Qeyri-qanuni ixrac edilən 7824 artefakt Türkiyəyə qaytarılıb

2018-ci ildən Türkiyəyə qaçaqmalçılıq yolu ilə gətirilən 7824 sənət əsəri geri qaytarılıb.

Bu barədə Türk Mədəni İrs və Muzeylər İdarəsinin baş direktoru Birol İnçəkik məlumat verib.

Onun sözlərinə görə, oğurlanmış əşyaların yerini müəyyənləşdirmək və Türkiyəyə qaytarmaq üçün Mədəniyyət Nazirliyində polis və jandarma ilə işi əlaqələndirən mütəxəssislər qrupu yaradılıb.

Şöbə müdiri qeyd edib ki, qeyri-qanuni olaraq xaricə çıxarılan artefaktların yerləşdiyi ərazilərə əməliyyat-axtarış tədbirləri ilə ciddi nəzarət edilir, Türkiyənin protokol imzaladığı bir sıra ölkələrlə sıx əməkdaşlıq aparılır.

Bundan əlavə, vətəndaşlar üçün xüsusi seminarlar təşkil edilir, burada onlara mədəni irsin qorunmasının vacibliyi izah edilir və artefaktların satışına görə cinayət məsuliyyəti haqqında danışılır, İnçəkik deyir.

“Türkiyə qaçaqmalçılıq yolu ilə gətirilən əşyaların geri qaytarılması prosesinin təşkili baxımından nümunə oldu. Biz artıq qaydaları özümüz müəyyən etmişik. Artefaktın ölkəmizdən qaçaqmalçılıq yolu ilə çıxarıldığını tədricən sübut etmək üçün texnologiyamız, bilik və təcrübəmiz var. Gələcək üçün məqsədimiz indiyə qədər qaçaqmalçılıq yolu ilə çıxarılan bütün artefaktları geri qaytarmaqdır”, - deyə o vurğulayıb.

İncecikez bildirib ki, son illər Türkiyənin Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi ölkə muzeylərinin, mədəni-tarixi irsinin tanıdılması istiqamətində mühüm layihələr həyata keçirir.

“Əgər 2002-ci ildə ölkəmizdə cəmi 183 muzey var idisə, 2024-cü ilin may ayına onların sayı 214-ə yüksəlib. Bu müddət ərzində 169 muzey bərpa və bərpa olunub”.

İncecikez hesab edir ki, 2018-ci ildə Türkiyənin mədəniyyət və turizm naziri Mehmet Nuri Eros vəzifəyə gəldikdən sonra “muzeylər yeni nəfəs aldı” və buna misal olaraq gecələr Türkiyə muzeylərinə baş çəkmək kimi yeniliyi göstərib ki, bu da muzeylərin artmasına səbəb olub. 

Layihə çərçivəsində birinci mərhələdə qədim Side, Efes və Hierapolis şəhərlərində gecə işıqlandırması quraşdırılıb və bunun sayəsində ötən illə müqayisədə ziyarətçilərin sayı 47 faiz artıb. O əlavə edib ki, ölkədəki digər tarixi-mədəni obyektlərdə də işıqlandırmanın quraşdırılması nəzərdə tutulur.