8500 illik obsidian güzgüsü aşkar edildi

8500 illik tarixi olan unikal obsidian güzgüsü, Türkiyənin mərkəzində yerləşən Anadolunun ən qədim yaşayış məskənlərindən biri olan Canhasanda aşkar edilib.

Bu tapıntı Neolit ​​dövrü sənətkarlığı və simvolik mədəniyyətə unikal baxış təqdim edir.

Yüksək cilalanmış güzgü təxminən eramızdan əvvəl 6500-cü ilə aiddir və cari qazıntı mövsümündə aşkar edilmiş ən görkəmli əşyalardan biridir. O dövrdə vulkanik şüşədən bu cür güzgülər hazırlamaq yüksək səviyyəli bacarıq tələb edən nadir və mürəkkəb bir sənətkarlıq idi. Ankara Universitetinin qazıntı direktoru professor Adnan Baysalın izah etdiyi kimi, bu cür güzgülər, digər obsidian əşyalar kimi, həm praktik, həm də ritual əhəmiyyətə malik idi.

Tədqiqat həmçinin bu tip güzgünün Anadolu bölgəsi üçün xarakterik olduğunu vurğuladı. Bu, bu cür əşyaların yaradılmasının yerli sənətkarlıq ənənələrinə əsaslanan yerli bir yenilik olduğu fikrini gücləndirir.

Eyni ərazidə arxeoloqlar Kanhasan bölgəsinə xas olan çoxsaylı oyma ox ucluqları aşkar ediblər. Bu tapıntılar bölgədə simvolik sənətin uzun bir ənənəsini təsdiqləyir. Arxeoloqlar hesab edirlər ki, oyma motivlər köçəri həyat tərzindən oturaq yaşayış məskənlərinə keçidin mühüm bir hissəsi olub.

Bunun küçə planlaşdırması və ictimai məkanlar kimi şəhər konsepsiyalarının inkişafı ilə də əlaqəli olduğu iddia edilir və bu da bölgəni erkən sivilizasiyaların öyrənilməsində mühüm bir halqaya çevirir.

Duvadan əvvəlki Neolit ​​dövrünə aid ən erkən küçə planının kəşfi xüsusi diqqəti cəlb edib. Bu tapıntılar yaşayış məskənlərinin necə planlaşdırılmağa başladığı və bölgənin müxtəlif yerlərindən fərqli mədəni elementlərin bir-birinə necə təsir etdiyi ilə bağlı vacib suallar doğurur.

Gələcəkdə tədqiqatçılar Canhasan bölgəsinin ən erkən sakinlərinin gündəlik həyatını, rituallarını və texnoloji imkanlarını ortaya çıxaracaq əlavə dəlillər kəşf etməyə ümid edirlər. Lakin, hazırda obsidian güzgüsü bir vaxtlar Mərkəzi Anadolunun yüksək düzənliklərində məskunlaşmış Neolit ​​xalqlarının ixtiraçılığını və yaradıcılığını həm hərfi, həm də məcazi mənada canlı bir xatırlatma rolunu oynayır.