Estetik xaosun harmoniyası

Müasir Azərbaycan rəngkarlığında milli yaddaşın yeni ifadə vasitələri ilə sintezi və bu istiqamətdə aparılan yaradıcılıq axtarışları incəsənət aləmində fərqli baxış və düşüncə formalaşdırır. Bu kontekstdə yaradıcılığı ilə seçilən sənətkarlardan biri də Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvü, rəssam Nazim Şamxorovdur.
Nazim Şamxorovun yaradıcılığında son dövr maraqlı bir mərhələni təşkil edir. Bu mərhələnin əsas istiqamətini milli ornamental təfəkkürlə müasirliyin sintezi təşkil edir. Rəssam, xüsusilə son bir il ərzində məhz bu istiqamətdə apardığı ardıcıl axtarışların nəticəsi olan yeni silsilə əsərlər üzərində işləyir. Həmin əsərlərdə millilik və müasirlik bir-birinə qarşı qoyulmur, əksinə, vahid bədii şəkildə vəhdət təşkil edərək yeni estetik məna yaradır. Rəssamın diqqət mərkəzində Azərbaycan milli qurama sənətinin vizual enerjisi dayanır. Quramanın zahirən xaotik görünən, lakin daxili ritmə və harmoniya qanunlarına tabe olan kompozisiya quruluşu, al-əlvan rənglərin isti-soyuq təzadları, ritmik elementlərin hərəkəti və şüuraltına təsir gücü onun üçün əsas ilham mənbəyinə çevrilmişdir. Şamxorov bu vizual xaosu nizama salaraq onu öz yaradıcılığının əsasını təşkil edən çiçək motivləri ilə sintez edir. Beləliklə, quramanın ornamental dinamizmi ilə güllərin lirik-estetik obrazı arasında maraqlı dialoq yaranır. Bu əsərlərin koloristik həlli xüsusi qeyd olunmalıdır. Soyuq və isti tonların balanslı qarşıdurması kompozisiyada gərginlik və dinamika yaradır, eyni zamanda bütövlük hissini qoruyur. Rəng ləkələrinin bir-birinə keçidi, ritmik təkrarlanmalar və ornamental parçalanmalar tamaşaçının diqqətini ilk baxışdan özünə cəlb edir. Kompozisiyalar peşəkar şəkildə qurulmuşdur. Rəssam burada dekorativliklə dərin məzmun arasında incə sərhədi ustalıqla qoruyur desək, yanılmarıq. Öncəki mərhələlərdə onun yaradıcılığında daha çox müşahidə və təbiətə bağlılıq aparıcı idisə, yeni silsilədə şərti-plastik düşüncə, simvolik ümumiləşdirmə və ornamental ritm ön plana keçir. Bununla belə, müəllif öz yaradıcılıq təməlini təşkil edən çiçək təsvirlərindən imtina etmir, əksinə, onları yeni estetik mühitə daxil edərək zənginləşdirir. Çiçək artıq təkcə naturadan götürülmüş obyekt deyil, milli yaddaşla müasir düşüncənin kəsişmə nöqtəsinə çevrilir.
“Cıdır düzü”, “İstanbul”, “Bakı”, “Qurama ilə qızılgüllər”, “Natürmort” silsiləsinə daxil olan əsərlər müəllifin yeni yaradıclıq axtarışlarını əks etdirən maraqlı nümunələr kimi diqqəti cəlb edir.    
1982-ci ildə Bakıda anadan olan Nazim Şamxorovun incəsənətə olan marağı erkən yaşlarda formalaşmışdır. 1997-ci ildə Əzim Əzimzadə adına Rəssamlıq Məktəbinə daxil olan rəssam, daha sonra təhsilini Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında davam etdirmiş, Xalq rəssamları Böyükağa Mirzəzadə, Oqtay Şıxəliyev və Əməkdar rəssam Fərman Qulamovun emalatxanasında sənətin nəzəri və praktik əsaslarını dərindən mənimsəmişdir. Onun diplom işi  “Orkestr” adlı mürəkkəb kompozisiyalı tablo çoxfiqurlu quruluşu və koloristik həlli ilə müəllifin erkən peşəkarlığını nümayiş etdirmişdir. 2005-ci ildən etibarən sərbəst yaradıcılıq fəaliyyəti ilə məşğul olan rəssam, maddi-texniki çətinliklərə baxmayaraq, davamlı yaradıcılıq axtarışları və zəhməti hesabına öz dəst-xəttini formalaşdırmışdır.
    Nazim Şamxorovun yaradıcılığında mənzərə, natürmort və portret janrları mühüm yer tutur. “Bakı bağları”, “İçərişəhər”, “Kürdəxanı mənzərəsi”, “Lahıc bağları”, “Qusarın Laza kəndi”, “Şuşa şəhərinin görünüşü” kimi əsərlərində o, təbiətin poetikasını işıq-kölgə münasibətləri və peşəkar rəng həlli vasitəsilə təqdim edir. “Güllər”, “Korrida”, “Venesiya”, “İstanbul” əsərləri bu qəbildəndir. 2013-cü ildə Moldovada keçirilən beynəlxalq art-simpoziumda iştirakı və əsərlərinin muzey fonduna qəbul olunması, həmçinin 2022-ci ildə Bakı Xətai Sənət Mərkəzində təşkil olunan “İşığın ecazkar əksi” adlı fərdi sərgisi onun yaradıcılıq yolunun mühüm mərhələlərindəndir.
Bu gün Nazim Şamxorov yeni yaradıcılıq axtarışlarını davam etdirir. Rəssamın əsərləri müxtəlif sərgi, layihə və sənət platformalarında öz layiqli yerini tutmaqla yanaşı sənətsevərlərin diqqətini cəlb edərək milli-mədəni kimliyimizi çağdaş çağdaş formada təqdim edir.

Ziyarət Cabarova Qəhrəmanova
Sənətşünas,
Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyasının böyük elmi işçisi,
Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının Prezident təqaüdçüsü