Türkiyədə 15 iyul hadisələri qurbanlarının xatirəsi anılır

Fətullah Gülən terror təşkilatının (FETÖ) tərəfdarlarının hakimiyyəti zorakılıqla ələ keçirməyə cəhdi ilə bağlı 2016-cı il iyulun 15-də baş vermiş qanlı hadisədən 8 il ötür.

Gülənin cinayət təşkilatına daxil olan bir qrup hərbi qulluqçu Türkiyədə qanuni yolla seçilmiş hökuməti devirmək üçün hər şeyi etdi, lakin ölkə rəhbərliyinin, hüquq-mühafizə orqanlarının, eləcə də demokratiyanın müdafiəsinə qalxan sadə vətəndaşların iradəsi və qətiyyəti sayəsində , zərbəçi plan iflasa uğradı.

2016-cı ilin yayında Türkiyədə baş verən dramatik hadisələrdən sonra iyulun 15-i ölkədə mühüm dövlət bayramı - Demokratiya və Milli Birlik Günü  kimi qeyd olunur.

Türkiyənin Ədalət və İnkişaf Partiyasının 2015-ci il noyabrın 1-də keçirilən parlament seçkilərində qalib gəlməsi Gülən tərəfdarları arasında çaxnaşma yaradıb. Həmin gün türk seçicilərinin 49 faizi prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın rəhbərlik etdiyi partiyaya səs verib.

Fətullah Gülənə və cinayətkar təşkilatın digər liderlərinə aydın idi ki, Ərdoğan tərəfdarları Türkiyə Ali Hərbi Şurasının (YAŞ) mexanizmi də daxil olmaqla, təhlükəsizlik qüvvələrinin və ordunun sıralarını FETÖ tərəfdarlarından təmizləməyə başlayacaqlar.

FETÖ sıralarında çaxnaşma da İzmir prokurorluğunun Gülənin tərəfdarları arasından general rütbəli hərbçilərin də olduğu bir qrup hərbçinin saxlanmasına dair qərarı ilə bağlı olub.

Terrorçular belə qənaətə gəliblər ki, təzyiqlər və “beşinci kolon”un hərəkətləri ilə Türkiyə hökumətini nəzərdə tutduğu yoldan döndərməyə məcbur etmək mümkün olmayacaq və buna görə də “son çarə” – zorakılıq barədə qərar qəbul edilib.

Hərbi çevriliş cəhdindən beş ay əvvəl (19 mart 2016-cı il) Fətullah Gülən hakimiyyəti ələ keçirmə planının iştirakçılarına müraciət edərək, dövlət əleyhinə planın iştirakçılarını məxfilik məqsədi ilə “Kapadokiya sakinləri” adlandırıb. o, “kuratorlar” adından danışırdı. Bu, hakimiyyətin zorakılıqla ələ keçirilməsi üçün hazırlıqların başlanğıcı oldu.

Cinayətkar təşkilatın liderindən əmr alan FETÖ-çülər, aralarında mülki və hərbçilərin də olduğu fəal hazırlığa başlayıb və 16 iyul 2016-cı il saat 03.00-da hərəkətə başlamağı planlaşdırıblar.

Lakin hərbi çevrilişə cəhddən bir neçə saat əvvəl mayor rütbəli sui-qəsdçilərdən biri Türkiyənin Milli Kəşfiyyat Təşkilatının (MİT) rəhbəri Hakan Fidana terrorçuların planlarını, o cümlədən qaçılmaz ələ keçiriləcəyi barədə xəbərdarlıq etmişdi. 

Fidan məlumatı həmin vaxt Türkiyə Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının müavini vəzifəsində çalışan, daha sonra isə Baş Qərargahın köməkçisini göndərən Yaşar Gülərə çatdırıb.

Yaşar Gülər ​​bütün təyyarələrin Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinin bazalarına qaytarılması və ölkənin hava məkanının bağlanması əmrini verən Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargah rəisi Hulusi Akarın başına gələnləri çatdırıb.

Bundan əlavə, Hulusi Akar 4-cü Korpusun komandiri general-leytenant Metin Güraka zirehli texnikanın hərbi hissələrdən geri çəkilməsinin qarşısını almağı əmr edib və Quru Qoşunlarının komandanı general Salih Zeki Çolakı Türkiyə Quru Qoşunlarının komandanlığına göndərib. Helikopter uçuşlarının qarşısını almaq üçün Hərbi Hava Qüvvələrini gücləndirir.

Çevriliş planının iştirakçıları tezliklə çevriliş planının açıqlanmasından xəbər tutdular və hərəkətə keçməyə qərar verdilər.

Ankara yaxınlığındakı Akıncı aviabazasından çevriliş planını koordinasiya edən FETÖ liderlərindən biri Adil Öksüzün təsdiqi ilə terrorçular çevriliş planının başlanmasını 15 iyul saat 20:30-a təxirə salmağa qərar veriblər.

Təyin olunmuş vaxtda xüsusi təyinatlı əsgərlər arasından 33 Gülən tərəfdarı Türkiyə Baş Qərargahına gedib. Baş Qərargah binasında 2016-cı il iyulun 15-də baş vermiş qanlı hadisələrin qarşısını alarkən ilk yıxılan Quru Qoşunları komandanı Çolak Bülənt Aydının cangüdəni şəhid olub.

Gülən tərəfdarları arasından pilotlar F-16 təyyarəsi ilə səmaya qalxaraq Ankara səmasında uçmağa başlayıblar. Terrorçuların qərargahı Akıncı aviabazasında yerləşirdi.

Televiziya kanalları yerli vaxtla saat 22:28-də ölkədə baş verənlər barədə ictimaiyyəti məlumatlandırmağa başlayıb.

Jurnalistlər İstanbulda Boğaziçi və Fatiha Sultan Mehmet asma körpülərinin çevrilişçi hərbçilər tərəfindən bağlanması barədə məlumat yayıblar.

Baş nazir Binəli Yıldırım saat 23:02-də NTV-də efirə çıxıb və günahkarların ən ağır cəzanı alacağını açıqlayıb.

Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın çağırışı ilə on minlərlə türk vətəndaşı terrorçularla mübarizəyə çıxıb. Silahsız insanlar bədənləri ilə zirehli texnikanın yolunu kəsib, həmçinin bayraqlarla hərbçilərə doğru yürüş ediblər.

Saat 23:05-də Ankara Baş Prokurorluğu dövlət çevrilişinə cəhdlə bağlı ilk cinayət işinin açıldığını elan edib.

İstanbul hadisələrindən sonra Türkiyə Böyük Millət Məclisinin (parlament) binası hava hücumuna məruz qalıb. F-16 pilotu Hüseyn Türk saat 03:24 və 03:25-də parlament binası kompleksinə iki dəfə zərbə endirib.

Saat 06:19-da başqa bir çevriliş pilotu Müslüm Məcit Prezident Kompleksi ərazisinə iki bomba atdı, nəticədə 15 mülki şəxs öldü, 7 nəfər yaralandı.

Prezident Ərdoğan və Milli Müdafiə naziri Fikri İşığın birbaşa göstərişi ilə çevriliş qüvvələrinin cəmləşdiyi Akıncı aviabazasının uçuş-enmə zolağına zərbə endirilib və bu, aviasiya uçuşlarının daha da həyata keçirilməsinə mane olub.

Çevriliş cəhdinin uğursuzluğa düçar olduğunu anlayan Boğaziçi asma körpüsünü bağlayan zərbəçilər silahlarını yerə qoyub təslim olublar.

Saat 08:26-da çevrilişə cəhd gecəsi zərbəçilər tərəfindən saxlanılan o vaxtkı Baş Qərargah rəisi Hulusi Akar Akıncı aviabazasından vertolyotla Çankaya hökumət iqamətgahına aparılıb.

Saat 12:57-də baş nazir Yıldırım keçirdiyi mətbuat konfransında Türkiyədə dövlət çevrilişinə cəhdin iflasa uğradığını açıqlayıb.

Belə ki, Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın rəhbərliyi ilə əhalinin fəal dəstəyi və vətənpərvər təhlükəsizlik qüvvələrinin köməyi ilə 2016-cı il iyulun 15-də Fətullah Gülən tərəfdarları tərəfindən həyata keçirilən hakimiyyəti zorakılıqla ələ keçirmək cəhdinin qarşısı alınıb.

Demokratiyanı müdafiə etməyin qəhrəmanlıq nümunəsi nümayiş etdirən türk xalqı bir daha ölkənin müstəqilliyini və gələcəyini müdafiə etdi.

Sonradan məlum olub ki, Türkiyədə hakimiyyətin silahlı yolla ələ keçirilməsi cəhdində 9 minə yaxın hərbçi iştirak edib. Terrorçular 35 təyyarə, 37 helikopter, 246 zirehli texnika, o cümlədən 74 tankdan istifadə ediblər.

Mübarizədə 250-dən çox türk vətənpərvər həlak olub.