Cavadxan Qasımov: 

NAXÇIVAN DÖVLƏT UNİVERSİTETİNİN POTENSİAL VƏ PERSPEKTİVLƏRİ:

GERİDƏ QALAN TƏQVİM İLİNDƏN YENİ TƏDRİS İLİNƏ DOĞRU UĞURLARLA

Cavadxan Qasımov
Naxçıvan Dövlət Universitetinin dosenti
İqtisad üzrə fəlsəfə doktoru

Yaradılışının və fəaliyyətinin 58-ci ilini yaşayan Naxçıvan Dövlət Universiteti, müasir, çağdaş və yenilikçi idarəetmə eyni zamanda, tədris mexanizmləri ilə daha mütərəqqi inkişaf mərhələlərini yaşamaqdadır. Müasir müstəqillik tariximizin, sosial etibarlılıq mərhələlərinin və uzunmüddətli perspektivlilik göstəricilərinin olduqca mühüm istiqamətlərini özündə əks etdirən universitetimiz, dayanıqlı tədris imkanları ilə daha mütərəqqi ixtisaslaşmaya malik olan potensialla çıxış etməkdədir. 108 hektarlıq sahəsi, 10 fakültəsi və 45 kafedrası ilə Azərbaycan Respublikasının milli təhsil strategiyasına öz töhvələrini vermiş olan Naxçıvan Dövlət Univesiteti, etibarlı tədris infrastrukturuna malik olmaqda və ondan daha səmərəli istifadə etməkdədir. 
Çoxistiqamətli və alternativ tədris perspektivlərinin, dayanıqlı və səmərəli araşdırma mühitinin, həmçinin, güclü baza üzərində müəyyən olunan uzunmüddətli hədəflərin əlçatan olması, Naxçıvan Dövlət Universitetinin daha mütərəqqi idarəetmənin mövcud olmasını göstərməkdədir. Ardıcıl islahatlar vasitəsilə yüksək təşkilatlanmanın təmin olunması, bununla da, elmlə tədrisin vəhdətinin təmin olunaraq, fundamental elmi araşdırmaların təmin olunması, nəticə etibarı ilə isə, təcrübə və istehsalatyönümlü elm və tədris potensialının yaradılmasını təmin etməkdədir. Təbii olaraq, bunlar, ali məktəbin tədqiqat universitetinə çevrilməsi sahəsindəki proseslərin hərəkətverici qüvvəsini təşkil etməkdədir. Artıq Naxçıvan Dövlət Universiteti, bütün bu potensialla, həm də, tədqiqat universitetinə çevrilmə sahəsində fəaliyyətlərin icrasını həyata keçirməkdədir ki, bu da, öz-özlüyündə, bir sıra tədbirlərin həyata keçirilməsini şərtləndirməkdədir. Həmin tədbirlər, bir-birinin davamını, məntiqi əsaslarını və elmi-pedaqoji mahiyyətini ifadə etməklə, dürüst hədəflərin əlçatan olmasına təminat vermiş olacaq:
- Keyfiyyətli tədqiqat parametrlərini müəyyənləşdirən təlimatlar hazırlamaq, təşviqat mexanizmlərini təkmilləşdirmək və təlimlər təşkil etmək;
- Elmi fəaliyyətin təşkili və idarə olunmasını mərkəzləşdirmək və səmərəliliyin artırılması məqsədilə strukturlararası əlaqələri təkmilləşdirmək;
- Tədqiqatdan yaranan biliyin, nəticənin qeydiyyatı və idarə olunması haqqında təlimat hazırlamaq, bütün strukturların bu təlimatlarla tanış olmasını təmin etmək;
- Tədqiqat nəticələrinin kommersiyalaşdırılması üçün dəstək mexanizmlərinin hazırlamaq;
- Universitetin kitabxana potensialını təkmilləşdirmək, elektronlaşdırılmasını və beynəlxalq kitabxana şəbəkələrinə çıxışları təmin etmək.
Naxçıvan Dövlət Universiteti, yeni sosial idarəetmə mərhələsində tələbəyönümlü tədris imkanlarından səmərəli qaydada olmaqla, istifadə etməkdədir. Ərazisində inşa olunan Texnoparkla, elmlə tədrisin, həmçinin nəzəriyyə ilə təcrübənin daha təkmil nəticələrini ortaya qoyacaq fəaliyyət, mexanizm və potensial mümkün olacaq. Texnopark, eyni zamanda, Naxçıvan Dövlət Universitetinin mövcud resurslardan səmərəli istifadə olunmaqla, qarşıdakı mərhələlərin düzgün və məqsədyönlü müəyyən olunmasını təmin etmiş olacaq. Eyni zamanda, Texnopark, sosial sfera ilə yanaşı, həm də, iqtisadi sahənin də dayanıqlılığının möhkəmlənməsinə təkan olacaq ki, bu da, Naxçıvan Muxtar Respublikasının və onun bağlı olduğu Azərbaycan Respublikasının makroiqtisadi inkişafına öz töhfələrini vermiş olacaq. 
Belə ki, Texnoparkın qurulması ölkənin həm də regional iqtisadi inkişaf siyasətinə və sosiallaşma proseslərinə öz töhfələrini verəcək. Burada xüsusilə, yeni iş yerlərinin açılmasına, əhalinin məşğulluq təminatı sahəsindəki uğurların əhatəsinin genişlənməsinə, nəticə etibarı ilə mövcud potensialın şaxələndirilməklə, daha da artırılmasına zəmin yaradacaq sahələrin fəaliyyəti üçün münbit şərait olacaq. Belə ki, yeni qurumda, energetika, gülkarlıq, tingçilik, kənd təsərrüfatı və aqronomluq, coğrafiya, üzümçülük, meliorasiya, arıçılıq sahələri, tədris otaqları və sərgi biopark, texnopark binaları, eləcə də Nəbatət bağı fəaliyyət göstərəcək ki, bu da, universitetin davamlı inkişafı üçün yeni imkanlar deməkdir. Bu isə təbii olaraq, səmərəli təsərrüfatçılıq imkanlarının olduqca mühüm tərəflərini ifadə etməkdədir. Bütün bunlarla, Naxçıvan Dövlət Universiteti, malik olduğu resurslarla:
- zəruri infrastruktur təsisatlarının yaradılması sahəsində mühüm mərhələni qət etməsi;
- məhsuldar ideya və təşəbbüslərin ortaya qoyulması;
- konsaltinq xidmətlərin göstərilməsi sahəsində əlçatanlıq;
- biznes inqubatorlarının fəaliyyətinin təmin olunması;
- xarici rezident nümayəndələrinin təmsilçiliklərinin dəstəklənməsi;
- yeni prioritetlər sahəsində fəaliyyət sferası üçün ofislərin yaradılması;
- tələbəyönümlü tədrisin təşəkkülü və inkişafı;
- beləliklə də, modern elm və tədris modelinin qərarlaşması sahəsində dayanıqlılıq yarada bilmişdir.
Artıq ali məktəbimizdə, hazırda 566 nəfər professor-müəllim heyəti çalışır ki, bunlardan 1 nəfəri Akademik, 5 nəfəri Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, 31 nəfəri elmlər doktoru, 24 nəfər professor, 181 nəfəri fəlsəfə doktorudur ki, onlardan 162 nəfəri dosentdir. Ali məktəbdə həmçinin, 139 nəfər baş müəllim və müəllimdir. Bu potensialla, ali məktəbin elmi və pedaqoji potensialı daha da təkmilləşməkdədir. 
Naxçıvan Dövlət Universitetinin istər bakalavr, istərsə də, magistratura təhsil səviyyələri üzrə həyata keçirilmiş olan tədris proseslərində müasir dövrün çağırışları, tələbləri və reallıqları nəzərə alınmış və davam edən islahatlar müstəvisində ixtisaslaşma prosesləri son dərəcə uğurlu təmin olunmuşdur. Belə ki, bildirmək olar ki, Naxçıvan Dövlət Universitetində 76 ixtisas üzrə bakalavr, 75 ixtisaslaşma üzrə magistr hazırlığı həyata keçirilir ki, bunların da hər birində beynəlxalq tədris proseslərinin çağırışları aktuallıq kəsb etməkdədir. 
Təbii olaraq, Naxçıvan Dövlət Universitetinin dayanıqlı elm və tədris sahələri üzrə prosesləri bütün tərəflərinə görə, uğurludur, perspektivlidir və mütərəqqi dövlət siyasətinə etibar etməkdədir. Bu isə, özünü çoxistiqamətli elmi araşdırma və tədqiqatlara meyilli olan tələbələrin, magistrlərin və doktorantların timsalında daha aydın olaraq görmək olar.
Naxçıvan Dövlət Universitetində, bütün bu potensialla tədris prosesləri ilə yanaşı, elmi fəaliyyətin də hərəkətverici qüvvəsi olan proseslər düzgün istiqamətləndirilmiş və bunun da nəticəsində, bu sahə üzrə mütəxəssis hazırlığının çoxistiqamətliliyinə təminat yaranmışdır. Diqqət etdikdə aydın olur ki, indiki vəziyyətə görə, ali məktəbdə fəlsəfə doktoru proqramları üzrə 34 ixtisas üzrə 63 doktorant, elmlər doktoru proqramları üzrə 6 ixtisas üzrə 9 doktorant, fəlsəfə doktoru proqramları üzrə 11 ixtisas üzrə 21 dissertant, elmlər doktoru proqramları üzrə dissertanturada 15 ixtisas üzrə 22 dissertant təhsil almaqdadır.
Naxçıvan Dövlət Universitetinin beyəlxalq tədris proseslərinə inteqrasiya etməsi, dünya ali təhsil müəssisələri ailəsinin qürurverici üzvü olması və bundan yalnız və yalnız tələbələrinin işıqlı gələcəyinin təmin olunması məqsədilə yararlanması davamlı xarakterə malik olmaqdadır. Qeyd etmək olar ki, universitetimiz, artıq bunu gerçək fəaliyyəti ilə sübut etmişdir. Belə ki, Kembric Universitetinin lisenziyası əsasında NDU Beynəlxalq Kembric Məktəbinin fəaliyyətə başlaması bunun əyani təsdiqi olmaqdadır. Eyni zamanda, dünyanın texnologiya lideri olan IBM-lə NDU arasında imzalanan əməkdaşlıq müqaviləsinə əsasən, universitetdə IBM Mərkəzi istifadəyə verilməsi isə artıq bütövlükdə, dünya miqyasında Naxçıvan Dövlət Universitetinə olan etibarın, ümidlərin və güvənin olduqca zəruri ifadəsinə çevrilməkdədir. 
Bundan əlavə, yeni ixtisaslar – “İnformasiya təhlükəsizliyi” (tədrisi ingilis dilində), “Tibb”  (tədrisi ingilis dilində), “Tibb bacısı işi”, magistratura səviyyəsində  “Nanoelektronika”, MBA (Səhiyyənin idarə edilməsi) üzrə tələbə qəbulu aparılıb, “Tibb” ixtisası üzrə SABAH qrupları fəaliyyətə başlayıb.
Bütün bunlarla yanaşı, universitetdə hörmətli rektorun uğurlu rəhbərliyi əsasında pedaqoji heyətin fəaliyyətinin stimullaşdırılması sahəsində məqsədyönlü tədbirlər həyata keçirilməkdədir. Belə ki, universitet rektorunun müvafiq əmrinə əsasən, əməkdaşların aylıq vəzifə maaşları orta hesabla 15 faiz artırılmışdır. Bununla yanaşı, dekan və dekan müavinlərində-aylıq vəzifə maaşına 30%-ə qədər əlavə, kafedra müdirlərində akademik qiymətləndirmə və keyfiyyət meyarları əsasında qiymətləndirilməsinə və dərs yükünə görə-aylıq vəzifə maaşına 20%-ə qədər əlavələr nəzərdə tutulmuşdur. Həmçinin, tibb fakültəsinin professor-müəllim heyətinə aylıq vəzifə maaşına 40%-ə qədər əlavə olunması, tədrisi ingilis dilində olan ixtisaslarda tədrislə məşğul olan professor-müəllim heyətinə aylıq vəzifə maaşına 90%-ə qədər əlavələr olunması barəsində Əmr imzalanmışdır. Təbii olaraq, bu isə, dövlətimizin gündəlik qayğı və diqqətinin kollektivimizə dolğun olaraq çatdırılmasıdır.
Beləliklə, Naxçıvan Dövlət Universiteti, 2024-cü ili də, qarşıya qoymuş olduğu bütün hədəflərinə uğurla nail olmaqla, 2025-ci ilə yüksək potensialla geçid etmişdir. Təbii olaraq, bu isə, uzunmüddətli perspektivlər üçün mütərəqqi baza yaratmaqdadır. Bu baza, dayanıqlı sosiallaşma, etibarlı milli iqtisadiyyat və güvənilir ixtisaslaşma proseslərinin təməl prinsiplərini özündə əks etdirməkdədir.