Qələbə günü xoşbəxtliyin ardınca illərin iztirablarıdır

Faşizm üzərində Qələbədən 79 il ötür

2024-cü il mayın 9-da 1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində Almaniyaya qarşı döyüşdə sovet qoşunlarının Böyük Qələbəsinin 79-cu ildönümü qeyd olunur. Xalqımız üçün Böyük Vətən müharibəsinə çevrilən İkinci Dünya Müharibəsində Sovet İttifaqının qələbəsindən sonra 9 May Qələbə Günü ən çox arzulanan bayramdır. Lakin bu “gözümüz yaşla dolu bir bayramdır”. Belə ki, dörd illik müharibədə sovet xalqı 20 milyondan çox insan itirdi. Hətta bir çox mənbələr faktiki ölənlərin sayının 40 milyondan çox olduğunu iddia edir. Faşist işğalçılarının ölkəmizə vurduğu yara indi də qanamaqdadır.  Xalqımız üçün bu, çoxlu mənaları olan ən böyük bayramdır. Bu, həlak olanların anım günüdür. Bu, yaşayan qəhrəmanlara verilən hörmətdir. 

Məhz 9 may 1945-ci ildə nasist qoşunları tamamilə təslim oldular. Bu hadisənin şərəfinə iyunun 24-də Moskvada Qırmızı Meydanda ilk Qələbə Paradı keçirildi. Parada general Rokossovski komandanlıq edirdi və unudulmaz Qələbə marşalı Georgi Jukov isə aparıcılıq edirdi. O, təntənəli surətdə ehtiramla sovet qoşunlarının ətrafında dolandı və tam formada məruzə verdi. Böyük Qələbəyə həsr olunmuş ilk parad belə keçdi. Hər şeyə baxmayaraq, bu, Qələbə Gününün ilk bayramı idi.

Bir sıra MDB ölkələrində 1945-ci il Böyük Vətən Müharibəsində Qələbəyə həsr olunmuş yürüşlər, eləcə də bir sıra digər tədbirlər keçirilir. 

İkinci Dünya müharibəsi illərində Azərbaycan xalqı həm ön cəbhədə, həm də arxa cəbhədə ən böyük qəhrəmanlıq və şücaət nümunələri göstərmişdir. Qısa müddət ərzində respublikada 87 qırıcı-uçuş batalyonu və 1124 özünümüdafiə dəstəsi yaradılmışdır. 1941-1945-ci illərdə. Azərbaycanın 600 mindən çox igid oğul və qızı cəbhəyə getdi. Azərbaycan diviziyaları Qafqazdan Berlinə qədər şərəfli döyüş yolu keçiblər. 1300-ə yaxın soydaşımız Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüş, 30 nəfər “Şöhrət” ordeni ilə təltif edilmişdir. Azərbaycanın 170 min əsgər və zabiti SSRİ-nin müxtəlif orden və medalları ilə təltif edilmişdir. İki dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Həzi Aslanov, Sovet İttifaqı Qəhrəmanları İsrafil Məmmədov, Ruslan Vəzirov, Adil Quliyev, Ziya Bünyadov, Gəray Əsədov, Məlik Məhərrəmov, Mehdi Hüseynzadə, generallar Mahmud Əbilov, Akim Abbasov, Tərlan Əliyarbəyov, Hacıbala Zeynalov və bir çox başqaları xalqımızın şanlı tarixinə öz qəhrəmanlıq səhifələri ilə yeni adlar yazmışlar.

Akademik Yusif Məmmədəliyevin rəhbərliyi ilə aviasiya benzininin istehsalı üçün yeni texnologiya yaradılmışdır. Neftçilərimizin fədakar əməyi sayəsində Azərbaycan tarixində neft hasilatı üzrə rekord səviyyəyə - 23,5 milyon ton “qara qızıl”a nail olundu ki, bu da SSRİ-də hasil edilən bütün neftin 71,4 faizini təşkil edirdi. Ümumiyyətlə, müharibə illərində Azərbaycan neftçiləri ölkəyə 75 milyon ton neft, 22 milyon ton benzin və digər neft məhsulları veriblər. Əminliklə deyə bilərik ki, Bakı nefti faşizm üzərində qələbənin əsas amillərindən birinə çevrildi. Təkcə onu qeyd etmək kifayətdir ki, hər beş təyyarənin, beş tankın, beş avtomobilin dörddə biri Bakı benzini ilə işləyirdi. İkinci Dünya Müharibəsi Azərbaycan xalqının qəhrəmanlığını, mərdliyini, fədakarlığını bir daha sübut etdi.

Ümumilikdə 700 min azərbaycanlı Böyük Vətən Müharibəsi cəbhələrində vuruşmuş, onların demək olar ki, yarısı döyüş meydanından qayıtmamışdır. 

Müharibə çoxlu kədər gətirdi, ona görə də ona qarşı vuruşanlara qayğı və sevgi göstərməliyik. Qələbə günü bizim həyatımız üçün canlarından keçənlərin əbədi xatirəsidir. Qələbə Gününün nə olduğunu və bu qələbəni nə qədər əziyyətlə qazandığımızı ancaq veteranlar anlaya bilər. Bu gün üçün onlara təşəkkür edirik!

Xeyransa İsmayılova