Qədim misirlilər 4000 il əvvəl başdan xərçəng şişlərini çıxarıblar

Bu gün hamıya məlumdur ki, qədim misirlilər bəzi xəstəlikləri müalicə edə bilir, sınıq üzvləri ilə mübarizə aparır və hətta dişləri doldururdular. Ancaq bu yaxınlarda, minlərlə il yaşı olan iki insan kəlləsini tədqiq edən beynəlxalq bir qrup elm adamı inanılmaz bir şey kəşf etdi: misirlilər başdakı xərçəng şişlərini necə çıxarmağı bilirdilər.

Komandanın lideri, Santyaqo de Kompostela Universitetinin paleopatoloqu professor Edqard Kamaros bu əməliyyatları “Qədim Misir təbabətinin 4000 ildən çox əvvəl xərçənglə necə mübarizə aparmağa çalışdığına dair unikal sübut” adlandırıb.

Tübingen Universitetinin tədqiqatçısı və Frontiers in Medicine jurnalında dərc olunan hesabatın müəlliflərindən biri Tatyana Tondini əlavə edib:

“Biz görürük ki, qədim misirlilər mürəkkəb kəllə sınıqlarının öhdəsindən gələ bildilər, lakin xərçəngin müalicəsi qədim tibbi biliklərin zirvəsi idi”.
Belə ki, alimlər Kembric Universitetində saxlanılan, eramızdan əvvəl 2687-2345-ci illərə aid edilən Dakvort kolleksiyasından olan kəllə sümüklərini tədqiq ediblər. və 30-35 yaşlı kişiyə, digəri isə qadına - təxminən eramızdan əvvəl 663-cü ilə aid idi.

Kişi kəlləsində açılış böyük idi, onun vasitəsilə təxminən 30 xərçəng metastazı çıxarıla bilərdi.

Tondini deyir ki, tədqiqatçılar iti metal alətlə hazırlanmış kəllələrdəki dəliklərin ətrafında kəsiklər tapmaqdan məəttəl qalıblar.

"Biz mikroskop altında ilk dəfə kəsik izlərini görəndə qarşımızda olanlara inana bilmədik" dedi.
Saqrat Kor Universiteti Xəstəxanasının cərrahi onkoloqu, professor Albert İsidronun sözlərinə görə, "Qədim misirlilər xərçəng hüceyrələrini çıxarmaq üçün cərrahiyyə əməliyyatı həyata keçirdilər".

Qadın kəllə sümüyünün üzərində də xərçəngli şişə uyğun böyük bir parçalanma tapıldı.

Məqalədə deyilir ki, bu tədqiqatlar, başqa şeylərlə yanaşı, xərçəngin minlərlə il əvvəl yer üzündə yayılmış olduğunu göstərir.

İlkin nəticələr qadının müalicə aldığı və sağ qala biləcəyini göstərir. Lakin alimlər hesab edirlər ki, qədim skeletin tədqiqi müəyyən çətinliklərlə doludur və xəstəlik tarixi məlum olmadığından qəti nəticə çıxarmaq çətindir. Ancaq paleonkologiya sahəsində gələcək tədqiqatlar üçün təsir edici bir təməl yaradılmışdır ki, bu da qədim cəmiyyətlərin xərçənglə necə mübarizə apardığını anlamağa səbəb ola bilər.