İndoneziyada dünyanın ən qədim insan ovuc izi aşkar edilib

Alimlər İndoneziyanın kiçik Muna adasındakı Liang Metanduno mağarasında ən azı 67.800 il yaşı olan unikal insan əl izi aşkar ediblər. Bu, dünyada məlum olan ən qədim belə artefaktdır. 

Tapıntı Neandertallara aid edilən İspaniyadakı əvvəlki qeyddən min ildən çox əvvələ aiddir. Bu yeni artefakt, Homo sapiens-də incəsənətin və simvolik düşüncənin inkişaf xronologiyası haqqında anlayışımızı əhəmiyyətli dərəcədə dəyişə bilər.

Əhəng daşı mağarasının divarındakı qırmızımtıl əl izi zamanla demək olar ki, tamamilə yoxa çıxıb. Yaşını müəyyən etmək üçün tədqiqatçılar minilliklər ərzində piqment üzərində tədricən toplanan mineral təbəqələrindəki uran izotoplarını təhlil ediblər.

Rəsmin qayaya basılmış əlin üzərinə boya çiləməklə yaradıldığı aşkar edilib. Arxeoloqlar həmçinin qeyri-adi bir detalı da qeyd ediblər: çapdakı barmaq ucları qəsdən itiləyib və bu da əlin heyvan caynağına bənzəməsinə səbəb olub. Bu, təsvirdə mürəkkəb simvolik mənaya işarə edə bilər.

Tədqiqatçılar rəsm əsərinin rəssamlarının İndoneziya adaları vasitəsilə Asiya materikindən köç edən Homo sapiens populyasiyasına aid olduqlarına inanırlar. Bu kəşf həmçinin müasir insanların Avstraliya və Yeni Qvineyaya əvvəllər düşünüləndən xeyli əvvəl çatdığı nəzəriyyəsini də dəstəkləyir.

Bu kəşf göstərir ki, insanlar 68.000 il əvvəl inkişaf etmiş bədii düşüncə və simvolizmə malik olublar və bu da tarixdən əvvəlki incəsənətin yaranma sərhədlərini əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdirib.