Məhkəmədə Şuşa rayonunun zəbtini əks etdirən videogörüntülər nümayiş etdirilib

Aprelin 28-də sülh və bəşəriyyət əleyhinə cinayətlər törətməkdə, hərbi cinayətlərdə, o cümlədən, soyqırım və soyqırım qanunlarını pozmaqda, müharibə etməkdə və aparmaqda təqsirləndirilən Ermənistan Respublikasının vətəndaşları Arayik Arutyunyan, Arkadi Qukasyan, Bako Saakyan, David İşxanyan, David Babayan, Levon Mnatsakanyan və başqalarının cinayət işi üzrə açıq məhkəmə iclası davam etdirilib. 

Bakı Hərbi Məhkəməsində hakim Zeynal Ağayevin sədrliyi ilə hakimlər Camal Ramazanov və Anar Rzayevin sədrliyi ilə keçirilən məhkəmə iclasında təqsirləndirilən şəxslərin hər birinə danışdıqları dildə tərcüməçi, habelə müdafiələri üçün vəkillər ayrılıb.

Məhkəmə iclasında təqsirləndirilən şəxslər, onların müdafiəçiləri, zərərçəkmişlərdən bəziləri, onların hüquqi varisləri və nümayəndələri, dövlət ittihamını müdafiə edən prokurorlar iştirak ediblər.

İclasın əvvəlində Baş prokurorun xüsusi tapşırıqlar üzrə köməkçisi Tuqay Rəhimli Şuşa rayonunun Malıbəyli və Quşçular kəndlərinin yandırılmasını və davamlı atəşə tutulmasını əks etdirən videogörüntüləri nümayiş etdirib.

Təqdim olunan aşağıdakı videomateriallar Şuşa rayonunun Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğalı ilə bağlı olub.

Sübutlardan biri “Komandos” ləqəbi ilə tanınan general-mayor Arkadi Ter-Tadevosyanın Şuşinin ələ keçirilməsi prosesi və əməliyyatda iştirak edən şəxslərdən bəhs edən çıxışlarını əks etdirən videoyazıların fraqmentləri olub. Materiallarda Şuşa şəhərinin alınması üçün hərtərəfli hazırlıq işlərindən də bəhs edilirdi.

Qeyd olunub ki, Şuşa şəhərinin işğalı planını Vazgen Sarkisyan (Ermənistanın ilk müdafiə naziri – red.) təsdiqləyib. Döyüş əmrini Seyran Ohanyan hazırlayıb.

Bildirilib ki, Şuşa şəhərinin Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğalı planı Vazgen Sarkisyan, Arkadi Ter-Tadevosyan, Feliks Kazaryan və digər komandirlərin iştirakı ilə ciddi məxfilik şəraitində hazırlanıb. “Döyüş əmrini Seyran Ohanyan hazırlayıb”, - videoda deyilir.

Əməliyyatın əvvəlcə aprelin 24-nə planlaşdırıldığı, lakin kifayət qədər silah təchizatı olmadığı və digər səbəblərə görə təxirə salındığı da vurğulanıb.

Dövlət ittihamını müdafiə edən prokurorlar bildiriblər ki, bu və digər faktlar Ermənistanın hərbi-siyasi rəhbərliyinin Şuşa şəhərinin işğalı barədə göstəriş verdiyini sübut edir.

Məhkəmədə nümayiş etdirilən digər videomateriallar arasında Şuşa şəhərinin işğalına dörd istiqamətdə rəhbərlik edənlərin adları var: Samvel Babayan, Seyran Ohanyan, Valeri Çitçyan və Arkadi Karapetyanın. Ermənilərin hazırladığı videomaterialda deyilir ki, hücumda məqsəd işğaldan əlavə, “Şuşa şəhərini gəzən həşəratlardan təmizləmək” (azərbaycanlıları nəzərdə tutur).

Sonra Ermənistanın sabiq prezidenti Serj Sarkisyanın Şuşa rayonunun Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğalı ilə bağlı bəyanatlarına dair videogörüntülər öyrənilib.

Serj Sarkisyan qeyd edib ki, Şuşa əməliyyatı xüsusi əhəmiyyət kəsb edir: “Bu əməliyyatın əhəmiyyəti o qədər böyük idi ki, Robert Köçəryanın özü də orada iştirak edirdi”.

Prosesdə Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin general-polkovniki Qurgen Dalibaltayanın (1926-2015) Şuşa rayonunun işğalı ilə bağlı etiraflarının videoyazısı da nümayiş olunub.

Qurgen Dalibaltayan deyib ki, Şuşa əməliyyatının hazırlanması, hazırlanması və həyata keçirilməsində Robert Köçəryan və Serj Sarkisyan  iştirak edib. O, Şuşa şəhərinin işğalının son dərəcə vacib olduğunu vurğulayıb.

Videomateriallarda Şuşa şəhərinə hücum əməliyyatında Qurgen Dalibaltayanın mühüm rol oynadığı qeyd edilib.

Bundan sonra prokurorlar, zərərçəkmişlərin nümayəndələri və təqsirləndirilən şəxslərin vəkilləri nümayiş etdirilən videomateriallarla bağlı suallar veriblər.

Baş prokurorun böyük köməkçisi Vüsal Əliyevin suallarını cavablandıran təqsirləndirilən Arkadi Qukasyan bildirib ki, 1990-cı ilə qədər “Sovet Qarabağı” qəzetində işləyib, 1992-ci ilin sonunda isə qondarma rejimin “baş naziri”nin siyasi məsələlər üzrə “müşaviri” təyin edilib.

Dövlət ittihamçısı Vüsal Abdullayevin Şuşanın alınması zamanı azərbaycanlılara qarşı törədilmiş vəhşiliklər barədə sualına Arkadi Qukasyan cavab verib ki, onun bu faktlardan xəbəri yoxdur.

Dövlət ittihamçısı Fuad Musayevin sualına cavab olaraq: “Siz 1999-cu ildə Ermənistanın müdafiə naziri Vazgen Sarkisyanı qondarma rejimin “Qəhrəman” medalı ilə təltif etmisinizmi? - Arkadi Qukasyan təsdiqlədi: “Bəli”. O, həmçinin bildirib ki, Vazgen Sarkisyanı özünü elan etmiş rejimin “Qızıl Qartal” ordeni ilə təltif edib.

Bu mükafatların hansı məqsədlə verildiyini soruşduqda o, cavab verdi ki, o vaxt qondarma rejimin təhlükəsizliyi Ermənistana həvalə edilib.

Arkadi Qukasyan onu da qeyd edib ki, o, daha sonra Şuşa şəhərinin tutulması zamanı bu vəzifəni tutmuş Ermənistanın Baş Qərargah rəisi Qurgen Dalibaltayanı “Döyüş ordeni” ilə təltif edib.

Görüşdə daha sonra Şuşanın işğalından sonra çəkilmiş və Arkadi Qukasyanın da təsvir olunduğu foto nümayiş etdirilib.

Dövlət ittihamçısı Təranə Məmmədovanın suallarına cavabında təqsirləndirilən şəxs bildirib ki, bu foto Şuşanın işğalından sonra orada səfərdə olarkən çəkilib və şəkildə onun yanında Zori Balayan və Oleq Yesayan dayanıb.

Bundan sonra A.Qukasyan Vazgen Sarkisyanın qondarma rejimin “qəhrəman” medalı ilə təltif edilməsi haqqında “sərəncam” imzaladığını qeyd edib və deyib: “O, Ermənistanın müdafiə naziri olub.

O, həmçinin Azərbaycan ərazilərinin işğalında iştirak edən Seyran Ohanyan, Valeri Çitçyan və digərlərinin müxtəlif orden və medallarla təltif olunduğunu etiraf edib.

Daha sonra təqsirləndirilən Bako Saakyan Baş Prokurorluğun Dövlət ittihamının müdafiəsi idarəsinin rəisi Nəsir Bayramovun suallarını cavablandıraraq etiraf edib ki, onun Vilen Mikaelyanın başçılıq etdiyi dəstə Şuşanın işğalında iştirak edib və özü də bu dəstədə olub: “Mən bilirəm ki, bu, Arkadiyanın şərq istiqaməti olub”. O, bildirib ki, həmin vaxt ixtiyarında AKM avtomatı olub, lakin heç kimə atəş açmayıb.

B.Saakyan Şuşanın işğalı əməliyyatına Vazgen Sarkisyan, Arkadi Ter-Tadevosyan, Seyran Ohanyan və başqalarının rəhbərlik etdiyini bildirib. "Onlar dəfələrlə Şuşa əməliyyatında kimlərin və necə iştirak etdiyini deyiblər. Ona görə də deyirəm ki, burada heç bir sirr yoxdur. Hətta onların çoxu Şuşadakı fəaliyyətlərinin tam əks olunmadığını, mətbuatda gedən yazılara etirazlarını bildiriblər. Həmin müddət ərzində heç biri ilə görüşə bilmədim. Amma dediyim kimi, sonradan onların hər biri ilə tanış oldum".

O, həmçinin A.Ter-Tadevosyanın fəaliyyətini yüksək qiymətləndirdiyini və ona qondarma rejimin “qəhrəmanı” adına layiq görüldüyünü bildirib.

Növbəti məhkəmə iclası mayın 1-nə təyin edilib.