ANADOLU TORPAQLARINDA MÜSTƏQİLLİYİN MÖHRÜNÜN VURULDUĞU GÜN

"Türkiyənin sevinci sevincimiz, kədəri kədərimizdir. Bu zəfər yalnız Anadolu Türkünün deyil, bütün Türk dünyasının fəxridir."

Heydər Əliyev 

Türk millətinin şanlı mübarizə tarixinin en mühüm dönüş nöqtələrindən biri olan 30 Avqust Zəfər Bayramından 104 il ötür. 

Türkiyədə hər il avqustun 30-da təntənə ilə qeyd olunan Zəfər Bayramı ölkənin müstəqillik və azadlıq mübarizəsinin ən mühüm dönüş nöqtəsidir. Bu özəl gün Türk millətinin Qurtuluş Savaşında nümayiş etdirdiyi əzmkarlığın, birliyin və sarsılmaz iradənin rəmzidir.

1922-ci il avqustun 26-da Qazi Mustafa Kamal Atatürkün rəhbərliyi ilə başlayan Böyük Taarruz (Böyük Hücum), avqustun 30-da Dumlupınarda qazanılan Başkomutanlık Meydan Muharebesi zəfəri ilə nəticələndi. İşğalçı qüvvələrə qarşı aparılan bu həlledici döyüş Türkiyə torpaqlarının azad edilməsində və Türkiyə Cümhuriyyətinin təməllərinin atılmasında müstəsna rol oynadı.

"Hərb zəruri və həyati olmalıdır. Millətin həyatı təhlükəyə düşmədikcə hərb bir cinayətdir. 30 Avqust isə bir millətin yaşamaq haqqının təsdiqidir."

Qazi Mustafa Kamal Atatürk

Zəfər Bayramı yalnız hərbi bir qələbə deyil, həm də bütün çətinliklərə baxmayaraq bir araya gələn bir millətin azad yaşamaq əzmindən xəbər verir.

Xarici asılılığın acı nəticələrini görən Türkiyə, Zəfərdən sonra öz yerli müdafiə sənayesini qurmaq istiqamətində ilk addımlarını atdı. Böyük Taarruz Türk Silahlı Qüvvələrinin tək xarici dəstək olmadan, öz strateji planlaması ilə böyük işğalçı orduları darmadağın edə biləcəyini göstərdi. Bu, müasir Türkiyə ordusunun özünəinam təməlini qoydu.  Hərbi qələbə diplomatik müstəvidə Türkiyənin əlini gücləndirdi. Sevr Müqaviləsi tarixin zibilliyinə atıldı, Qərb dövlətləri Türkiyənin suverenliyini tanıyan Lozanna Müqaviləsini imzalamağa məcbur oldu. Müstəmləkəçiliyə qarşı qazanılan bu qələbə Şərq dünyasında və məzlum xalqlar arasında Türkiyəyə böyük nüfuz qazandırdı, bir çox ölkə üçün azadlıq hərəkatının modelinə çevrildi.

Əsrlərlə davam edən torpaq itkilərindən sonra qazanılan bu parlaq zəfər xalqın sarsılmış özünəinamını bərpa etdi və vahid "vətəndaşlıq" kimliyini formalaşdırdı.

Zəfər günü modernləşmə, qadın hüquqlarının tanınması, təhsil islahatları və dünyəvi hüquq sisteminə keçid üçün lazım olan siyasi sabitliyi təmin etdi.

Avqustun 30-u həm də dahi sərkərdə Atatürkün strateji zəkası və liderlik qabiliyyətinin təcəssümüdür.

Qazi Mustafa Kamal Atatürkün rəhbərliyi ilə qazanılan bu zəfər, Hindistandan Əlcəzairə qədər müstəmləkə altında olan bir çox Asiya və Afrika xalqları üçün antikolonial mübarizənin əsas mayoquna çevrildi.

Pakistanın qurucusu Məhəmməd Əli Cinnah və mütəfəkkir Məhəmməd İqbal Türk ordusunun 30 Avqust qələbəsini müsəlman dünyasının oyanışı kimi qiymətləndirmişdir.

Hər il 30 Avqust tarixində Türkiyə daxilində və xaricdəki səfirliklərdə rəsmi mərasimlər keçirilir. Ankarada Anıtkabir ziyarət olunur, hərbi paradlar, hava şouları (Türk Yıldızları və SoloTürk) və müxtəlif mədəni tədbirlər təşkil edilir. Türk Silahlı Qüvvələri üçün də xüsusi önəm daşıyan bu gündə hərbi məktəblərin buraxılış və rütbə artımı mərasimləri icra olunur.

Qardaş Türkiyənin Zəfər Bayramı — tarixin heç bir dövründə əsarəti qəbul etməyən, bayrağını göylərdən endirməyən ər ərənlərin qələbəsidir. Bir millət düşünün ki, süngüsü ilə tarix yazdı, əzmi ilə imperiyaları diz çökdürdü. 30 Avqust Türkün əbədi müstəqillik pasportudur. Qardaş Türkiyənin Zəfər Bayramı — tarixin heç bir dövründə əsarəti qəbul etməyən, bayrağını göylərdən endirməyən ər ərənlərin qələbəsidir.

Xeyransa İsmayılova