Rusiya iqtisadiyyatı pilotsuz təyyarələrin hücumları nəticəsində çökür

Ukraynanın neft emalı zavodlarına hücumları Rusiyanın əsas faiz dərəcəsini aşağı salmaq planlarını şübhə altına alıb.

Rusiya bu həftə Ukraynanın neft emalı zavodlarına zərbələri və gözlənilən vergi artımları səbəbindən faiz dərəcələrinin endirilməsini dayandıra və ya yavaşlada bilər ki, bu da inflyasiya risklərini artırır. Mərkəzi Bankın yalnız iyun ayında azaltmağa başladığı yüksək borclanma xərclərinin təzyiqinə baxmayaraq, sədr Elvira Nabiullinanın komandası cümə günü keçiriləcək pul siyasəti iclasından əvvəl artan ehtiyatlılıq nümayiş etdirir.

Ötən həftə açıq müzakirə zamanı Mərkəzi Bankın sədr müavini Aleksey Zabotkin qanunvericilərin büdcəni və biznesi dəstəkləmək çağırışlarına cavab olaraq, yalnız "bütün mövcud məlumatları" nəzərə alan "balanslı bir qərar" vəd etdi. Nəticə etibarilə, iqtisadçılar cümə günü keçirilən iclasın nəticələri ilə bağlı fikir ayrılığına malikdirlər: təxminən yarısı əsas faiz dərəcəsinin 17%-dən endirilməsini gözləyir, digərləri isə dəyişiklik gözləmir.

"Qiymət artımının son sürətlənməsi və artan inflyasiya gözləntiləri faiz dərəcələrinin endirilməsi imkanlarını məhdudlaşdırır", - deyə Renaissance Capital-ın baş iqtisadçısı Andrey Melaşçenko qeyd edib. O, hesab edir ki, Rusiya Mərkəzi Bankı ya əsas faiz dərəcəsini dəyişməz saxlayacaq, ya da ehtiyatlı davranacaq və sentyabr ayında tamamilə azaltdıqdan sonra onu yarım faiz bəndi azaldacaq.

4%-lik hədəfə qısa müddətə yaxınlaşdıqdan sonra Rusiyada inflyasiya yenidən artmağa başlayıb. Agentlik qeyd edir ki, bu, qismən mövsümi amillərin, məsələn, meyvə-tərəvəz qiymətlərinin yayda azalması, eləcə də rublun möhkəmlənməsinin zəifləməsi ilə bağlıdır.

Lakin artımın əsas səbəbi yanacaq çatışmazlığı olaraq qalır: Kreml 2022-ci ildə başlayan müharibəyə son qoymaq üçün danışıqlara az maraq göstərir, Ukrayna isə neft emalı zavodları, boru kəmərləri və dəniz terminalları da daxil olmaqla enerji infrastrukturuna hücumları gücləndirir. Benzin qiymətləri sentyabr ayında 3%, oktyabr ayında isə daha 2% artıb.

Bu vəziyyət onsuz da qeyri-sabit olan inflyasiya proqnozunu daha da ağırlaşdırır. Mərkəzi Bank xəbərdarlıq edir ki, idxal olunan avtomobillər üçün daha yüksək tullantı rüsumları onların əlçatanlığını məhdudlaşdıracaq, artan müdafiə xərclərini maliyyələşdirmək üçün 2026-cı ildə ƏDV-nin 20%-dən 22%-ə qədər artırılması isə istehlak qiymətlərinin artımına 0,6-0,8 faiz bəndi əlavə edə bilər.