Bəybala Mirzəyev:

 AŞPA-nı söymək çıxış yoludurmu?

Avropanın qəzəbinin səbəbi...

Son günlər yenə qoca qitənin qəzəb atəşinə tuş gəlmişik. Bir yandan Avropa İttifaqının baş diplomatı Cozep Borrel Azərbaycanı hədələyir, digər tərəfdən isə AŞPA-da (Avropa Şurası Parlament Assambleyasında) Azərbaycan nümayəndə heyəti ağır diskriminasiyaya məruz qalır.

Niyə? Yenə nə baş verir?

Məsələ burasındadır ki, Avropa İttifaqının da, Avropa Şurasının da Azərbaycana qarşı təzyiq siyasətini əsasən iki dövlət – Fransa və Almaniya müəyyənləşdirir. Bunlar da adətən Azərbaycanla bağlı qərarlar qəbul edərkən praqmatik, iqtisadi maraqlardan yox, sırf siyasi və emosional motivlərdən, subyektiv amillərdən çıxış edirlər.

Yəni ki, nə zaman Ermənistana havadarlıq etmək zərurəti yaransa, Paris və Berlin dərhal iki amilə (Azərbaycanın Rusiya ilə müttəfiqliyi və Qarabağdan köçmüş ermənilərin hüquqlarının müdafiəsi) əsaslanaraq Bakıya qarşı siyasi-psixoloji təzyiqləri artırmağa başlayır. Və bu zaman hətta Avropanın 8 ölkəsinin bu soyuq havalarda məhz Azərbaycan qazı ilə isinməsi, eləcə də Almaniyanın son illərdə Azərbaycandan neft idxalını bir xeyli artırması faktı da yaddan çıxır. Bəli, bütün bunlar arxa plana keçir və Fransa ilə Almaniyanın ermənipərəstlik, xristian təəssübkeşliyi damarı tutur. Beləliklə, iqtisadi maraqlar geosiyasi oyunlara, planlara qurban verilir.

Yeri gəlmişkən, vaxtilə Avropa Şurasının əsas missiyalarından biri “üzv dövlətlərdə insan hüquqlarının pozulmasını ifşa edən yüksək profilli hesabatlar” hazırlamaq, digəri isə 1989-cu ildən sonra demokratiyaya keçid prosesini yaşayan keçmiş sosialist ölkələrinə və sovet respublikalarına yardım etmək idi. Lakin Avropa Şurası son 35 ildə Ermənistanın işğalçı siyasəti nəticəsində hüquqları pozulan 1 milyondan çox soydaşımızın taleyi ilə heç vaxt maraqlanmadığı halda, bu təşkilatın Parlament Assambleyası (AŞPA) 2023-cü ilin 19-20 sentyabr tarixində həyata keçirilən antiterror tədbirlərindən sonra könüllü surətdə Qarabağı tərk etmiş ermənilərin “pozulmuş hüquqlar”ının qorunmasının “vacibliyini” tez-tez gündəmə gətirir.

Yanvarın 22-də AŞPA-da Azərbaycan nümayəndə heyətinin fəaliyyətinin məhdudlaşdırılması, səsvermə hüququnun bloklanması və üstəlik, mandatının təsdiqlənməsi məsələsinin Monitorinq Komitəsinə həvalə edilməsi də məhz yuxarıda qeyd etdiyimiz iki amil (Azərbaycanın Rusiya ilə müttəfiqliyi və Qarabağdan köçmüş ermənilərin hüquqlarının müdafiəsi) ilə bağlıdır. Başqa sözlə desək, biz hər zaman Rusiya və Ermənistanla qonşuluğumuzun əziyyətini çəkirik (İran ilə qonşu olmaq da bir ayrı dərddir).

Budur, həm Cozep Borrel, həm də AŞPA-dakı alman və fransız parlamentarilər növbəti dəfə “nəlbəkidə fırtına” yaratmaq və Azərbaycana qarşı qəzəb nümayiş etdirməklə məşğuldur. Lakin bu qəzəb əsassızdır, yersizdir və sünidir.

AŞPA rəsmiləri ermənipərəst mövqelərini ört-basdır etmək üçün Azərbaycana qarşı bu demarşı ölkəmizdə insan hüquqlarının pozulmasının davam etməsi, siyasi məhbusların sayının artması ilə izah etməyə çalışırlar. Bəli, son dövrlərdə Azərbaycanda bəzi şəxslər siyasi motivlərlə həbs olunub. Lakin Gürcüstanda və Ermənistanda da eyni tipli, siyasi motivli həbslər baş verib. Mixail Saakaşvili hələ də məhbəsdə yaşamaq uğrunda mübarizə aparır. Hazırda Ermənistanda müxtəlif ittihamlarla, siyasi motivli və qondarma cinayət işi ilə 50 nəfərdən çox şəxs həbsdədir. Ancaq bu həbslərə görə nə Ermənistanı, nədəki Gürcüstanı heç kim künsə sıxışdırmır. Deməli, AŞPA-nın son anti-Azərbaycan qərarlarının insan hüquqları ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Əgər belə olsaydı, o zaman AŞPA hər üç Cənubi Qafqaz ölkəsinə qarşı qətnamə qəbul edərdi. Lakin onlar yalnız Azərbaycanı hədəfə aldılar. Bu da açıq-aşkar riyakarlıqdır. Onlar bizi Rusiyaya və ermənilərə görə cəzalandırırlar.

Xatırladaq ki, iyun-iyul aylarında bütövlükdə Avropa İttifaqının taleyi həll olunacaq. Ona görə də qitənin xarici siyasətini müəyyənləşdirən qurumlar indidən yetənə yetir, yetməyənə də bir daş atır. Bir yandan Macarıstanı cəzalandırmağa çalışırlar, o biri yandan isə Azərbaycanı gözümçıxdıya salmaq istəyirlər.

Macarıstanın Şərqi Avropada, Azərbaycanın isə Cənubi Qafqazda tam müstəqil xarici siyasət kursu yürütməsi və suverenliklərini qorumağa çalışması Brüsseldə və Strasburqda oturanları ciddi şəkildə qıcıqlandırır. Bu, onların qlobal geosiyasi planlarını pozur. Borrelin isterik açıqlamaları, AŞPA-nın Azərbaycan nümayəndə heyətinə qarşı düşünülməmiş, ağılsız demarşı da məhz bundan qaynaqlanır.

Bəs, bütün bunlardan sonra biz AŞPA-nı boykot edə və Avropa Şurasının üzvlüyündən çıxa bilərikmi?

Əlbəttə, bu hüququmuzu hər zaman özümüzdə saxlayırıq. Lakin biz də onlar kimi emosional qərarlar qəbul etməyə tələsməməliyik. Öncə diplomatik rıçaqları hərəkətə gətirməli, siyasi çözüm yolları tapmalıyıq.

Borreli istədiyimiz qədər söyə bilərik. Çünki o, həqiqətən də əclafın biridir. Lakin AŞPA-nı söymək və yerli mətbuatımızda AŞPA-ya qarşı sərt yazılar dərc etmək heç də səmərəli çıxış yolu deyil. Biz AŞPA ilə düşmənçilik etmək əvəzinə, əməkdaşlığı davam etdirmək və ortaq məxrəcləri tapmaq xəttinə üstünlük verməliyik. Siyasi məhbuslar məsələsində də, digər məsələlər üzrə də prinsipcə konsensusa, razılığa gəlmək mümkündür.

Yeri gəlmişkən, AŞPA-da heç də bütün deputatlar fransızlar və almanlar kimi islamofob, azərbaycanafob deyil. Onların arasında Azərbaycana rəğbətlə yanaşanları da çoxdur. Biz onlarla işləməyi bacarmalıyıq.

P.S.

Ümumiyyətlə, Azərbaycanın AŞPA-dakı nümayəndə heyəti fəaliyyət taktikasını və AŞPA ilə əməkdaşlıq fəlsəfəsini dəyişməlidir. Avropanın siyasi elitasının nəzərində Azərbaycanın yeni imici formalaşdırılmalıdır. Köhnə stereotiplərlə qətiyyən işləmək olmaz. Çünki 2024-cü ilin Avropasında tamamilə yeni reallıqlar formalaşıb...