Çayda qəhvədən daha çox kofein olduğu doğrudurmu?

Çox güman ki, çayda qəhvədən daha çox kofein var. 

Kofein purin alkaloididir, stimullaşdırıcı təsiri olan kimyəvi maddədir. Fəaliyyət növünə görə, eugeroiklərə aiddir - gücü uzadan, konsentrasiyanı artıran və yuxululuğu aradan qaldırmağa kömək edən maddələr. Kofein adenozinin reseptoruna bağlanmasını bloklayır və konsentrasiyada və məlumatların işlənməsində mərkəzi rol oynayan nörotransmitter asetilkolin ifrazını gücləndirir. Kofein müxtəlif bitkilərdə olur: qəhvə ağacı (əsasən Coffea arabica və Coffea canephora növləri, birincisi Arabica, ikincisi isə Robusta kimi tanınır), şokolad ağacı (kakao ağacı), çay yarpaqları, qoz-fındıq, quarana giləmeyvə. .

Çay və qəhvənin tərkibindəki kofeini müqayisə etmək o qədər də asan məsələ deyil. Birincisi, yarpaqların və taxılların müxtəlif növləri bu maddənin müxtəlif miqdarını ehtiva edir. Çay vəziyyətində, dəmlənmədən əvvəl məhsulun nə qədər oksidləşdiyi və ya mayalanması da vacibdir. İkincisi, hər iki içkini qaynar su ilə və ya qaynar su tökməklə əldə etmək olar. Temperatur yüksəldikcə içkiyə daxil olan kofeinin miqdarı da artır. Nəhayət, hazırlıq üçün nə qədər yarpaq və ya taxıl istifadə olunduğundan və hansı həcmdə içki alındığından asılı olacaq.

Buna baxmayaraq, müxtəlif növ xammallarda kofeinin tərkibinə dair kifayət qədər məlumat var. 2021-ci ildə İordaniya alimləri qəhvə dənələri üzərində geniş miqyaslı araşdırma aparıblar; nümunəyə müxtəlif qovurma və müxtəlif mənşəli 52 nümunə daxil edilib. 

Coğrafi fərqlər də var. Beləliklə, hind sortları kofein baxımından ən zəngindir (ümumi kütlənin 2,54%-i), ikinci yerdə Efiopiya və Braziliya sortları (müvafiq olaraq 2,14% və 2,03%) gəlir. Keniya və Kolumbiya qəhvəsində ən az kofein var - 1,72% və 1,60%. Digər amillər içkinin kofeinin tərkibinə təsir edəcək: saxlama şəraiti, üyüdülmə ölçüsü və dəmləmə üsulu.

Beləliklə, çay yarpaqları əslində qəhvə dənələrindən daha çox kofein ehtiva edir (təxminən 3,5% -ə qarşı 2%). Ancaq içkilərə gəldikdə, nisbət əks istiqamətdə dəyişir. Eyni porsiya ölçüsü (150 ml) üçün qəhvədə orta hesabla çaydan təxminən üç dəfə çox kofein olacaq. Eyni zamanda, nisbət, məsələn, bişirmə üsulu və müddətindən asılı olaraq dəyişəcək.