Bəybala Mirzəyev:

 Tayvanda baş verənlərə münasibətimiz...

Və Fransanın ənənəvi riyakarlığı...

Sakit okeanda kiçik ada dövləti olan Tayvanda keçirilən prezident seçkisinin nəticələrini hamı kimi Azərbaycanda da maraqla izləyənlər çox idi. Çünki bu seçkilər hazırda dünyanın ən aktual geosiyasi məsələlərindən biri hesab olunur.

Bəzi Qərb analitikləri Tayvandakı seçkilərin hətta bütün dünyanın gələcəyinə ciddi təsir göstərəcəyini və ənənəvi Qərblə qlobal Cənub (Çinin liderlik etdiyi anti-Qərb dövlətləri düşərgəsi) arasında qarşıdurmanı daha da gücləndirəcəyini proqnozlaşdırırlar.

Dünən baş tutan seçkilərdə Çinin dəstəklədiyi namizədin yox, məhz “Amerikanın adamı” hesab olunan Demokratik Tərəqqi Partiyasının təmsilçisi Lay Sinde`nin qalib gəlməsi bundan sonra bu ada dövlətini özünə birləşdirmək istəyən Çin ilə Tayvanın müstəqilliyini dəstəkləyən ABŞ arasında münasibətləri daha da gərginləşdirəcək.

Lakin görünən budur ki, Çin hər nə qədər müqavimət göstərsə də, Tayvanın getdikcə tam müstəqillik qazanacağını artıq heç cürə əngəlləyə bilməyəcək. Çünki proses geridönməz xarakter alıb. Tayvan artıq de-fakto müstəqildir. 15 ölkə Tayvanın müstəqilliyini tanıyır. Qısa bir müddətdən sonra yəqin ki, Tayvan de-yure də müstəqilliyini bəyan edəcək. Və dünya birliyi də hamılıqla Tayvanın müstəqilliyini tanımalı olacaq.

Avropa İttifaqı Tayvanda keçirilən seçkiləri alqışlayıb.

Rəsmi Bakıdan da Tayvandakı seçkilərə reaksiya özünü çox gözlətmədi. Belə ki, Xarici İşlər Nazirliyinin (XİN) mətbuat xidməti idarəsindən bildirilib ki, Azərbaycan Respublikası “vahid Çin” siyasətini dəstəkləyir, Tayvanın müstəqilliyini tanımır və keçirilən seçkiləri pisləyir.

XİN-in məlumatında həmçinin o da vurğulanıb ki, “Azərbaycan Çinin daxili işlərinə müdaxilənin əleyhinədir”.

Rəsmi Bakının bu addımı taktiki baxımdan tamamilə düzgün addımdır. Bizim üçün Tayvan yox, Çin ilə münasibətlər daha önəmlidir. Lakin “vahid Çin” siyasətini dəstəkləməyimizin riskli tərəfləri də var. Çünki ABŞ, Fransa və Avropa İttifaqı Çini dəstəkləməyimizə görə bizə qarşı təzyiqləri daha da artıracaq. Üstəgəl, Çin hökumətinin uyğur türklərinə qarşı repressiv siyasəti də daim diqqət mərkəzində saxlamalı olduğumuz bir məsələdir.

Bütün hallarda Azərbaycanın mövqeyi açıq və konkretdir.

Lakin Fransa isə Tayvanda keçirilən seçkilərə münasibətdə riyakar, ikiüzlü mövqe nümayiş etdirib. Rəsmi Paris Tayvandakı seçkilərin nəticələrini alqışlasa da, “vahid Çin” prinsipinə də sadiqliyini bəyan edib. Fransa Xarici İşlər Nazirliyinin yaydığı bəyanatda bildirilib ki, “bu seçkilərdən sonra ada ilə əlaqələr “vahid Çin” siyasətinə uyğun olaraq genişləndirilməyə davam edəcək”. Bu da əsl fransızsayağı “ikili standart”lar deməkdir.

P.S.

Bax belə. Kiçik bir adada baş verənlər təkcə regionda deyil, hətta bütün dünyada sülh və sabitlik üçün ciddi təhdidlər yarada bilər.