Ruben Vardanyanın məhkəməsi sənədlərin araşdırılması ilə davam etdi

12 dekabrda sülh və insanlıq əleyhinə cinayətlərdə, müharibə cinayətlərində, terrorizmdə, terrorizmin maliyyələşdirilməsində və Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş digər ağır cinayətlərdə ittiham olunan Ermənistan vətəndaşı Ruben Vardanyanın cinayət işi üzrə məhkəmə prosesi davam etdi.

Hakim Zeynal Ağayevin sədrliyi ilə və hakimlər Anar Rzayev və Camal Ramazanovdan (ehtiyat hakim Günel Səmədova) ibarət Bakı Hərbi Məhkəməsində keçirilən açıq məhkəmə iclasında təqsirləndirilən şəxsə ana dili rus dilində tərcüməçi və dövlət hesabına müdafiəçi vəkil verilib.

Hakim Z. Ağayev məhkəməni, dövlət ittihamını dəstəkləyən prokurorları, tərcüməçiləri və digər iştirakçıları məhkəmədə ilk dəfə iştirak edən zərərçəkmişlər və onların hüquqi varisləri ilə tanış etdi və qanunla müəyyən edilmiş hüquq və vəzifələrini izah etdi.

Daha sonra R. Vardanyanın vəkili Emil Babışev iki vəsatət qaldırdı.

Birinci vəsatətdə vəkil cinayət işinin ibtidai istintaqı zamanı dindirilən bütün şahidlərin ifadələrinin, eləcə də məhkəmə prosesində dindirilən Kamo Ayrapetyanın, Muşeq Qriqoryanın və digər şahidlərin ifadələrinin təqsirləndirilən R. Vardanyanla əlaqələrinin olmaması səbəbindən etibarsız elan edilməsini xahiş etdi. Bu ifadə təqsirləndirilən şəxsə qarşı sübut kimi istifadə edilməməli və yekun hökmdə nəzərə alınmamalıdır.

İkinci vəsatətlə bağlı E. Babışev qeyd etdi ki, məhkəmə prosesi zamanı ittiham aktının əsasını təşkil edən bir sıra sübutlar araşdırılıb. Yüzlərlə zərərçəkmiş və onların hüquqi varisləri ifadə verib, bu və ya digər səbəbdən məhkəmədə iştirak edə bilməyən şəxslər tərəfindən ifadələr təqdim edilib, digər müvafiq sənədlər oxunub və çoxsaylı şəxslərin aldığı xəsarətlər barədə faktlar açıqlanıb. Vəkil bildirib ki, buna baxmayaraq, müvəkkilinin fikrincə, bu şəxslərin ifadələri təqsirləndirilən şəxs üçün əhəmiyyətsizdir.

Buna görə də, zərərçəkmişlərin ifadələrindən məlum olub ki, aldıqları xəsarətlər müxtəlif tarixlərdə baş verib. Bu tarixlərin müəyyən bir hissəsi iş üzrə cavabdeh R. Vardanyanın Ermənistan Respublikasının vətəndaşı olmadığı, yəni Rusiya Federasiyasının vətəndaşı kimi öz işi ilə məşğul olduğu dövrə təsadüf edir. Buna görə də, o, zərərçəkmişlərin və onların hüquqi varislərinin iş üzrə cavabdeh R. Vardanyanla əlaqələrinin olmaması səbəbindən məhkəmə prosesində verdiyi ifadələrin cavabdehə qarşı sübut kimi istifadə edilməməsini xahiş etdi. Təqsirləndirilən şəxs bu vəsatətləri dəstəklədiyini bildirdi.

Vəsatətlərə münasibət bildirən dövlət ittihamçısı Təranə Məmmədova hər iki apelyasiyanın eyni məzmuna malik olduğunu qeyd etdi. Təqsirləndirilən şəxs Ermənistan dövləti tərəfindən yaradılmış cinayətkar təşkilata qoşularaq Azərbaycan Respublikasının suveren ərazilərinin işğalı zamanı çoxsaylı cinayətlər törətmiş, ortaq cinayət niyyəti və məqsədi ilə hərəkət etmişdir. İttihamlar ona görə irəli sürülmüşdür ki, zərərçəkmiş kimi ifadə verən şəxslər bu dövrdə əziyyət çəkmiş və qəsdən adam öldürməyə cəhdə məruz qalmışlar. Hüquqi varisləri ifadə verən zərərçəkmişlər də bu dövrdə öldürülmüşlər.

İkinci vəsatətlə bağlı çıxışında Məmmədova qeyd etdi ki, Azərbaycan Respublikası Cinayət-Prosessual Məcəlləsinin tələblərinə uyğun olaraq, iş üçün əhəmiyyətli olan hallardan xəbərdar olan şəxslərin ifadələri də şahid ifadəsi hesab olunur.

Dövlət ittihamçısı bildirib ki, bu hallar hakimlərin müşavirə otağında qiymətləndirilməlidir. "Buna görə də, bu mərhələdə vəsatətlərin rədd edilməsini xahiş edirik", - deyə o əlavə edib.

Yerində müşavirədən sonra sədrlik edən hakim bildirib ki, hər iki vəsatətdə göstərilən hallar məhkəmənin yekun qərarı zamanı qiymətləndirilməli olduğundan, bu vəsatətlər hələlik rədd edilib.

Məhkəmə prosesi prokurorluğun tələbi ilə digər zəruri cinayət işi materiallarının nəzərdən keçirilməsi ilə davam edib.

Baxılan sənədlərdə göstərilir ki, Xankəndi şəhərində yerləşən radioqəbuledici və ötürücü mərkəzinə baxış zamanı 03-11 31PB qeydiyyat nömrəli tünd yaşıl hərbi dərəcəli nəqliyyat vasitəsi aşkar edilib. Nəqliyyat vasitəsi xüsusi radio avadanlıqları ilə təchiz olunmuş və arxa hissəsində Repellant-1 sistemi yerləşdirilib. Müəyyən edilib ki, bu sistem 30-35 kilometr məsafədə pilotsuz uçuş aparatlarının idarəetmə sistemlərindən gələn siqnalları boğmaq üçün nəzərdə tutulub. Nəqliyyat vasitəsində monitor, idarəetmə sistemi və soyutma sistemi olub.

Xocalı rayonunda yerləşən hərbi hissədə saxlanılan və tünd yaşıl qablaşdırmada olan müxtəlif ölçülü yeddi avadanlığın yoxlanılması zamanı onların təyyarələrin GPS sistemlərinə müdaxilə etmək üçün istifadə edilən "Pole-21" adlı radio tıxac cihazı olduğu aşkar edilib.

Bundan əlavə, "Azərbaycan Hava Yolları" QSC tərəfindən 27 sentyabr 2021-ci il tarixində Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin sədrinə göndərilən məktubda bildirilir ki, 2021-ci il iyul ayının əvvəlindən bəri ölkənin hava məkanında fəaliyyət göstərən müxtəlif aviaşirkətlərin təyyarə heyətlərindən siqnalın kəsilməsi və təhrif olunması halları da daxil olmaqla, qeyri-sabit qlobal naviqasiya peyk sistemi (GNSS) siqnalları ilə bağlı çoxsaylı şikayətlər daxil olub.

Bu dövrdə müxtəlif hava dəhlizləri boyunca, eləcə də hava limanlarında müəyyən edilmiş qalxma, eniş və eniş prosedurları zamanı ən azı 42 şikayət qeydə alınıb. Azərbaycan hava məkanında qlobal peyk naviqasiyasının sabitliyinin itirilməsi təyyarələrin təhlükəsizliyinə ciddi təhlükə yaradır. Bu, bu təyyarələrin əksəriyyətində uçuş trayektoriyasının monitorinqinin əsas vasitəsinin GNSS siqnallarını qəbul edən avadanlıq olması ilə bağlıdır. Peyk siqnalının olmaması və ya təhrif olunması ciddi nəticələrə səbəb ola bilər.

Bundan əlavə, hava kəşfiyyatı zamanı Ermənistan silahlı qüvvələrinə və Ermənistan qanunsuz silahlı dəstələrinə məxsus radio maneə cihazlarının yerləri (koordinatları) müəyyən edilib. Bunlar pilotsuz uçuş aparatları ilə çəkilmiş fotoşəkillər sayəsində aşkar edilib.

Bundan sonra təqsirləndirilən şəxs R. Vardanyan məhkəməyə bir sıra sənədlərin cinayət işi materiallarına əlavə edilməsi üçün vəsatət verib.

Müdafiəçi təqsirləndirilən şəxsin vəsatətini dəstəkləyib.

Dövlət ittihamçıları etiraz etməyiblər.

Məhkəmə qərar verib ki, sənəd rus dilində yazıldığı üçün Azərbaycan dilinə tərcümə olunmalı və cinayət işi materiallarına əlavə olunmalıdır.

Daha sonra təqsirləndirilən şəxs R. Vardanyan cinayət işinin 1-15-ci cildlərinə yenidən baxılmasını və həbsi ilə əlaqədar bu cildlərdə adı çəkilən şahidlərin məhkəməyə çağırılmasını istəyib.

Müdafiəçi E. Babışev vəsatətlərin təmin edilməsinə etiraz etməyib.

Baş prokurorun böyük köməkçisi Vüsal Əliyev vəsatətə münasibət bildirərkən qeyd edib ki, əgər vəsatət cinayət işi ilə bağlı hər hansı materialın alınması ilə bağlıdırsa, heç bir etiraz yoxdur. Şahidlərin dindirilməsinə gəldikdə, sənədlərin araşdırılması zamanı təqsirləndirilən şəxs hələlik onların heç biri ilə əlaqəsini ifadə etməyib, əldə etdiyi sənədlərin ona məxsus olub-olmadığına etiraz etməyib və ya şərh verməyib. O, hesabatdakı heç bir məlumatın səhv olduğunu iddia etməyib.