Alimlər xəstə qaraciyəri cavanlaşdırmağın yolunu tapıblar

Alimlər qocalmanın bəzi qaraciyər hüceyrələrinin itirilməsinə səbəb olduğunu kəşf ediblər. Onlar eksperimental dərman vasitəsi ilə yaşlı siçanlarda bu prosesi tərsinə çevirə biliblər.

Araşdırmanın nəticələri Nature Aging jurnalında dərc olunub. 

Qaraciyər özünü yeniləyə bilir, bu da onu ən davamlı orqanlardan biri hesab edir. Bununla belə, stress və yaşlanma hələ də ciddi xəstəliklərə səbəb ola bilər. Məsələn, hər üç nəfərdən biri alkoqolsuz yağlı qaraciyər xəstəliyindən (NAFLD) əziyyət çəkir ki, bu da qaraciyərin çapıqlaşmasına və sirozuna səbəb olur. Yaşlanma NAYQH-də siroz üçün əsas risk faktorudur.

Yeni araşdırmada alimlər gənc və yaşlı siçanların qaraciyərlərini müqayisə ediblər. Yaşlı heyvanlarda qaraciyərin əsas fəaliyyət göstərən hüceyrələri olan hepatositlərin itirilməsi ilə əlaqəli genlər daha aktiv idi.

Alimlər sübut ediblər ki, eksperimental ferrostatin-1 preparatı hepatositlərin itirilməsinin qarşısını ala bilir. Dəmirin mühüm rol oynadığı ferroptozu - hüceyrələrin özünü məhv etməsini blokladı. Dərman qeyri-sağlam qidalanan siçanların qaraciyərini “cavanlaşdırdı”. Təhlillər göstərdi ki, yaşlı siçanların qaraciyəri sağlam və cavanlardan çox az fərqlənir. Heyvanların ürəkləri, böyrəkləri və mədəaltı vəziləri də daha sağlam idi. Bu o deməkdir ki, qaraciyərin zədələnməsi digər orqanların vəziyyətini pisləşdirə bilər.