Gürcüstanda Rusiya ilə müqavilə bağlamış çarın abidəsi ucaldılacaq

Gürcüstanın baş naziri İrakli Kobaxidze hökumətin iclasında bildirib ki, Nazirlər Kabineti onun təşəbbüsü ilə Kartli-Kaxetiya (Şərqi Gürcüstan) kralı - II İrakli Baqration (1720-1798) üçün Kaxeti üzərində yeni abidə ucaltmaq qərarına gəlib.

"Bizim borcumuz Gürcüstan tarixinə və dini və milli kimliyimizi qoruyub saxlayan bütün şərəfli qəhrəmanlara ehtiram göstərməkdir", - baş nazir bildirib. Onun sözlərinə görə, məhz bu baxımdan II İrakli Baqration “gözəl milli qəhrəmandır”.

Hökumət başçısı aydınlaşdırıb ki, II Ereklenin abidəsi heykəltəraş Merab Merabişvilinin eskizləri əsasında tikiləcək. Yəni, hakimiyyət nümayəndələrinə abidənin ucaldılması üçün hazırlıqlar kifayət qədər çoxdan başlayıb və bu, Gürcüstanda İrakli Baqrationa ikinci abidə olacaq. Birincisi hələ sovet dövründə onun doğulduğu Telavi şəhərində, Kaxetinin mərkəzində quraşdırılıb.

II İrakli Gürcüstan tarixinin ən mübahisəli simalarından biri hesab olunur. 1783-cü il Georgiyevsk müqaviləsi formal olaraq Şərqi Gürcüstanda hakimiyyətdə olan Baqration sülaləsinin saxlanmasını, habelə Rusiya imperiyasından hərbi müdafiəni nəzərdə tuturdu.

1795-ci ildə İran şahı Ağa Məhəmmədin ordusunun işğalı zamanı Rusiya bir sıra səbəblərdən Kartli-Kaxetiyaya hərbi yardım göstərə bilmədi. Kral Heraklius Tbilisi ətrafında Krtsanisi döyüşündə məğlub oldu, Gürcüstanın paytaxtı tamamilə viran oldu və Heraklius 1798-ci ildə doğma Telavidə öldü.

1801-ci ildə Georgiyevsk müqaviləsinin müddəalarına baxmayaraq, imperator I Pavelin manifestinə əsasən Gürcüstan krallığı tamamilə ləğv edildi.Yerli tarixçilər və siyasətçilər hesab edirlər ki, Georgiyevsk müqaviləsi gürcü dövlətçiliyinin ləğvi üçün ilkin şərt idi.

Sovet dövrünün professoru və dissident Levan Berdzenişvili “Azadlıq” radiosuna deyib: “Bu, cinayətdən də pis idi – tarixi səhv idi”. Onun fikrincə, “İkinci Erekle abidənin ucaldılması mövzusunun müzakirəsi Gürcüstan hakimiyyətinin nəhayət, xarici siyasətdə qərbyönlü vektordan əl çəkməyə və Kremlin inteqrasiya layihələrini nəzərdən keçirməyə hazır olduğuna dair Moskvaya qəti siqnaldır”.