Almaniya Ukraynaya yardımı kəsir

Ukraynaya yardımın həcminə görə ABŞ-dan sonra ikinci yerdə olan Almaniyada 2025-ci il büdcə planının qəbulu fonunda Kiyevə dəstəyin davam etdirilməsi məsələsi ilə bağlı fikir ayrılıqları yaranıb.

2022-ci ilin fevralından, yəni Rusiya-Ukrayna qarşıdurması başlayandan Almaniya Ukraynaya və bu ölkənin sakinlərinə maliyyə, hərbi və humanitar yardım kimi 34 milyard avro ayırıb.

Bu gün Almaniya Ukraynaya yardıma görə ABŞ-dan sonra ikinci yerdədir.

Ancaq üç partiyadan ibarət koalisiya hökumətinin razılaşdırdığı 2025-ci il büdcəsinin planlaşdırılmasından sonra: SPD, Birlik 90/Yaşıllar və FDP, ölkədə qənaət tədbirləri qüvvəyə minməyə başladı.

Alman mətbuatının yazdığına görə, Almaniyanın 2022-ci ildə münaqişə başlayandan bəri Ukraynaya artan dəstəyi bu il 7,1 milyard avro təşkil etsə də, yeni büdcə planına görə gələn il 4 milyard avroya düşəcək.

Almaniya 2026-cı ildə Ukraynaya dəstəyini 3 milyard avroya qədər azaldacaq və sonrakı illərdə 1 milyard avro yardım ayıracaq.

Ukraynaya indiyə qədər razılaşdırılandan başqa heç bir yeni yardımın göstərilə bilməyəcəyi ilə bağlı xəbərlər ölkədə qızğın müzakirələrə səbəb olub.

Xüsusilə, avqustun 5-də Almaniyanın maliyyə naziri Kristian Lindner müdafiə naziri Boris Pistoriusa məktub göndərərək ondan Ukraynaya əlavə yardımı azaltmağı xahiş edib ki, bu da bu istiqamətdə ilk addımdan xəbər verir.

Məktubda Lindner bildirib ki, “Ukraynaya yardımla bağlı yeni tədbirlər yalnız bu və növbəti illərin büdcələrində maliyyə nəzərdə tutulduğu halda görülə bilər”.

Öz növbəsində Almaniya KİV-ləri hökumətin Ukraynaya hərbi yardımı məhdudlaşdırmalı olduğunu, Almaniya kansleri Olaf Şolzun göstərişi ilə Müdafiə Nazirliyinin əlavə müraciətlərinin təsdiqlənməyəcəyini yazıb.

Xəbərdə Almaniya hökumətinin Ukraynanın qarşıdakı illərdə ilk növbədə “Böyük yeddilik ölkələri tərəfindən razılaşdırıldığı kimi Rusiyanın dondurulmuş aktivlərindən əldə ediləcək gəlirlər” hesabına dəstəklənmək istəyini ifadə etdiyi qeyd edilib.

Eyni zamanda, Scholz özü də dəfələrlə bəyan edib ki, Almaniyanın Ukraynaya dəstəyi lazım olduğu qədər davam edəcək və ukraynalılar ona arxalana bilərlər. Avqustun 21-də Kişinyovda Moldova prezidenti Maia Sandu ilə görüşündən sonra keçirilən mətbuat konfransında Almaniya kansleri G7 liderlərinin Rusiyanın dondurulmuş aktivlərindən əldə olunan gəlirlərin Ukraynaya köçürülməsi ilə bağlı razılaşmasına diqqət çəkib.

“Bu, texniki cəhətdən mürəkkəb məsələdir, lakin siyasi baxımdan aydınlaşdırılıb. Hazırda texniki məsələlər üzərində iş aparılır. Beləliklə, beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən Ukraynaya göstərilən dəstəyin əhəmiyyətli dərəcədə artması təmin ediləcək”.

Dondurulmuş Rusiya aktivlərindən əldə edilən gəlirlərlə bağlı qeyri-müəyyənlik, eləcə də Almaniyanın gələcək illər üçün büdcə planlaması Ukraynanın dəstəyi geri çəkə biləcəyini göstərir.

Bundan əlavə, keçmiş prezident Donald Trampın yenidən prezident seçiləcəyi təqdirdə ABŞ-ın da Ukraynaya dəstək verməyəcəyi ilə bağlı narahatlıqlar var.

Mövcud vəziyyət fonunda Almaniya hökuməti hələ də Ukraynaya dəstəyin davam etdirilməsindən danışmağa davam edir, yardımın davam etdirilməsini müdafiə edən dairələr isə hökumətin qarşıdakı illər üçün ayırdığı vəsaitin yetərli olmaya biləcəyindən ehtiyat edir.

“Anadolu” müxbirinin açıq mənbələrdən topladığı məlumata görə, Almaniya hökuməti birbaşa ödənişlər, eləcə də hərbi və humanitar yardımlar vasitəsilə Ukraynaya 34 milyard avroya yaxın vəsait ayırıb. Bu rəqəmə artıq verilmiş və gələcək yardımlar daxildir.

Almaniya 2022-ci ildə Ukraynaya 1,6 milyard avro yardım edib, bu məbləğ 2023-cü ildə 5 milyard avroya, 2024-cü ildə isə 7,1 milyard avroya yüksəlib.

Alman mətbuatının yazdığına görə, hökumət bu dəstəyi 2024-cü ildə 7,5 milyard avroya çatdırıb. Yardımlar növbəti illərdə də davam etdiriləcək. Büdcə planlaşdırması çərçivəsində 2025-ci ildə 4 milyard avro, 2026-cı ildə 3 milyard avro, 2027 və 2028-ci illərdə isə ümumilikdə 1 milyard avro vəsaitin ayrılması nəzərdə tutulur.

Almaniya indiyədək iki yolla yardım edib: bir tərəfdən Berlin Ukraynaya hərbi texnika təchizatını maliyyələşdirmək üçün vəsait göndərir, digər tərəfdən isə silahlı qüvvələrin ehtiyatlarından silah göndərir. Ukraynaya hərbi yardımın siyahısı təsirli görünür: ilk yardım dəstlərindən tutmuş mürəkkəb silah sistemlərinə qədər. Bunlara 58 Lopard 1A5 tankı və 18 Lopard A2 tankı, 120 Marder piyada döyüş maşını və Bandvgn 206 çoxməqsədli maşın daxildir.