ABŞ-nin Qəzzada atəşkəs planı ziddiyyətlərlə doludur

ABŞ prezidenti Co Bayden tərəfindən irəli sürülən və BMT Təhlükəsizlik Şurasında qəbul edilən Qəzza zolağında üç mərhələli atəşkəs təklifinə İsrail tərəfindən dəqiq cavab verilməməsi qeyri-müəyyən vəziyyət yaradır.

Qətnaməni yerinə yetirmək üçün həm İsrail, həm də Həmas Baydenin təklifini həyata keçirməyə razı olmalıdır.

İsrail tərəfi deyir ki, “bütün məqsədlərinə çatana qədər” Qəzzaya hücumları dayandırmayacaq. Həmas da öz növbəsində daimi atəşkəsə nail olmadan planı qəbul etməyəcəyini təkid edir.

Qətnamədə İsrailin Qəzza zolağına təcavüzünün dərhal dayandırılması ilə bağlı aydın bəyanat olmadığı üçün çoxlu suallar qalır.

Qəbul edilmiş qətnamə, əsasən, Baydenin ictimaiyyətə təqdim etdiyi İsrailin Qəzza zolağında üç fazalı atəşkəs təklifini təkrarlayır.

Bununla belə, Netanyahu və digər İsrail rəsmiləri bunun əksini irəli sürən bəyanatlar veriblər.

Netanyahu həmçinin deyib ki, İsrailin təklif etdiyi ilə Baydenin planında qeyd olunanlar arasında “uyğunsuzluqlar” var.

Bundan əlavə, ifrat sağçı İsrailin maliyyə naziri Bezalel Smotriç və milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvir Netanyahunun ABŞ prezidenti Baydenin səsləndirdiyi atəşkəs təklifini qəbul edəcəyi təqdirdə hökuməti hakimiyyətdən uzaqlaşdıracaqları ilə hədələyiblər.

İsrailin baş nazirinin özü İsrailin Kanal 12-nin əsirlərin mübadiləsinə dair razılaşmanın bir hissəsi olaraq Qəzza zolağında tam atəşkəsə razı olduğu barədə xəbərini təkzib edib.

Fələstinin Həmas hərəkatı BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnaməsində göstərilən prinsiplərin həyata keçirilməsi ilə bağlı vasitəçilərlə danışıqlara hazır olduğunu açıqlayıb. Bununla belə, HƏMAS atəşkəs rejimini təmin etmək üçün İsrail təcavüzünün son dayandırılması şərtini qoyur.

Hərəkatın bəyanatında vurğulanır ki, HƏMAS Fələstin xalqının milli hüquqlarının təmin edilməsi, fələstinlilərin öz vətənlərinə qayıtması və paytaxtı Qüds olan, tam suverenlik və hüquqa malik tam müstəqil Fələstin dövlətinin yaradılması üçün birgə mübarizəni davam etdirəcək. öz müqəddəratını təyin etməyə.

Bundan əvvəl BMT Təhlükəsizlik Şurası Ağ Evin rəhbəri Co Baydenin açıqladığı Qəzza zolağında üç mərhələli atəşkəs planı ilə bağlı ABŞ qətnaməsini qəbul edib.

Sənədə əsasən, birinci mərhələyə dərhal atəşkəs və İsrail qoşunlarının Qəzza zolağından çıxarılması daxildir. Qətnamədə həmçinin HƏMAS-ın saxladığı məhbusların azad edilməsi və fələstinli əsirlərin mübadiləsi tələb olunur.

Planın ikinci hissəsi qalan məhbusların azad edilməsi və İsrail ordusunun geri çəkilməsi müqabilində hərbi əməliyyatların qeyri-müəyyən müddətə dayandırılmasıdır. Lakin bu bənd yalnız tərəflərin razılığı ilə tətbiq ediləcək.

Planın üçüncü mərhələsi Qəzza zolağının yenidən qurulmasına başlanılmasını nəzərdə tutur.