Qazaxıstan quraqlıqla mübarizə aparmaq üçün süni yağışlara başlayıb

Qazaxıstan quraqlıq və su çatışmazlığı ilə mübarizə aparmaq üçün süni yağıntı artırma texnologiyasının praktik tətbiqinə başlayıb.

Layihənin tammiqyaslı icrasına 17 may tarixində Türküstan bölgəsində başlanılıb.

Təşəbbüsün əsas məqsədi su anbarlarında suyun səviyyəsini artırmaq və bölgədəki 911.000 hektardan çox kənd təsərrüfatı sahəsinin su təchizatını yaxşılaşdırmaqdır.

Layihə 1980-ci illərin sonlarından bəri hava modifikasiyası texnologiyaları inkişaf etdirən BƏƏ Milli Meteorologiya Mərkəzi ilə birgə həyata keçirilir.

Beynəlxalq hesablamalara görə, süni yağış artırma texnologiyaları yağış miqdarını 10-20 faiz artıra bilər. Yağıntıları stimullaşdırmaq üçün xüsusi duz əsaslı reagentlərdən istifadə olunur və texnologiyanın effektiv radiusu beş kilometrə qədərdir.

Qazaxıstan Baş nazirinin müavini və Süni İntellekt və Rəqəmsal İnkişaf naziri Jaslan Madiyev bildirib ki, layihə müasir iqlim infrastrukturunun inkişafı və bu sahədə yerli mütəxəssislərin hazırlanması üçün əsas təşkil edəcək.

Hökumətin hesablamalarına görə, təşəbbüs quraqlıq itkilərini azaldacaq, məhsuldarlığı artıracaq və ildə 35 milyard tengəyə qədər iqtisadi fayda verəcək.

Hökumət rəsmiləri texnologiyanı ölkənin digər bölgələrinə də genişləndirməyi düşünürlər.

Lakin beynəlxalq ekspertlər süni yağış texnologiyalarının effektivliyinin hələ qəti şəkildə sübut olunmadığını və davamlı elmi monitorinq tələb etdiyini vurğulayırlar.

Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatı məlumatların şəffaflığına və bu cür layihələrin ekosistemlərə və regionun su balansına potensial təsirinin monitorinqinə çağırır.

Bəzi ekspertlər yağıntıların mümkün yenidən bölüşdürülməsi səbəbindən dövlətlərarası mübahisələrin riski barədə də xəbərdarlıq edirlər. Qazaxıstan hakimiyyəti isə öz növbəsində istifadə olunan maddələrin təhlükəsiz olduğunu və turşu yağışı və ya kimyəvi çirklənməyə səbəb olmadığını iddia edir.