Sakit okeanda nəhəng poliqonda plastiki parçalayan göbələk tapılıb

Böyük Sakit Okean Çöp Yamasında kəşf edilən dəniz göbələyi plastik yeyir, lakin atmosferə karbon qazı buraxır.

Alimlər Sakit okeanın şimalında ən böyük zibil yığılması olan Böyük Sakit Okean Çöp Yamasında qeyri-adi bir göbələk - Parengyodontium albomu aşkar ediblər. O, okeanda ən çox yayılmış plastik tullantı növlərindən biri olan polietileni təkrar emal etmək qabiliyyətinə görə alimlərin diqqətini cəlb edib.

Tədqiqatçılar göbələyi plastikdən təcrid edərək laboratoriyada sınaqdan keçiriblər. Təhlil göstərdi ki, Parengyodontium albomu günəş işığının təsirini simulyasiya edərək, ultrabənövşəyi radiasiya ilə müalicə edildikdən sonra polietileni parçalaya bilər. Başqa sözlə, real şəraitdə göbələk yalnız səthdə və ya onun yaxınlığında üzən plastikləri udur.

Alimlər plastikdən əldə edilən karbonun göbələk biokütləsinə daxil olmasını izləmək üçün stabil izotop analizi və nanoSIMS analizi kimi qabaqcıl üsullardan istifadə ediblər. Təhlil daha sonra təsdiq etdi ki, P. albomu əslində plastik qəbul edir.

Tədqiqatın həmmüəllifi Annika Vaksmaa deyir: "Bu tədqiqatı üstün edən şey deqradasiya prosesini kəmiyyətcə qiymətləndirə bilməmizdir". Alimlər göstəriblər ki, göbələk gündə təxminən 0,05% sürətlə polietileni parçalayır. Bu vəziyyətdə, polietilenin çox hissəsi karbon qazına çevrilir, göbələk atmosferə buraxır.

Böyük miqdarda plastik subtropik döngələrə - dəniz suyunun demək olar ki, hərəkətsiz olduğu okeanlarda halqavari axınlara düşür. Belə yerlərdə zibil yığılır və getdikcə daha geniş ərazini əhatə edir.

Bu qalaqları sökə bilən göbələklərin mövcudluğu okeanın çirklənməsinə qarşı mübarizə üçün yaxşı əlamətdir, lakin onu müşayiət edən emissiyaların qlobal istiləşməyə necə təsir edəcəyi hələ aydın deyil.