Xirosimada atom bombasının partlaması və Günəş sisteminin doğulması arasında əlaqə var

Alimlər hesab edirlər ki, partlayış nəticəsində yaranan radioaktiv tullantılar Günəşin və planetlərin əmələ gəlməsinə cavabdeh olan eyni proseslərin nəticəsidir.

Alimlər üçün 4,5 milyard ildən çox əvvəl qaz buludunda mövcud olan Günəş sisteminin planetlərinin yarandığı şəraiti öyrənmək çox çətindir. Alimlər bu barədə məlumatın əsas hissəsini qədim meteoritləri tədqiq etməklə əldə edirlər. Lakin “Earth and Planetary Science Letters” jurnalında dərc olunan yeni araşdırmanın müəllifləri 1945-ci ildə Yaponiyanın Xirosima şəhəri üzərində atom bombasının partlaması zamanı yaranan kiçik şüşə kürələrin Yerdə yaradılan əksər materiallardan fərqli olduğunu aşkar ediblər. Bu sferaların əmələ gəldiyi mühit Günəşin və günəş sisteminin planetlərinin yarandığı qaz dumanlığının mühitinə müəyyən qədər bənzəyir.

6 avqust 1945-ci ildə Amerikanın B-29 Superfortress bombardmançı təyyarəsi Xirosima üzərinə atom bombası atdı. Şəhərdən təxminən 500 metr yüksəklikdə bomba partlaması nəticəsində temperaturu 6 min dərəcədən çox olan 260 m diametrli alov topu əmələ gəlib. Atom partlayışı demək olar ki, bütün Xirosimanı məhv etdi və on minlərlə yerli sakinin ölümünə səbəb oldu.

Atəş topu sürətlə soyuduqda, bu materiallar radioaktiv tullantılar şəklində səthə düşən damcılar əmələ gətirdi. Nəticədə səthdə Xirosimaita adlanan kiçik şüşə kürələr aşkar edildi.

Tədqiqatın müəllifləri şüşə kürələrin necə əmələ gəldiyini və onların izotop tərkibinin nə olduğunu daha yaxşı başa düşmək üçün bu materialdan 20 nümunəni diqqətlə öyrəniblər. Tədqiqat göstərdi ki, şüşə fraqmentlərindəki silisium və oksigenin izotopik nisbətləri Yerdə tez-tez tapılan digər materiallardan çox fərqlidir. Elm adamları oxşar izotop nisbətlərinə malik oxşar şüşə parçalarını yalnız xondritlər kimi meteoritlərdə tapdılar. Bu meteorit parçalarının Günəşin və planetlərin 4,5 milyard ildən çox əvvəl çıxdığı isti qaz buludunda əmələ gəldiyi güman edilir.