Bəybala Mirzəyev: 

Qlobal quldurlar…

Və Azərbaycanın missiyası…

Başqa xalqlar üçün deyə bilmərəm, məhz bizim xalqımız üçün və bütövlükdə Türk dünyası üçün bu il həqiqətən də unikal il oldu. Biz bəlkə də dünyada yeganə xalqıq ki, tam əminliklə deyə bilərik ki, 2023-cü il Azərbaycan ili oldu. Çünki bu il Xankəndidə bayrağımızı sancdıq, hərbi paradımızı keçirdik, futbol yarışı təşkil etdik. Və beləliklə, həm suverenliyimizi bərpa etdik, həm də dünyaya car çəkdik ki, biz sülhdən yanayıq, qonşu ermənilər kimi vandal deyilik.

Son illərdə postsovet məkanında və dünyada hələlik yeganə xalqıq ki, ərazi bütövlüyümüz tam bərpa etməyə nail olmuşuq. Bu mənada başqa xalqlardan heç biri 2023-cü ili bizim qədər və bizim kimi öz ili hesab edə bilməz. Məsələn, ukraynalılar bu il işğalçı ölkəyə - Rusiyaya qalib gəlmək, rus ordusunu əzib öz torpaqlarını işğaldan azad etmək istəsələr də, lakin bunu bacarmadılar. Ona görə də bu il Ukrayna ili ola bilmədi.

Qərb analitikləri isə 2023-cü ili “geosiyasi oyanış ili” kimi dəyərləndirirlər. Bəli, indi bütün dünya ölkələri böyük bir oyanış sürəcinə daxil olub. Hamı oyanır, hər bir ölkə nəyəsə, hansısa hədəfə can atır. Və bu proses Azərbaycanın 2020-ci ilin payızında 44 günlük qalibiyyət savaşı ilə başlayıb. Qığılcım Azərbaycandan dünyaya yansıyıb. Azərbaycan bölgədə və dünyada müsbət dəyişikliklərin başlanması üçün sözün yaxşı mənasında katalizator rolunu oynayıb.

Məhz Azərbaycanın qələbəsi ilə nəinki Cənubi Qafqazda, həmçinin bütün dünyada geosiyasi reallıqlar dəyişməyə başlayıb. Azərbaycanın qələbəsi bir çox məzlum xalqlar, diskriminasiyaya və ədalətsizliyə məruz qalan ölkələr üçün müsbət motivasiya, örnək rolunu oynayıb. Onlar da öz ərazi bütövlüklərini bərpa etməyə və ya müstəqil siyasət yürütməyə həvəsləniblər. İndi bizim uğurumuzu təkrarlamaq istəyən xalqların sırası gün-gündən artır. Bu sıraya isə ukraynalılar və fələstinlilər başçılıq edir.

Odur ki, 2023-cü il dünya üçün böyük dəyişikliklərin başlanğıc ilidir. Biz ölkə və xalq olaraq 2024-cü ili bütün dünya üçün, bəşəriyyət üçün Yaşıl dünya naminə qlobal Həmrəylik İlinə çevirməyi planlaşdırırıq. Lakin dünyanın şeytani güclərinin planları isə tam fərqlidir. Və onların ucbatından dünya 2024-cü ildə, 2025-ci ildə yeni çağırışlarla üz-üzə qalacaq. Yeni münaqişələrə, müharibələrə şahidlik edəcəyik. İsrailin 2023-də Qəzzada başlatdığı qətliam 2024-də də davam edəcək.

Dünyada ideoloji qarşıdurmalar daha da güclənəcək. ABŞ-da və Avropada solçu və sağçı hərəkatlar yenidən fəallaşacaq. Xüsusən də Avropada faşizm, nasizm, irqçilik geniş yayılacaq. Qoca Avropa neofaşizm kabusuna təslim olacaq. İfrat sağçılar islamofob və türkəfob çağırışlarla çıxış edərək seçkilərdə qalib gəlməyə və Avropa demokratiyasının qəbrini qazmağa davam edəcəklər. Bu yaxınlarda Niderlandda sağcı lider Geert Wildersin qələbəsi də bu fikrimizi təsdiqləyir.

ABŞ isə iki qocanın – Baydenin və Trampın ideoloji-siyasi savaşının nəticəsində 2024/2025-ci illərdə şəriksiz dünya lideri statusunu biraz da itirəcək. Amerikalılar dəyərlərin mübarizəsi mərhələsindən keçməli olacaqlar. Və əgər Tramp seçkilərdə qalib gələrsə, qara dərili amerikalılar hətta Corc Vaşinqton, Tomas Ceferson, Bencamin Franklin, Avraam Linkoln kimi qurucu banilərin, “millət ataları”nın heykəllərini söküb yerlə bir edəcəklər. Amerikanı yenidən qurmaq istəyən qüvvələr önə çıxacaq.

Dünyanın (dünya nizamının, düzəninin) yenidən qurulmasının istiqaməti də məhz Avropada, ABŞ-da cərəyan edən proseslərin gedişatından asılı olacaq. Ona görə də dünyadakı vəziyyətin necə inkişaf edəcəyi ilə bağlı hələlik heç bir dəqiq proqnoz vermək mümkün deyil. Görünən budur ki, gözümüzün önündə dünyanın yenidən qurulması prosesi gedir. Olduqca təhlükəli, təlatümlü bir dövr başlayır.

Hazırda dünyada geosiyasi parçalanmanın yeni xəttini, təzahürünü müşahidə edirik. Köhnə hegemonla – ABŞ-la (Qərblə) hegemonluğa can atan yeni güc mərkəzləri arasında məsafə getdikcə sürətlə azalır. Dünyanın yenidən qurulması və ya yenidən bölüşdürülməsi prosesi getdikcə daha çox ölkənin, bir çox xalqların geosiyasi oyanışı ilə müşahidə olunacaq. Liberal-totalitar ölkələr (Qərb öllkələri) ilə avtoritar-totalitar ölkələr (Çin, Rusiya, İran, ərəb dünyası və s.) arasında qarşıdurma və rəqabətin yeni mərhələsi başlayacaq. Başqa sözlə desək, yeni “Soyuq müharibə” ilə üzləşəcəyik.

Və bu “müharibə”nin nə vaxt, necə bitəcəyi də bəlli deyil. Çünki dünyadakı prosesləri nəzarətdə saxlaya biləcək, yönləndirə biləcək qüvvə artıq yoxdur. Bəzi analitiklərin və siyasətçilərin qeyd etdikləri kimi BMT artıq faktiki olaraq yoxdur. 1945-ci ildən sonra formalaşmış ənənəvi beynəlxalq siyasi sistem artıq çöküb. Beynəlxalq hüquq da işləmir. Kim güclüdürsə onun da sözü keçir. Lap cəngəlliklərdəki kimi. Bu yaxınlarda ABŞ-ın Qəzza zolağında atəşkəs qətnaməsinə veto qoyması ilə İsrailin qırğınları davam etdirməsinə “yaşıl işıq” yandırmasından sonra BMT-də təcili struktur islahatlarına çağıran Çili prezidenti Qabriel Boriçin dediyi kimi, “BMT-də köklü islahata təcili ehtiyac var. Dünya artıq 1945-ci ildəki kimi deyil”.

Bəli, son 30 ildə (və xüsusən də son 3 ildə) dünya çox dəyişib. Odur ki, dünyada yeni sistem qurulmalı, yeni beynəlxalq hüquq formalaşdırılmalıdır. Bu qaçılmazdır. Lakin bunun nə zaman mümkün olacağı isə təəssüf ki, hələlik bəlli deyil. İndi nə Qərb ölkələrinin vicdanına, nədəki Böyük Şərqin (Çin, Rusiya və s.) ədalətinə güvənmək mümkün deyil. Çünki amerikalı politoloq və sosioloq Semyuel Hantinqtonun peyğəmbərcəsinə proqnozlaşdırdığı kimi hazırda sivilizasiyaların toqquşması prosesi gedir. Bu proses zamanı isə bütün dəyərlər çeynənir, vicdan və ədalət kimi paradiqmalar tamamilə arxa plana keçir.

Düzdür, Qərb ölkələrinin hakimiyyətlərindən, siyasi elitalarından fərqli olaraq onların xalqları hələ də vicdanını itirməyiblər. Bunu o xalqların Qəzzadakı qırğınlara qarşı keçirdikləri qızğın etiraz aksiyaları da deməyə əsas verir. Lakin bütün hallarda o ölkələrin siyasi kursunu xalqlar yox, məhz hakim elitalar, siyasi liderlər müəyyən edir. Odur ki, Emmanuel Makron kimi sarsaq siyasi liderlər iş başında olduğu müddətcə dünyanı işıqlı perspektivlərin gözlədiyini söyləmək qeyri-mümkündür. Bu adamın bərbad siyasəti həm beynəlxalq hüququn deformasiyasına gətirib çıxarır, həm də 5-ci respublikanın – bugünkü Fransanın gün-gündən daha da gözdən düşməsinə, imicinin sarsılmasına səbəb olur.

İş o yerə çatıb ki, hətta Mali, Burkina-Faso, Niger kimi ənənəvi fransapərəst, frankofon ölkələr də artıq metropoliyadan - Fransadan tamamilə üz döndərir, diplomatik münasibətləri dondurur. Bu gün aldığımız xəbərlərdən məlum oldu ki, artıq Burkina-Fasoda fransızcanın rəsmi statusu da ləğv olunub. Bundan sonra həmin ölkədə fransız dili rəsmi dil sayılmır. Bu da son günlərdə Fransaya vurulan növbəti ağır zərbələrdən biri sayıla bilər.

Azərbaycan, Gürcüstan və Şərqi Avropada Fransa xüsusi xidmət orqanlarının geniş agentura şəbəkəsinin Azərbaycanın xüsusi xidmət orqanları tərəfindən ifşa olunması isə Makronun ümumiyyətlə pis “ssenarist” və zəif “prodüser” olduğunu ortaya çıxardı. Məlum oldu ki, o, nəinki böyük siyasətin qrossmeyestri, hətta hakimi, arbitri də deyil. Bu cür psevdo-siyasətçilər, narssisizmdən əziyyət çəkən “balaca napoleonlar” öz yersiz ambisiyaları ilə dünyada xaos və yeni münaqişə ocaqları yaratmaqla, universal dəyərləri dəyərsizləşdirməklə məşğul olurlar. Daha doğrusu, qlobal quldurluqla məşğul olurlar. Bu quldurlar müxtəlif ibarəbazlıqlar altında neoimperializm və yeni müstəmləkəçiliyi davam etdirməyə çalışırlar.

Lakin dünya xalqları qlobal quldurları, BMT Təhlükəsizlik Şurasının (TŞ) “daimi üzv”ləri çətiri altında dünyanı qana sürükləyən yırtıcıları dayandırmağın və cilovlamağın hansısa bir yolunu tapmalıdırlar. “Dünya beşdən böyükdür” həqiqətini sözdən əməli prosesə çevirməyin əsl vaxtıdır. BMT TŞ-nin beş daimi üzvü bir gün gözlərini açıb qarşılarında bütün dünyanı, birləşmiş dünya gücünü görməlidir. Və bu prosesdə Azərbaycanın da üzərinə böyük missiya düşür. Bəli, Fransa kimi qlobal quldurları dayandıran və zərərsizləşdirən ölkələrdən biri də məhz Azərbaycan ola bilər.

Hələlik isə Azərbaycan 2024-cü ildə üç mühüm strateji missiyanın uğurla icra olunmasına hədəflənib:

-2024-cü ili Yaşıl dünya naminə həmrəylik ili kimi uğurla başa vurmaq,

-COP29-a uğurla ev sahibliyi etmək,

-Rəsulzadənin 140 illiyini layiqli və uğurlu şəkildə qeyd etmək.

Bu üç missiyanın üçü də Azərbaycan üçün yeni imkanlar, yeni üfüqlər açacaq.

Prezident İlham Əliyevin Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin (AXC) banilərindən biri, Azərbaycan Milli Şurasının sədri Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin 140 illiyinin qeyd edilməsi haqqında 2023-cü ilin lap sonunda Sərəncam imzalaması həqiqətən də həm Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik Gününə mühüm töhfə oldu, həm də Cümhuriyyət irsinə münasibətin müsbətə doğru dəyişəcəyinin müjdəsi kimi diqqəti cəlb etdi. Bu, dəyərlərimizə hörmətin işarəsidir, tariximizə sahiblənməyin ismarıcıdır.

Bəli, bundan sonra Azərbaycanda yeni dəyərlərin üstünlük təşkil edəcəyinə inamımız böyükdür. Və bu, Azərbaycanı daha da gücləndirəcək. Ölkədəki problemləri də əl-ələ verib çözəcəyik. Milli birlik zəminində gücümüz artacaq. Beləliklə, 2023-cü il kimi, 2024-cü il də Azərbaycan ili olacaq!