Beyin yaşlanmasını dayandırmaq üçün yeni üsul tapılıb

Çinin Zhejiang Tibb Kollecinin alimləri müəyyən ediblər ki, neyronların fəaliyyəti ilə mitoxondrial funksiya arasında əlaqənin gücləndirilməsi neyrodegenerativ xəstəliklərin inkişafının qarşısını ala və beyin sağlamlığını qoruya bilər.

Məməlilər yaşlandıqca beyində mitoxondrial maddələr mübadiləsinin effektivliyi azalır ki, bu da müxtəlif neyrodegenerativ xəstəliklərə səbəb ola bilər. Hüceyrələrin "batareyaları" kimi tanınan mitoxondriya enerji mübadiləsində əsas rol oynayır, enerji istehsal etmək üçün qida və oksigeni bağlayır. Onların funksiyasının pozulması, xüsusən də oksidləşdirici fosforlaşma oksidləşdirici stress və mitoxondrial disfunksiyaya səbəb olur ki, bu da öz növbəsində neyron şəbəkələrinə mənfi təsir göstərir.

Bununla belə, qocalma neyronlarında oksidləşdirici fosforlaşma aktivliyinin azalması mexanizmləri hələ də zəif başa düşülür. Bu, yaşa bağlı bilişsel geriləmə üçün effektiv müalicə üsullarının işlənib hazırlanmasını çətinləşdirir.

Tədqiqatçılar qrupu gənc və yaşlı siçanlarda mitoxondrial transkripsiyanın koqnitiv proseslərdə rolunu öyrənib. Onlar neyronlar və mitoxondriyalar arasında yeni qarşılıqlı təsir mexanizmini kəşf etdilər və bunu həyəcanverici-mitoxondrial DNT transkripsiyası cütləşməsi (E-TCmito) adlandırdılar. Bu, neyronların həyəcanlanmasına və mitoxondrial DNT transkripsiyasının işə salınmasına - gen aktivliyinin təzahür etdiyi RNT molekullarının sintezi prosesinə əsaslanır.

Təcrübələr göstərdi ki, qocalmış beyində E-TCmito-nun effektivliyi azalır və bu, koqnitiv pozğunluğa səbəb olur. Alimlər köhnə siçanlarda bu prosesi gücləndirərək, əksinə, idrak funksiyasının yaxşılaşdığını müşahidə ediblər.

Alimlər deyirlər ki, onların kəşfi insanlarda yaşa bağlı bilişsel geriləmə ilə mübarizə aparmaq üçün terapevtik vasitələrin işlənib hazırlanmasına yeni yanaşmaların inkişafına kömək edə bilər.