Rafael Hüseyn:

 RƏŞAD MAHMUDOVUN HƏMİŞƏ ÖZÜ İLƏ GƏZDİRDİYİ BEŞ DƏRMAN

Bugünlərdə dəyərli dostumuz Rəşad Mahmudovun 50 yaşını qeyd etdik. Bu münasibətlə "Söz" dərgisinin bir sayı görkəmli cərraha həsr edilib. Həmin buraxılışda mən də düşüncələrimi bölüşmüşəm. "Söz"ün sayının məhdud olduğunu və həmin buraxılışın heç də hamının əlinə çatmayacağını nəzərə alaraq oradakı yazımı paylaşıram.

YAXŞI HƏKİM RƏŞAD MAHMUDOVUN HƏMİŞƏ ÖZÜ İLƏ GƏZDİRDİYİ BEŞ DƏRMAN

Əslində o beş dərman daim hər həkimlə olmalıdır. İstər ən məşhur klinikada çalışsın, istər ən ucqar bir kənddəki tibb məntəqəsində işləsin.

Bütün başqa təbiblik bacarıqlarından və yararlandığı müalicə üsullardan daha əvvəl bu beş dərmanı həmişə özü ilə daşımayana “yaxşı həkim” deyilməz.

İstənilən mərəzin ən birinci müalici xəstənin özüdür.

Adam ümidsizliyə qapılar, ən tez sağalası yüngül xəstəliyə belə məğlub olar. İçəridən səfərbər olmarsan, azarın ayağı yer alar, dərinə işləyər, edilən dava-dərmanın da da təsir gücü azalar.

Budaqdan qopmayan axırıncı xəzan yarpağının nicatsız xəstəyə ümid bağışlayaraq onu xilas etməsi haqqında O`Henrinin “Son yarpaq” hekayəsi heç də yalnız yazıçı təxəyyülünün məhsulu deyil, bu hadisənin ardında danılmaz tibbi gerçək dayanır.

Dostumuz Rəşad Mahmudov yaxşı həkimdir, onun gözəl həkim olması Azərbaycanda və sərhədlərimizdən kənarlarda çoxdan etiraf edilib və bu yaxşılığın ən ilk səbəbi hələ müayinələrə başlamazdan, əlinə cərrah bıçağı götürməzdən daha əvvəl daim özü ilə gəzdirdiyi beş dərmanla xəstənin beyninə və ürəyinə yol tapa bilməsidir.

Gərək əvvələn, hər yaxşı həkimin çöhrəsində mehribanlıq işığı ola ki, canı ağrıyan onu görüncə hələ kəlmə kəsmədən qarşısında məhrəm adamın dayandığına inana – həmin mehribanlıq işığı Rəşadın çöhrəsindən ən gərgin anlarında belə çəkilmir.

İkincisi, həkimin səsidir.

Duyğulu həkim səsi müalicə edilənlə müalicə edən arasında ilk körpülərdəndir.

Rəşadın səsi toxdadan, səmimiyyət yağan, güvən doğuran səsdir.

Üçüncüsü, yaxşı həkim qılıqlı olmalıdır, xəstəsiylə dərhal xoş münasibət yaratmağı bacarmalıdır.

Rəşadla ilk dəfə görüşən kəsdə də elə kəlmə kəsincə belə təsəvvür yaranır ki, sanki onunla lap çoxdan tanışdır.

Dördüncü, yaxşı həkimdə az ya çox dərəcədə, amma mütləq təlqin gücü, xəstəni inandırmaq bacarığı olmalıdır.

Rəşad ilk təmasdanca qarşısındakında etibar, hər şeyin yaxşı olacağına inam oyatmağa qadir olandır, xəstəliyin nədən ibarətliyini müayinə, müalicə etdiyinə son dərəcə sadə dillə, həyati müqayisələrlə izah edəndir.

O danışmağa başlayınca həmsöhbəti Rəşadın cazibəsinə düşür, düçar olduğu ağrı haqda nüfuzlu doktorun bunca sadə hekayəti sanki xəstəliyi də onun gözündə kiçildir, acizləşdirir, istər-istəməz əmin olmağa başlayır ki, həkimi ilə bərabər onun öz bədəni də bu mərəzin öhdəsindən uğurla gələcək.

Başincisi, gərək həkimin bilən, qabil olmasını elə başlanğıcdan xəstə hiss edə.

Bu keyfiyyətə keşmişlərdə də çox ehtiyac olub, bu gün də var, indi bəlkə keçmişdəkindən də çoxdur – hər kəs internet şəbəkəsinə qoşulmaq, hansısa kitabları açmaq, özündəki nasazlıq haqqında nələrisə öxuyub-öyrənmək imkanındadır və ağrını içərisində daşıdığından özünü bu barədə daba çoxbilən sayır, hətta həkimin dedikərinə də gizli şübhə ilə yanaşır.

Rəşad Mahmudov o nümunəvi, örnək həkimlərdəndir ki, sadəcə dərin savadlı deyil, elə nitqini başlayınca bilik saçır, o danışdıqca, tövsiyyələrini verdikcə xəstə qarşısındakının sadəcə səriştəli bir həkim yox, bəhs etdiyi mətləblərə alimanə bələd dərin və əhatəli biliklər sahibi olmasına yəqinlik hasil edir.

Bu beş dərmanı həmişə özü ilə gəzdirdiklərindəndir ki, Azərbaycandan çox-çox uzaqlarda ömür sürsə də, zamanında bütün müəlman Şərqi, o sıradan bizlər də Hippokratı “Boqrat” adlandıraraq həm də özümüzünkü bilmişik.

Eyni şəkildə bizim – Şərqinki olan İbn Sinanın adını da Qərb dünyası doğmalaşdıraraq öz dilinə yatımlı şəkildə Avitsena demişdir.

124 min peyğəmbərdən “Quran”da 30-a yaxınının adı keçir və onlardan biri Loğmandır. Lap çoxdan bu söz – Loğman kəlməsi qabil həkim, kamil təbib anlayışının rəmzinə çevrilib.

Yaxşı həkim həmişə el adamıdır, xalqın sevgisi və sayğısı daim onunladır.

Mənim dəyərli dostum Rəşad Mahmudov mahir təbibliyin ilk beş dərmanını həmişə varlığında daşıyan, “yaxşı həkim” adlanmaq və sevilmək haqqını zəkası, istedadı, yüksək peşəkarlığı və insanlığı ilə qazanmış az olan seçkinlərdəndir.

Rəşad ikiqat doktordur.

Həm tibb elmləri doktoru, həm də təbib – doktor.

O, ürəkçidir – kadrioloqdur və sevinirəm ki, son onillərdə bizdə – Azərbaycanda icraçı kardiologiya – ürək-damar cərrahiyəsi də, mühüm bir elm sahəsi olaraq araşdırıcı kardiologiya da xeyli inkişaf edib, hər iki istiqamətdə bolluca dəyərli mütəxəssislər yetişib.

Rəşad Mahmudov həm o, həm bu səmdə öndəgedənlərdən, üstünlərdəndir. Ancaq onun bir həkim və alim üçün çox vacib olan bir məziyyəti də var – Rəşad, ürək adamıdır.

Yaxşı alim də olmaq olur, yaxşı cərrah da, ancaq heç də həmişə hər qızıl əlli cərraha, hər altun başlı alimə əsl ürək adamı demək olmur.

Rəşadasa üçünü də ürəkdən aid edə bilirsən.

Həmişə güclü, ilhamlı, uğurlu, əliyüngül olsun!

Rafael Hüseynov

akademik