COVID-19 peyvəndindən sonra aşkar edilən naməlum reaksiyalar

Liverpul Universitetinin Tibb Təhlükəsizliyi Elmləri Mərkəzinin alimləri adenoviral COVID-19 peyvəndlərinə (Oxford/AstraZeneca və Janssen) qarşı naməlum T hüceyrə immun reaksiyalarını müəyyən ediblər, lakin mRNA vaksinlərinə deyil. 

Tədqiqatçılar COVID-19 pandemiyasından 10 il əvvəl toplanmış sağlam iştirakçılardan qan nümunələrini təhlil ediblər. Təhlil göstərdi ki, iştirakçıların 90-95 faizində in vitro adenovirus vaksinlərinə məruz qaldıqdan sonra güclü T-hüceyrə reaksiyaları var.

AstraZeneca ChAdOx1 peyvəndi şimpanze adenovirusuna, Janssen Ad26.COV2-S peyvəndi isə insan adenovirusuna əsaslanaraq hazırlanıb. Hər iki vaksin randomizə edilmiş nəzarət edilən sınaqlarda COVID-19 virusuna qarşı effektivliyini sübut edib və əhalini peyvənd etmək üçün geniş şəkildə istifadə olunub.

Pandemiyadan əvvəl toplanmış qan nümunələrindəki güclü T-hüceyrə reaksiyası peyvəndlərdə istifadə edilən adenoviruslar ilə insan populyasiyasında təbii şəkildə dövr edən adenoviruslar arasında çarpaz reaktivliyin mövcud olduğunu göstərir.

Tədqiqat Trombotik Trombositopeniya Sindromu (TTS) Konsorsiumunun bir hissəsi kimi aparılıb, məqsədi AstraZeneca və Janssen ilə peyvənddən sonra bəzi insanlarda aşağı trombosit sayı ilə nadir hallarda qan laxtalanmasının səbəblərini anlamaqdır.

Bununla belə, tədqiqatın müəllifləri iddia edirlər ki, aşkar edilmiş T-hüceyrə reaksiyaları artıq peyvənd olunmuşlar üçün narahatlığa səbəb deyil. Onlar qeyd edirlər ki, T hüceyrələrinin təbiətdəki və peyvəndlərdəki adenoviruslara qarşı çarpaz reaktivliyini daha yaxşı başa düşmək üçün daha çox tədqiqata ehtiyac var ki, bu da gələcək vaksinlərin effektivliyinə və təhlükəsizliyinə təsir göstərə bilər.