Okeanların istiləşməsi 20 ildə iki dəfə artıb

Okeanların istiləşməsinin sürəti 20 il ərzində iki dəfə artıb və 2023-cü ildə 1950-ci illərdən bəri ən yüksək temperatur artımlarından birini qeyd edəcək.

Bu barədə YUNESKO-nun “2024-cü ildə Dünya Okeanının Vəziyyəti” adlı hesabatında bildirilir. 

Paris İqlim Sazişləri ölkələri qlobal temperatur artımını sənayedən əvvəlki səviyyədən 2°C-dən çox olmayan səviyyədə saxlamağı öhdəsinə götürməsinə baxmayaraq, okeanların temperaturu artıq orta hesabla 1,45°C artıb. Üstəlik, Aralıq dənizi, tropik Atlantik okeanı və Cənubi Okeanlarda 2°C-dən yuxarı istiləşmə müşahidə olunur.

Bunun nəticəsi bütün dünyada dəniz səviyyəsinin qalxması oldu. Atmosferə buraxılan artıq istiliyin 90%-ni udur və suyun temperaturu yüksəldikcə onun səviyyəsi yüksəlir. Son 30 ildə artım cəmi 9 sm olmuşdur.

Okeanların turşuluğu sənayedən əvvəlki dövrlərdən bəri 30% artıb və 2100-cü ilə qədər 170%-ə çatacaq. Oksigen səviyyəsi aşağı düşdükcə sahilyanı növlər boğulur. Xüsusilə oksigen çatışmazlığından təsirlənən sahilyanı ərazilərdə oksigen səviyyəsinin azalması səbəbindən demək olar ki, heç bir dəniz flora və faunası qalmayan bir çox “ölü zonalar” müəyyən edilmişdir.

Dəniz meşələri, o cümlədən mangrovlar, dəniz otu meşələri və gelgit bataqlıqları qurudakı meşələrdən 5 dəfə çox karbon tuta bilər. Bununla belə, YUNESKO-nun məlumatına görə, ölkələrin demək olar ki, 60%-i hələ də dəniz meşələrinin bərpası və mühafizəsini öz Milli Müəyyənləşdirilmiş töhfələrinə daxil etməyib.

Dəniz qorunan ərazilərinin biomüxtəlifliyin qorunmasına kömək etdiyi məlumdur: Qırmızı Kitaba daxil edilmiş 1500 təhlükə altında olan dəniz növünün 72%-i burada yaşayır.