Hümbət Quliyev:

 Güzgü haqqında

(esse)

Güzgü həyatımızın ayrılmaz bir hissəsidir. İnsanın özünü görmək istəyi və ehtiyacı var və bu səbəbdən də güzgü insan həyatının ayrılmaz bir əşyasıdır. Həm də insan üçün özünün başqalarına necə görünməsi də vacibdir.

İnsan özünü dərk edəndən güzgüyə baxmağa başlayır. O, güzgüdə gördüyünə vərdiş edir, özünü öz güzgüdəki əksi ilə eyniləşdirir və özünü elə orada gördüyü kimi də qəbul edir.

Bilirsinizmi ki, güzgü bizləri aldadır!?

Hə, hər dəfə biz ona baxanda aldadır. Necə? O, bizləri özümüzə həmişə "tərsinə” göstərir.

Yəni sağ tərəfi sol və əksinə. Güzgü qarşısında dayanıb sağ əlinizi qaldırsanız, sizin güzgüdə olan əksiniz sol əlini qaldıracaq. Bu təkcə əlinizə aid deyil, bütün bədəninizə, sifətinizə də aiddir. Güzgüdən aralanıb real bədənizə gözlərinizlə baxa bilərsiniz, ancaq sifətinizə baxa bilməyəcəksiniz. Paradoks da ondadır ki, başqalarının gördüyü sifətimizi biz özümüz görə bilmirik. Bayaq dediyim "tərsinə” səbəbindən bizim real sifətimiz, güzgüdə gördüyümüz sifətdən fərqlənir, çünki bizim üz quruluşumuz asimmetrikdir, yəni simmetrik deyil. Bu o deməkdir ki, burnu orta xətt kimi qəbul etsək, sifətin sağ və sol tərəfləri fərqlidirlər.

Fikir vermisiniz, hər dəfə şəkil çəkdirəndə ilk təəssüratımız o olur ki," pis" düşmüşük, " heç özümüzə oxşamırıq" və s. Çünki şəkildə gördüyümüz sima, gündə güzgüdə gördüyümüz və "özümüz" kimi qəbul etdiyimiz simadan fərqlənir.Amma həmin şəkli dostlarınıza göstərsəniz deyəcəklər ki, nə istəyirsən, özünsən də. Onlar haqlıdırlar, çünki onlar sizi hər gün elə görürlər.

Bunları niyə yazıram?

Demək istəyirəm ki, güzgüdəki əksimiz bizim vərdiş edərək qəbul etdiyimiz yalançı bir əksimizdir. Biz güzgü yalanının qurbanlarıyıq. Güzgü bunu soyuqqanlıqla, hər dəfə biz ona baxanda edir.

İndi bir vacib sual. Axı güzgü bizi niyə aldadır?

Fikir vermisiniz, yəqin ki, güzgünün şəffaf ümman dərinliyinin qüsursuz bir gözəlliyi var. Biz onun bu gözəlliyinə diqqət yetiririkmi, bu gözəlliyin fərqinə varırıqmı? Yox!

Biz onun qənirsiz qəşəngliyinə laqeyidik. Biz onun parlaq gözəlliyi içərisində yalnız özümüzə vurğunuq. Bu bənzərsiz gözəlliyin içərisində, ancaq öz gözəlliyimizin axtarışındayıq. O da gözəl xanım kimi bizə bu laqeydliyi bağışlamır. Gözəl xanımlar hər şeyi bağışlayarlar, laqeydlikdən başqa!

O da bağışlamır və özünəməxsus tərzdə bizdən heyfini alır, bizi özümüzə "tərsinə" göstərir.

İndi gedib güzgünün qabağında dayanın və onun bizə olan böyük yalanına şahidlik edin…

Hümbət Həsənoğlu