Herpes virusu beyinə ciddi ziyan vura bilər

Çikaqo İllinoys Universitetinin amerikalı alimləri aşkar ediblər ki, xoralar və qabarcıqlar şəklində təzahürləri ilə tanınan herpes simplex virusu tip 1 (HSV-1) narahatlıq, hərəkət pozğunluğu və koqnitiv problemlər də daxil olmaqla ciddi nevroloji nəticələrə səbəb ola bilər. 

Mütəxəssislər viral hissəciklərin burun vasitəsilə bədənə daxil olduğu və sinir sisteminə birbaşa daxil olduğu intranazal infeksiyanı tədqiq ediblər.

Tədqiqata rəhbərlik edən professor Dipak Şukla izah etdi: "Əgər virus göz yaşı ilə yayılsa, burun boşluğuna və oradan beyinə çata bilər".

Heyvanlar üzərində aparılan təcrübələr göstərib ki, infeksiyanın baş verdiyi günlər ərzində beyində yüksək səviyyədə iltihab və neyronların zədələnməsi müşahidə olunur. Bir neçə ay ərzində (insan ömrünün onilliklərinə bərabərdir) yoluxmuş heyvanlarda hərəkət koordinasiyası pozulur, yaddaş itkisi və artan narahatlıq müşahidə olunur.

Alimlər həmçinin əvvəllər virusun reaktivləşməsi ilə əlaqəli olan heparanaza fermentinin rolunu öyrəniblər. Heparanaza geni sökülən heyvanlar eyni nevroloji çatışmazlıqları göstərmədilər, bu da fermentin uzunmüddətli beyin zədələnməsində əsas rol oynadığını göstərir.

HSV-1 olduqca yaygındır: Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının hesablamalarına görə, dünya əhalisinin təxminən üçdə ikisi onu daşıyır. Virus bədəndə ömür boyu qalır və yenidən aktivləşərək müxtəlif simptomlar yarada bilər.

Tədqiqatçılar HSV-1-in beynə təsir mexanizmlərinin öyrənilməsini davam etdirməyi və heparazanın fəaliyyətini maneə törətməyə və iltihabı azaltmağa yönəlmiş yeni müalicə üsullarını inkişaf etdirməyi planlaşdırırlar.