Bəybala Mirzəyev: 

Ədalətli amerikalı...

Biz qlobal Amerika ədalətsizliyi fonunda hərdənbir Metyu Brayza kimi ədalətli amerikalılara rast gələndə gerçəkdən heyrətlənirik və hətta az qala onlara yadplanetli kimi də baxırıq. Və bu da əslində Birləşmiş Ştatlar adına çox böyük bir eyibdir.

Metyu Brayza həmişə olduğu kimi bu dəfə də Azərbaycana münasibətdə öz ədalətliliyinə sadiq qaldı və guya ölkəmizdə dini azadlıqların pozulduğuna görə Azərbaycanın adını özünün “xüsusi nəzarət siyahısı”ndakı ölkələrin sırasına daxil edən ABŞ Dövlət Departamentinin mövqeyi ilə razılaşmasdığını bildirdi.

ABŞ-ın Azərbaycandakı keçmiş səfiri Metyu Brayza mətbuata verdiyi açıqlamalarından birində açıq şəkildə bildirib ki, ABŞ Dövlət Departamenti Azərbaycanda dini tolerantlığı pozmağa çalışır və bu da Azərbaycan cəmiyyətinin ən güclü tərəflərindən biri olan dini və etnik tolerantlığı pozmağa yönəlmiş yersiz cəhd kimi görünür.

M.Brayza həmçinin onu da qeyd edib ki, əhalisinin əksəriyyəti şiə olan Azərbaycan dünyəvi cəmiyyət olmaqla əsl tolerantlıq və iqtisadi inkişaf nümunəsidir.

Sitat:

"Azərbaycanda yaşamaq və ABŞ-Azərbaycan münasibətləri üzərində işləmək şəxsi təcrübəm göstərir ki, Azərbaycan müxtəlif dini icmalara gəldikdə təəccüblü dərəcədə müxtəlif və tolerantdır. Mən Azərbaycanda yaşayanda katolik idim. Hər bazar günü Bakıdakı Roma Katolik Kilsəsindəki katolik mərasimində iştirak edirdim. Mən həmçinin fəal protestant icmaları və pravoslav xristianlarla tanışam, həm də təbii ki, dünyanın ən qədim icmalarından biri olan oradakı yəhudi icması ilə də tanışam. Düşünürəm ki, demək olar ki, bütün azərbaycanlılar Qırmızı Qəsəbənin dağ yəhudiləri ilə fəxr edirlər. Mən bilirəm ki, pravoslav yəhudi icması inkişaf edir və onun baş ravvinlərindən biri bir dəfə mənə dedi ki, Azərbaycanda antisemitizm yoxdur. Və təbii ki, dini müxtəliflik baxımından Azərbaycanda şiə müsəlmanlar böyük əksəriyyəti təşkil etmələrinə baxmayaraq, təbii ki, sünnilər də var, xüsusən də bildiyim kimi Azərbaycanın şimal-qərbində".

Belə obyektiv mövqeyinə görə biz heç şübhəsiz ki, Metyu Brayzaya sayğımızı bildiririk.

Metyu Brayza Azərbaycan reallıqlarını yaxından tanıyan, bilən adam kimi sadə və adi həqiqətləri ifadə edib. Ancaq imkan olsaydı, Brayza dilə gətirdiyi bu həqiqətləri bəlkə də ABŞ Dövlət Departamentinin dünyada (o cümlədən Azərbaycanda) dini azadlıqların durumu haqda məlum hesabatını hazırlayan işçi qrupun üzvlərinin lap gözünə soxardı. Çünki onlar Azərbaycan reallıqlarını bilmədən və gəlib burada heç bir monitorinq aparmadan həm qərəzli, həm də qeyri-peşəkar hesabat hazırlayıblar. Bu hesabatı peşəkarlar yox, diletantlar hazırlayıb. Üstəgəl, hesabatı hazırlayan qrupun rəhbəri ermənidir…

Ancaq yaxşı ki, heç olmasa, Metyu Brayza kimi obyektiv insanlar da var. Onun kimi prinsipial, vicdanlı insanların dilə gətirdiyi bir kəliməlik həqiqət ABŞ Dövlət Departamentinin cild-cild hesabatını tamamilə darmadağın edir.

Bəli, Brayzanın açıqlaması ABŞ-ı ifşa edir.

Ümid edək ki, Dövlət Departamentində M.Brayzanın açıqlamasını oxuyanlar tapılacaq. Axı, Brayza da vaxtilə Dövlət Departamentinin tabeçiliyində olan diplomat kimi fəaliyyət göstərib. Lakin Entoni Blinkendən və Departamentin hazırkı komanda üzvlərindən fərqli olaraq Brayza ədalətli insan xarakterini qoruyub saxlamağı bacarıb.