Tamilla Qulami:
Biz niyə xoşbəxt olmağı bacarmırıq?
Bəlkə də bu, şüurumuzun altındakı sual olsa da, günün sonunda bu barədə düşünmək ağlımıza gəlmir. Həm bəlkə məsələ xoşbəxtliyin özündə deyil. Bəlkə biz ona inanmağı unutmuşuq və ya bəlkə heç onu tanımırıq?! Bəlkə də yaddaşımızın ən dərin qatlarında sevincdən çox, yarımçıq qalmış ümidlərin, qırılmış etibarın və sağalmamış yaraların izi var. Həm deyirlər ki, xoşbəxtlik andır, uzun sürən deyil. Bəlkə də xoşbəxt edə bilməyənlərin uydurmasıdır bu... Kim bilir?
Biz travmalarla böyüyən nəsilik. Müharibə, itkilər, savaşlar yaşamışıq... Ağır uşaqlıq yaşımızda eşitdiyimiz bir söz, gördüyümüz bir baxış, bir laqeydlik bizi içimizdən qoparıb başqa birinə çevirir. Sonra illər keçir, böyüyürük, o travmalar da bizimlə birlikdə böyüyür. Onları gizlətməyi öyrənirik, amma unutmağı yox. Dostoyevskinin dediyi kimi... İnsan hər şeyə alışır və bu onun ən dəhşətli xüsusiyyətidir.
Bəli, biz ağrıya da alışırıq. Və bəzən elə buna görə onu normal saymağa başlayırıq.
Hər yeni münasibətdə, hər yeni addımda, hər yeni yolda köhnə qorxular baş qaldırır. Sanki xoşbəxt olmaq istəyirik, amma eyni zamanda ondan qaçırıq. Çünki biz artıq güvənməyi bacarmırıq.
Güvən bir dəfə qırıldıqdan sonra, o artıq əvvəlki kimi olmur. Zərbə alanda insan təkcə onu vuran adama yox, bütövlükdə insanlara qarşı ehtiyatlı davranmağa başlayır. Sonra gözünün içinə baxa-baxa birinin yalan danışdığını görəndə, həqiqətin özü də şübhəli görünməyə başlayır.
Və Nitşenin dediyi kimi bizi öldürməyən şey bizi gücləndirir. Lakin bəzən bu güclənmə daha sərt, qatı, qəddarlıq ilə qarışdırılır. Biz isə əslində güclənmirik, sadəcə hisslərimizi dondururuq, biz sevməyi buraxmırıq, onu göstərməyi dayandırırıq.
Travmalar həm də xəyanətdən də yaranır. Xəyanət isə tamamilə başqa bir səviyyədir. Və xəyanəti təkcə qadın-kişi münasibətlərinə aid etmək lazım deyil. Qan bağından, can bağından olan fərdlərlə, həmcinslərimizlə də yaşaya bilirik bunu. Və təəssüf ki, xəyanət, yalan sadəcə münasibəti yox, insanın özünə olan inamını da dağıdır. Görəsən mən nəyisə səhv etdimmi sualı içimizdə kök salır.
Və bu nöqtədə də qaçılmaz olan növbəti sual yaranır. Kimdir müqəssir və müqəssirlə nə etməliyik? İlk baxışda cavab asan görünür. Bizi aldadanlar, xəyanət edənlər, yalan danışanlar — günahkar onlardır. Və bu, doğrudur. Amma bu, tam həqiqət deyil.
Yenə Cem Yılmaz demiş, "iskoç bilim adam"ından misal gətirəcəm. Kamyu deyirdi ki, insan yalnız ümidini itirdikdə həqiqətən azad olur.
Bəlkə də biz azad olmaq üçün deyil, məsuliyyətdən qaçmaq üçün başqalarını günahlandırırıq.
Çünki bir müddətdən sonra məsələ artıq yalnız “onlar” olmur. Məsələ bizim necə yaşamağa davam etdiyimiz olur. Biz o zərbələri kimliyimizin mərkəzinə çeviririk. Biz xəyanəti yaddaşımızda yox, həyat strategiyamızda saxlayırıq.
Yaxşı, bəs müqəssirlə nə etməliyik Bağışlamalıyıqmı? Bunu etmək, robot kimi davranmaq asandırmı? Həm də bağışlamaq, geri dönməz olanı dəyişməyin yeganə yoludur deyiblər. Dəyişmək... Dəyişə bilirlərmi, dəyişirikmi? Amma unutmamalıyıq ki, bağışlamaq unutmaq demək deyil. Və bağışlamaq heç də həmişə qarşı tərəf üçün edilən bir mərhəmət deyil. Deyəsən, çox vaxt bağışlamaq özünü azad etməkdir.
Çünki biz də bəzən öz xoşbəxtliyimizin qarşısını alan tərəfə çevrilirik. Qorxularımızı qoruyuruq, divarlarımızı sökmək istəmirik, incinməmək üçün sevməməyi seçirik.
Biz isə artıq qərar verməkdən qorxuruq. Çünki hər qərar bir risk olduğunu düşünürük. Xoşbəxtlik isə risk istəyir. O, güvənmək istəyir. İnanmaq, bağlanmaq, hətta bəzən yanılmaq istəyir.
Tolstoy demiş, xoşbəxt olmaq istəyirsənsə, ol!!!
Ola bilirik ki...
Bu cümlə çox asan və sadə görünür, axı onun içində böyük bir məsuliyyət gizlidir.
Biz artıq yanılmaqdan o qədər qorxuruq ki, doğru olanı da qəbul edə bilmirik. Sanki həyatın qapısını bağlamışıq ki, içəri pis heç nə girməsin. Amma unutmuşuq ki, yaxşı şeylər də o qapıdan daxil olur.
Yadımda qalmayıb, hansısa əsərdə oxumuşdum ki, sizin sevinciniz sizin kədərinizin maskasız halıdır. Bəlkə də məsələ günahkarı tapmaq deyil. Bəlkə də məsələ o günahın həyatımız üzərində hökmranlığını bitirməkdir.
Və bəlkə də ən çətini budur. Keçmişin bizə etdiklərini gələcəyimizə etməmək.
Biz xoşbəxtliyi itirməmişik.
Sadəcə onu qorxularımızın altında gizlətmişik.
Və anladım ki, bu həyatda xoşbəxtlik huzurdadır. Huzur verən hər şey xoşbəxtlikdir...
Sizə diləyim...Moşu demiş...Xoşvaxtlıx, xoşvatlıx, xoşvaxtlıx...
* * *
1. Xoşbəxtlik nisbi anlayışdır - kimlərsə 300-400 manat məvaciblə xoşbəxt həyat yaşaya bilər, başqasını isə milyonlar da xoşbəxt etməyə bilər. Yəni, xoşbəxtlik əsla maddiyyatdan asılı deyil.
2. Xoşbəxtliyə gedən yol nəfsin tərbiyəsindən keçir. Nəfsi məmnun etməklə xoşbəxtlik əldə olunmaz
3. Mənəvi yoxsulluq, əxlaqsızlıq və haramlıq olan yerdə xoşbəxtlik ola bilməz.
4. Statistikaya görə, ən çox xoşbəxt insanlar həqiqəti dərk edə bilmiş şükran insanlardır.
Bu mövzu ilə bağlı Napoleon Hilldən tərcümə etdiyim "Şeytanı Aldatmaq" kitabında cavablar var və birdir, qorxu. Bizim cəmiyyət və insanımız qorxuları ilə yaşayan cəmiyyətdir. Bütün qərarlarının və qərarsızlıqlarının arxasında qorxuları dayanır. Qorxunun idarə etdiyi cəmiyyət isə xoşbəxt ola bilməz, çünki bu qorxunun təbiətinə ziddir...
Bilirsiniz hər kəsin özünün düşüncə tərzi bə beyninin tutum qədəri var.İnsanlar cürbə cürdür .İnsan var hansısa bir yaxşılığı edəndə onu unutmur illərdə keçsə amma bəzilidə var ki etdiyin yaxşılığa görə səni görəndə hər zaman özünü borclu kimi hesab edir.
Yəqin buda şüur altı vəzinin tez gec qavrama sisteminin norma çərçivəsində fəaliyyətinin nəticə məhsuludur.Düşüncəni darlığı və düşüncə tərzinin hər kəsdə eyni olması mümkün deyil.Kiməsə söz tez çatır kimlərəsə izzahlarla təhlillərlə belə çatdırmaq olmur.Belə insanlara dünyanı dərk etməyən toplum deyirlər.
Həyatsevər olmaq lazımdır. Həyatsevər olmaq elə çox şey deməkdir. Qara rəngdən uzaq durun, həyatda rənglər çoxdur. Hər gününüzə şükür deyin və bizi daim izləyən Allahımızı unutmayın. Allah həmişə başımızın üstündədir. Hər kəsə və müəllifə uğurlar arzulayıram
QEYD. Başlıqlar "Facebook" sosial şəbəkəsindəki başlıqla eynilik təşkil edir.
03 Comments
High Life tempor retro Truffaut. Tofu mixtape twee, assumenda quinoa flexitarian aesthetic artisan vinyl pug. Chambray et Carles Thundercats cardigan actually, magna bicycle rights.
Farm-to-table selfies labore, leggings cupidatat sunt taxidermy umami fanny pack typewriter hoodie art party voluptate cardigan banjo.
VHS Wes Anderson Banksy food truck vero. Farm-to-table selfies labore, leggings cupidatat sunt taxidermy umami fanny pack typewriter hoodie art party voluptate cardigan banjo.