İndoneziyada Misir piramidalarından daha qədim bir quruluş aşkar edilib

İndoneziyada bəzi tədqiqatçıların əvvəllər dünyanın ən qədim monumental tikilisi adlandırdığı Gununq Padanq dağı ilə bağlı mübahisələr yenidən alovlanıb.

2023-cü ildə "Archaeological Prospection" jurnalında dərc olunmuş məqalədə bir qrup alim kompleksin ayrı-ayrı təbəqələrinin 25.000 ilə qədər yaşı ola biləcəyini, Misir piramidalarından və digər məlum meqalitik tikililərdən xeyli qədim olduğunu irəli sürmüşdü.

Ərazini öyrənmək üçün tədqiqatçılar yerə nüfuz edən radar, seysmik tomoqrafiya, qazma, xəndək qazma və torpaq nümunələrinin radiokarbon yaşlandırmasından istifadə ediblər. Müəlliflər daş terrasların altında çoxqatlı süni tikilinin gizlənə biləcəyi qənaətinə gəliblər.

Onların hipotezinə görə, struktur əvvəlcə təbii lava kurqanı idi, sonradan insanlar tərəfindən dəyişdirildi və yeni strukturlarla zənginləşdirildi. Tədqiqatçılar strukturun ən qədim elementlərinin son Buz dövrünə aid ola biləcəyini istisna etmədilər.

Lakin bu tapıntılar arxeoloji ictimaiyyət tərəfindən ciddi tənqidə səbəb oldu. Mütəxəssislər torpağın yaşının mütləq strukturun özünün yaşına uyğun gəlmədiyini qeyd etdilər. Bundan əlavə, tədqiq olunan təbəqələrdə insan fəaliyyətinin heç bir inandırıcı əlaməti - alətlər, sümük qalıqları, kömür və ya digər artefaktlar tapılmadı.

Kardiff Universitetinin arxeoloqu Flint Dibble təqdim olunan məlumatların qədim insan tərəfindən hazırlanmış bir strukturun mövcud olduğu qənaətini dəstəkləmədiyini bildirdi. Onun sözlərinə görə, vulkanik ərazidəki təbii proseslər insan fəaliyyətinin nəticələrinə səthi şəkildə bənzəyən strukturlar yaratmağa qadirdir.

Cənubi Konnektikut Dövlət Universitetinin arxeoloqu Bill Farley də oxşar mövqe tutaraq, qədim torpağın təkcə qədim memarlığın mövcudluğunu sübut etmədiyini vurğuladı.

2024-cü ilin fevral ayında Archeological Prospection jurnalı metodoloji qüsurları və kəşf edilmiş yeraltı təbəqələrin insan tərəfindən yaradıldığına dair inandırıcı dəlillərin olmamasını əsas gətirərək məqaləni rəsmi olaraq geri götürdü.

Hazırda dünyanın ən qədim piramidaları Perudakı Karal və Misirdəki Djoser pilləli piramidaları hesab olunur və təxminən eramızdan əvvəl 2700-2600-cü illərə aiddir. Gunung Padanqa gəldikdə isə, onun ən qədim süni tikili statusu hələ də elmi müzakirə mövzusudur.