Köhnə avtomobillərin təmiri qadağan ediləcək?

Sosial şəbəkə istifadəçiləri tezliklə avtomobillərinin sahibliyini itirə biləcəklərindən narahatdırlar.

Son həftələrdə bir çox istifadəçi sosial şəbəkələrdə Avropa Birliyinin köhnə avtomobillərini müsadirə edəcəyi ilə bağlı qorxularını ifadə edən video və mesajlar paylaşıb. Avropa Komissiyası 15 ildən köhnə avtomobillərin və yüksək yürüşlü avtomobillərin təmirini qadağan etmək istəyir. Bu narahatlıqlar 2023-cü ilin iyulunda hazırlanmış Komissiya təklifinə əsaslanır. Bu, istismar müddətini başa vurmuş nəqliyyat vasitələrinin (ELV) təkrar emalı ilə bağlı 2000-ci illərin direktivini yeniləməyi hədəfləyir. Niyə? Çünki Avropa Komissiyasının 2021-ci ildə dərc etdiyi hesabata görə, 2017-ci ildə Avropada 3,8 milyon belə avtomobil qanuni avtomobil bazarından yoxa çıxıb. AK-nin məlumatına görə, hər il altı milyondan çox avtomobil tullantıya çevrilir. Avropa Komissiyasının təklifi daha kiçik və asanlıqla bərpa olunan “ekoloji iz”ə malik avtomobillərin istehsalını stimullaşdırmaq üçün nəzərdə tutulub. O, həmçinin istifadə edilmiş və istismar müddətini başa vurmuş avtomobillər arasında daha aydın fərq qoymağı hədəfləyir.

Nümayəndə izah edir: “İşlənmiş avtomobilin nə olduğunu və istismar müddətini başa vurmuş nəqliyyat vasitəsinin və ya sadəcə tullantıların nə olduğuna dair dəqiq tərifin olmasının vacib olmasının səbəbi odur ki, Aİ-də müəyyən bir fırıldaqçılıq növü mövcuddur”. Onun sözlərinə görə, istismar müddətini başa vurmuş köhnə avtomobillərin təxminən üçdə biri dələduzluq yolu ilə işlənmiş avtomobil kimi satıldığı üçün Aİ-yə üzv ölkələrin statistikasından tamamilə yoxa çıxır. Əslində, bu işlənmiş avtomobillər heç vaxt yollarımızda sürülmür, lakin ekoloji cəhətdən qəbuledilməz üsullarla utilizasiya edilir və avtomobillərin istehsal olunduğu qiymətli xammalın itirilməsi ilə nəticələnir.

Bu, Avropa Komissiyasının “işlənmiş avtomobil” və “istismar müddətini başa vurmuş avtomobil” nə olduğuna dair daha aydın tərif vermək istəməsinin səbəblərindən biridir. Bu, səlahiyyətlilərə yoxlamaları daha səmərəli keçirməyə kömək edəcək.

Belə ki, təklif olunan yenilik əsasən köhnə avtomobili olan və onu təmir etmək istəyənlərə deyil, köhnəlmiş avtomobillərin qeyri-qanuni satıcılarına aid olacaq.

Avropa Komissiyası aydınlaşdırır ki, istismar müddəti başa çatmış maşınlar parçalara kəsilmiş, tamamilə yanmış və ya “bərpa oluna bilməyən” maşınlar sayılır.

Belə ki, sosial şəbəkələrdə müzakirə olunan bu təşəbbüs nə təmirə qadağa, nə də köhnə avtomobilinizi atmaq öhdəliyi demək deyil.

Qeyd etmək lazımdır ki, bu təklif hətta qüvvəyə minməyib. Əvvəlcə Avropa Şurası və Avropa Parlamenti tərəfindən təsdiqlənməlidir. Avropa Parlamentinin deputatları hələ də ona düzəliş edə bilərlər və prosesin özü bir neçə ay və ya hətta bir neçə il çəkə bilər.