Surxay Məhəmmədoğlu:

Bu gün dəyərli insan Zemfira xanımın ad günüdür

Bu gün dəyərli insan Zemfira Məhərrəmli xanımın ad günüdür. Mən Zemfira xanımı özümə mənəvi ana bilirəm. Çünki onun ilk övladı Aytən Məhərrəmova ilə eyni məktəbin , yəni İlqar Əbülhəsənov adına 42 nömrəli tam orta məktəbin eyni illərdə ayrı-ayrı siniflərdə oxuyan şagirdləri olmuşuq. Mənim bu ailəyə hörmət və sayğım uşaqlıq illərimdən yaranıb. Atalar yaxşı deyib,- "Hər bir insan öz ailəsinin güzgüsüdür"

Məhz Aytən xanımın sayəsində bu ailəyə böyük hörmətim yarandı. Həm Qulu müəllimə , həm də Zemfira xanıma təşəkkür edirəm elə övlad böyütdüyünə görə. Özümə borc bilirəm ki, Zemfira xanımımın ömür yoluna qısaca nəzər salaq. Zemfira Məhərrəmli kimdir?

Zemfira Məhərrəmli 11 dekabr 1955-ci ildə Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub. Orta təhsilini Bakı şəhəri, Cəfər Cabbarlı adına 187 saylı orta məktəbdə alıb. 1978-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirib. Universitet auditoriyasında müəllimi olmuş ustad jurnalist Nəsir İmanquliyevin yaratdığı "Bakı" və "Баку" şəhər qəzetlərində 1978-ci ildən əmək fəaliyyətinə başlayaraq müxbir işləmiş, elm, təhsil və mədəniyyət şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışmışdır (1990-2003).

Zemfira Məhərrəmli insan hüquqlarına, o cümlədən mənəvi problemlərə dair çoxsaylı publisistik yazıların müəllifidir. Azərbaycan Jurnalistlər (1979) və Yazıçılar (2003) birliklərinin üzvüdür. AYB-nin Hərbi vətənpərvərlik bölməsinin üzvüdür.

1990-1992-ci iliərdə Azərbaycan televiziyasında müntəzəm efirə çıxan populyar “Ana sözü” qadınlar üçün ictimai-siyasi proqramın ssenari müəllifi və aparıcısı olmuşdur.

Zemfira Məhərrəmli 2003-cü ilin aprelindən 2016-cı ilin yanvar ayına qədər Azərbaycan Respublikası İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkili (Ombudsman) Aparatının İnformasiya və ictimaiyyətlə əlaqələr sektorunun müdiri vəzifəsində çalışmış, Mətbuat xidmətinin rəhbəri olmuşdur.

Fəaliyyəti ilə bağlı 30-dək xarici ölkəyə səfər etmiş, çoxsaylı beynəlxalq konfransların və seminarların iştirakçısı olmuşdur. Haaqa I Sülh konfransı (1999), Avropa ombudsmanlarının Norveçdə (2003) və Danimarkada (2004) keçirilmiş beynəlxalq “dəyirmi masa”larına, habelə Qara dəniz ölkələri ombudsmanlarının İstanbulda (2005) təşkil olunmuş beynəlxalq seminarına qatılmışdır.

Media problemlərinə həsr edilmiş nüfuzlu beynəlxalq toplantılarda, forumlarda dəfələrlə Azərbaycan jurnalistikasını, həmçinin ölkəmizdə formalaşmış mətbuat xidməti institutunu təmsil etmişdir. 2012-ci ildə Türkiyədə və 2014-cü ildə Dubayda düzənlənmiş News media konfranslarında iştirak və çıxış etmişdir.

1991-ci ildən mətbuatda həm də hərbi mövzuda yazılarla çıxış edib. Dəfələrlə “qaynar” nöqtələrdə olmuş, Qarabağ müharibəsinin dəhşətləri, torpaqlarımızın bölünməzliyi uğrunda çarpışan oğul və qızlarımızın hünərini əks etdirən silsilə cəbhə reportajları yazaraq dərc etdirmişdir. Z.Məhərrəmli “Döyüşə qızlar gedir” (1997), “Qarabağda savaş var” (İstanbul, “Turan” yayın evi, 1999), “Ötür durna qatarı” (2000), “Qırx qız dastanı” (2003) kitablarının müəllifidir.

Zemfira Məhərrəmlinin əsərləri Azərbaycan, rus, ingilis və türk dillərində çap edilmişdir.

İngilis dilində nəşr olunan «Garabagh war witnessed by women» («Qarabağ müharibəsi qadınların şahidliyi ilə», 2005) və Rusiya Federasiyasının Sankt-Peterburq şəhərində çapdan çıxmış «Карабахская война: сражались и женщины» (2005) kitablarına görə Beynəlxalq Avrasiya Mətbuat Fondunun «Qarabağ» Ali mükafatını almışdır. Onun Qarabağ mövzusunda gərgin yaradıcılıq axtarışlarının bəhrəsi olan kitabları ictimaiyyət arasında ciddi rezonans doğurub. Təkcə «Döyüşə qızlar gedir» kitabı haqqında 40-dək resenziya dərc edilib.

2007-ci ildə “Bir ömürdə yaşanan üç həyat” (S.Gəncəli ilə birlikdə) kitabı işıq üzü görmüşdür.

Zemfira Məhərrəmlinin "Jurnalistin yol qeydləri" kimi qələmə alınmış “Ömür bitər, yol bitməz...” (2015) kitabı, habelə povest, hekayə, mənsur şeirlər və esselərindən seçmələrin toplandığı “Oyuncaq” (2015) adlı əsəri RS Poliqraf nəşriyyatında, "Söz adamı" (2015) məqalələr toplusu isə "Səda" nəşriyyatında işıq üzü görmüşdür. Qələm sahibinin yol kitabında soydaşlarımızla görüşlərdən, onların tarixi vətənə − Azərbaycana bağlılığından, bitib-tükənməyən Qarabağ dərdimizdən, ümid və arzularımızdan söz açılmışdır. Bədii nümunələrin yer aldığı nəsr əsərində isə müəllif ənənəsinə sadiq qalaraq, həyatın burulğanlarına, ağrılı mövzulara baş vuraraq, gerçək dünyamızın əzəli-əbədi dəyərlərindən, insan talelərindən söz açmış, xarakterlərin toqquşmasını fərqli ədəbi prizmadan təqdim etmiş, maraqlı, bədii situasiyalarda əks etdirdiyi hadisələrlə bağlı hiss və duyğularını bölüşmüşdür.

Zemfira Məhərrəmli türk dövlətlərini əhatə edən Türkiye İlim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Meslek Birliği (İLESAM) kimi nüfuzlu beynəlxalq yaradıcılıq qurumunun üzvüdür. Müəllifin «Sonbaharın Ilgımları» («Payız ilğımları») adlı kitabı (2017) həmin qurumun Azərbaycan təmsilçiliyi ilə birgə layihə çərçivəsində, Türkiyə türkcəsində işıq üzü görmüşdür. Bədii nəsr nümunələri toplanmış bu kitabında yazıçı ənənəsinə sadiq qalaraq, yaradıcılığının əsas mövzusundan yan keçməmış, Qarabağ müharibəsinin həyatımıza gətirdiyi fəlakətləri əks etdirən, barıt qoxulu, təməli yurdsevərlik olan hekayətləri kitabına daxil etmişdir. Müəllifin povest və hekayələrinin, mənsur şeir və esselərinin də yer aldığı kitabda çağdaş dünyamızın əzəli-əbədi dəyərləri, müxtəlif insan taleləri fərqli ədəbi prizmalardan təsvir edilmişdir.

Təbrizin «Yaşar qələm» nəşriyyatında müəllifin povest və hekayələrindən ibarət «Analıq haqqı» kitabı (2018) işıq üzü görmüşdür.

Müəllifin «Qarabağ müharibəsi: zərif talelər» kitabı (Bakı, CBS, 2018) Azərbycan Xalq Cümhuriyyətinin və Milli Ordumuzun 100 illiyinə həsr olunub. Bu kitabın Bakıda, Tbilisidə və Ankarada təqdimat mərasimləri keçirilib.

Mətbuatda müntəzəm olaraq publisistik yazılar və bədii nümunələrlə çıxış edir. Qələmə aldığı povest və hekayələri, esseləri və mənsur şeirləri “Azərbaycan”, “Ulduz”, "İşıq" və "Yada düşdü" jurnallarında, “Məhsəti”, “Yazıçı qadınlar”, “Söz” dərgilərində, “Bakı” və “Баку”, “525-ci qəzet”, “Ədəbiyyat qəzeti”, "Ədalət", "Şərq" və “Мир литературы” qəzetlərində dərc olunur.

Zemfira Məhərrəmlinin nəsr əsərləri Belarusda nəşr olunan «Mетаморфозы» ədəbi-bədii jurnalında (2019-2020), Türkiyədə çıxan «Kumru» (2019) və «İLESAM» (2017), İraqda buraxılan «Türkmen kültürü» və «Türkmen yazarı» dərgilərində (2020-2021) dərc edilmişdir.

Yazıçı-publisistin sayca 15-ci kitabı – «Bədii düşüncədə Qarabağ» adlı əsəri taleyimizə yazılan 30 illik savaşın başlanğıcından Vətən müharibəmizədək olan dövrü əhatə edir. Kitabda müəllifin yazıçı tənqidinin diqqətini çəkən, bü yöndə ədəbi söhbətlərinin məğzini təşkil edən iztirab və kədərimiz, mücadiləmiz və möhtəşəm Zəfərimizdən söz açılır, qələm adamlarının yaradıcılığında Qarabağ mövzusunun bədii inikası araşdırılıb.

Ailəlidir, iki övladı, üç nəvəsi var.

Sonda "Telli Sənəm" ədəbi-bədii, publisistik jurnalının təsisçisi, TelliSenem Borcali başada olmaqla, həm baş redaktoru Surxay Məhəmmədoğlu olaraq öz adımdan, həm də kollektivimizin çox dəyərli bütün üzvlərinin - Şirin Qəlbinur ( baş redaktorun birinci müavini), Nüsrət Musa (baş redaktorun ikinci müavini) , Nailə Nübar (şöbə müdiri), Sona Teymurbeyli Amal (məsləhətçi ), Fatimə Məhəmmədqızı (təşkilatçı), Qumru Əsədova Naxçıvanlı (xüsusi müxbir ), Əsli İsmayılqızı (xüsusi müxbir ), Ferman Bedelov (fəxri üzv), Məhərrəm Kamaloğlu ( fəxri üzv), Tubu İmanova (bölgə müxbiri), Rəşad Balakənli bölgə müxbiri), Guldene Ramazanova (bölgə müxbiri) adından Zemfira Məhərrəmli xanima yeni-yeni yaradıcılıq uğurları, möhkəm cansağlığı və sözün bütün mənalarında xoşbəxtlik arzulayıram.

Dərin hörmət və ehtiramla

"Telli Sənəm" ədəbi-bədii, publisistik jurnalının baş redaktoru, tarixçi, şair-publisist, jurnalist Surxay Məhəmmədoğlu