İlham Əliyevin PreCOP29 iclasının iştirakçılarına MÜRACİƏTİ

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə Çərçivə Konvensiyasının (PreCOP29) Tərəflər Konfransının ilkin iclasının iştirakçılarına müraciət ünvanlayıb:

“Hörmətli nazirlər,

Xanımlar və cənablar,

Bakıda keçiriləcək Pre-COP29 sessiyasına xoş gəlmisiniz.

İqlim dəyişikliyi bütün qitələrdəki bütün ölkələrə təsir edir. Bununla belə, inkişaf etməkdə olan kiçik ada dövlətləri ən həssasdır. Dəyişikliklər qlobal səviyyədə iqtisadi rifaha mənfi təsir göstərir və Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinə nail olmaq yolunda irəliləyişə mane olur.

Azərbaycan da istisna deyil. Hər il çaylarımızda suyun səviyyəsinin azaldığını, Xəzər dənizinin dayazlaşmasını müşahidə edirik. Azərbaycan da su qıtlığı problemi ilə üzləşib.

Azərbaycan bu çağırışların öhdəsindən gəlmək üçün cəsarətli addımlar atır. Milli səviyyədə biz “təmiz ətraf mühit və yaşıl inkişaf” sosial-iqtisadi prioritetini uğurla həyata keçiririk. Azərbaycan 2024-cü ili “Yaşıl Dünya üçün Həmrəylik İli” elan edib.

Külək və günəş enerjisinin böyük potensialı ilə biz bərpa olunan enerji gündəmini irəli apara bilərik. Yaşıl enerji zonaları elan edilmiş işğaldan azad edilmiş Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bərpa olunan enerji mənbələri üçün kifayət qədər potensiala malikdir.

Azərbaycan həmçinin neft və qaz hasilatından əldə etdiyi gəlirləri yaşıl enerjiyə yatırır. Bu, açıq şəkildə göstərir ki, qalıq yanacaqlardakı zənginlik bizə yaşıl gündəmi irəlilətməyə mane olmur.

Qlobal istixana qazı emissiyalarının cəmi 0,1%-ni təşkil edən Azərbaycan hətta kiçik emissiyaların belə iqlim dəyişikliyi ilə mübarizəyə mühüm töhfə verə biləcəyinə bir nümunədir.

Qlobal iqlim fəaliyyətinə dəstək vermək əzmimiz bizi COP29-a ev sahibliyi etmək üçün müraciət etməyə vadar etdi. Hesab edirəm ki, Azərbaycana verilən yekdil dəstək beynəlxalq ictimaiyyətin ölkəmizə olan inamının göstəricisidir. Biz fəxr edirik ki, Cənubi Qafqazda və bütövlükdə regionda ilk ÇNL konfransı Azərbaycanda keçiriləcək.

Bir ildən az vaxtımız olsa da, bütün məsuliyyəti öz üzərimizə götürdük və əhəmiyyətli uğurlar qazandıq. Qadınlardan, parlamentarilərdən və vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələrindən ibarət COP29-un inklüziv Təşkilat Komitəsi Bakıda ÇNL-ə davamlı hazırlığı təmin edir.

“Yaşıl Dünya üçün Həmrəylik” şüarını rəhbər tutaraq, COP29 Rəyasət Heyəti bütün maraqlı tərəflərlə konstruktiv ruhda və şəffaf şəkildə əlaqə saxlayır, çoxsaylı səfərlər edir, onların narahatlıqlarını nəzərə almaq üçün hər kəsi dinləyir.

Biz inkişaf etməkdə olan kiçik ada dövlətlərinin üzləşdiyi iqlim dəyişikliyi problemlərinin həllinə yüksək prioritet veririk. Azərbaycan bu dövlətlərə yardım göstərməyi özünün mənəvi borcu hesab edir və onları həm maliyyə, həm də siyasi, o cümlədən Birlik çərçivəsində dəstəkləyir.

Səylərin davamlılığını təmin etmək üçün BƏƏ, Azərbaycan və Braziliya müvafiq olaraq COP28, COP29 və COP30-un sədrləri kimi İqlim Üçlüyünü yaratdılar.

Azərbaycan sülh, maliyyə, insan kapitalı və su resursları kimi bir sıra məsələlər üzrə 14 təşəbbüsdən ibarət iddialı fəaliyyət proqramı hazırlayıb. Və bunlar onlardan yalnız bir neçəsidir. Mövcud geosiyasi gərginliyi nəzərə alsaq, “ÇNL-də barışıq üçün çağırış” daha aktualdır.

Qeyd etmək istərdim ki, bu ilin sentyabrında Bakıda İtkilərin və Zərərin Kompensasiyası Fondunun tətbiqi ilə bağlı mühüm irəliləyiş əldə olunub.

Bununla belə, bizim əsas problemimiz inkişaf etməkdə olan, az inkişaf etmiş və kiçik ada inkişaf etməkdə olan Dövlətlərin ehtiyaclarına cavab verən ədalətli və iddialı Yeni Kollektiv Kəmiyyət Hədəfi (NCNT) üzərində razılaşmaqdır. Yeni maliyyə məqsədi əhəmiyyətli artım tələb edir.

Nə COP29-un sədri kimi Azərbaycan, nə də başqa dövlət başqalarının adından qərar qəbul edə bilməz. Bizim rolumuz tərəfsiz şəkildə etdiyimizə inandığımız danışıqları asanlaşdırmaq üçün platforma təmin etməkdir. Azərbaycanın təşəbbüsü ilə Şamaxıda keçirilən innovativ məsləhətləşmə sessiyası iqlim danışıqlarının daha da irəliləyişi üçün effektiv qeyri-rəsmi format rolunu oynaya bilər.

COP29-a hazırlığın son mərhələsinə qədəm qoyarkən, mən sizi insanlıq naminə konstruktiv və vicdanla məşğul olmağa çağırıram. Dövlətlərin ümumi, lakin fərqli məsuliyyətləri olsa da, fikir ayrılıqlarını bir kənara qoymalı, bir-birini günahlandırmağı dayandırmalı və ümumi dil tapmalıdırlar. Qlobal istiləşmədə kimin günahkar olduğunu və ya ətraf mühitə ən çox kimin zərər vurduğunu müəyyən etməyə vaxt itirməyə haqqımız yoxdur.

Dəfələrlə qeyd edildiyi kimi, Bakıda ÇNL sessiyası çoxtərəflilik üçün bir növ sınaq olacaq. Beynəlxalq ictimaiyyət uğursuz ola bilməz və razılaşmalıdır.

Burada bəzi KİV-lərin Azərbaycanın imicini aşağılamaq məqsədi daşıyan şər-böhtan kampaniyasına toxunmaya bilmirəm. Bu cür əbəs cəhdlər iqlim dəyişikliyinin mənfi nəticələrinin aradan qaldırılması ilə bağlı nəcib missiyamızı yerinə yetirməyə mane ola bilməz.

Mən daha yaşıl dünya naminə həmrəylik çərçivəsində birgə hərəkət etmək üçün noyabrın 12-dən 13-dək Bakıda keçiriləcək Dünya Liderlərinin İqlim Fəaliyyəti Sammitində dövlət və hökumət başçıları ilə görüşməyi səbirsizliklə gözləyirəm.

Sonda sizə uğurlu nəticələrini gələn ay Bakıda görəcəyimiz səmərəli müzakirələr arzulayıram".

İlham Əliyev

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti