Zərərçəkmiş: Ermənistan ordusu yaşayış məntəqələrini atəşə tutub, insanları öldürüb, girov götürüb

Aprelin 25-də Bakı Hərbi Məhkəməsində hərbi cinayətlər, sülh və bəşəriyyət əleyhinə cinayətlər, o cümlədən müharibə cinayətləri, soyqırım, soyqırım, soyqırım və soyqırımı cinayətləri törətməkdə təqsirləndirilən etnik ermənilər Arayik Arutyunyan, Arkadi Qukasyan, Baako Saakyan, David İşxanyan, David Babayan, Levon Mnatsakanyan və digərlərinin cinayət işi üzrə açıq məhkəmə iclası davam etdirilib.

Hakim Zeynal Ağayevin sədrliyi ilə hakimlər Camal Ramazanov və Anar Rzayevin sədrliyi ilə keçirilən prosesdə ehtiyatda olan hakim Günel Səmədova çıxış edir. Bütün müttəhimlər başa düşdükləri dildə tərcüməçilər və müdafiələri üçün vəkillərlə təmin olunublar.

Prosesdə təqsirləndirilən şəxslər, onların müdafiəçiləri, zərərçəkmişlər, qanuni nümayəndələri və nümayəndələri, dövlət ittihamçıları iştirak ediblər.

İclas zərərçəkmişlərin dindirilməsi ilə davam edib. Onlar ifadə verdikdən sonra ittiham tərəfinin, zərərçəkmişlərin nümayəndələrinin, müdafiə tərəfinin və təqsirləndirilən şəxslərin özlərinin suallarını cavablandırıblar.

Hakim Zeynal Ağayev prosesdə ilk dəfə iştirak edən zərərçəkmişləri məhkəmənin tərkibi, tərcüməçilər ilə tanış edib, onlara qanunla nəzərdə tutulmuş hüquq və vəzifələri izah edib.

Zərərçəkmiş Ağalar Əliyev Şuşada doğulduğunu, ermənilərlə məktəbdə oxuduğunu və həmin vaxt hüquq-mühafizə orqanlarında çalışdığını bildirib. O xatırladıb ki, Miatsum hərəkatı 1988-ci ilin fevralında başlayıb və ermənilər Qarabağın Ermənistana verilməsini açıq tələb etməyə başlayıblar. Onun sözlərinə görə, ilk olaraq “daşlı terror” – erməni izdihamı Şuşidən, o cümlədən Əsgəran, Xankəndi və Xanabad rayonlarında maşın və avtobusları atəşə tutub. Daha sonra ağır silahlarla yaşayış məntəqələrinin atəşə tutulmasına başlanılıb.

"1991-ci il noyabrın 20-də vertolyotumuz vuruldu. Ertəsi gün toyum Şuşada olmalı idi. Bu, şəhərdə sonuncu toy idi. Elə həmin gün Şuşa ermənilər tərəfindən ilk dəfə olaraq ağır silahlardan kütləvi atəşə tutuldu, şəhər lərzəyə gəldi".

Baş prokurorun böyük köməkçisi Vüsal Əliyevin suallarını cavablandıran Əliyev qeyd edib ki, o zaman Azərbaycan tərəfinin hücumlara cavab vermək imkanı olmayıb. Erməni birləşmələrində lazım olan hər şey var idi, o cümlədən Xankəndində yerləşdirilmiş 366-cı motoatıcı alayı, şəxsi heyətinin əhəmiyyətli bir hissəsini ermənilər təşkil edirdi.

O, dövlət ittihamçısı Fuad Musayevin suallarına cavab olaraq əlavə edib ki, helikopterlərin Ermənistandan Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərinə və geriyə insan və silah daşıdığını şəxsən görüb.

O, həmçinin erməni tərəfi ilə əsir və girovların dəyişdirilməsi ilə bağlı danışıqlarda iştirak etdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, mübadilələrdən birindən sonra ermənilər azərbaycanlı avtobusu atəşə tutublar, nəticədə yaralı keçmiş əsir yenidən yaralanıb.

Əliyev bildirib ki, təqsirləndirilən şəxs, “Sovet Qarabağı” qəzetinin redaktor müavini Arkadi Qukasyanı tanıyır. Onun sözlərinə görə, nəşr azərbaycanlıların öz torpaqlarından qovulmasına çağıran materiallar, o cümlədən sonradan Ermənistanın müdafiə naziri olmuş Seyran Ohanyanın müsahibəsini dərc edib.

Zərərçəkmişlərin nümayəndələrinin, müdafiəçilərin və təqsirləndirilən şəxslərin suallarını cavablandıran Əliyev əlavə ifadə verib.

Təqsirləndirilən Arkadi Qukasyan da öz növbəsində bildirib ki, 1992-ci ildə qəzet artıq nəşr olunmur və o, baş redaktor yox, sadəcə müavin olub. O, zərərçəkmişi tanımadığını da iddia edib.

Digər zərərçəkmiş Orduxan Kərimov da Arkadi Qukasyanı tanıdığını bildirib. O, istintaq qruplarının tərkibində erməni hərbçilərinin cinayət törətdiyi yerlərə baş çəkdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, 1991-ci ilin yayında Sırxavənd kəndində erməni silahlıları dörd azərbaycanlını - iki ata və iki oğlunu diri-diri yandırıblar. Qaradağda 7 nəfər yanıb. Meşəlidə kəndə yalnız qırğından sonrakı gün daxil olmaq mümkün idi; havada yanmış insan ətinin iyi gəlirdi.

Kərimov əlavə edib ki, Şuşa müntəzəm olaraq raket atəşinə məruz qalır, insanlar zirzəmilərdə gizlənirlər. Övladları uzun müddət sığınacaqda qalmalarından yaralanıblar.

Zərərçəkmiş Mehrarəm Hüseynov bildirib ki, 1990-cı illərdə Şuşi polisində işləyib və Şuşidən olan ermənilərin Xankəndində keçirilən mitinqlərdə iştirakı ilə bağlı ifadə verib.

O, qeyd edib ki, 1992-ci il fevralın 10-dan 11-nə keçən gecə erməni silahlı birləşmələri Malıbəyli və Quşçular kəndlərinə basqın edərək, qətlə yetirib, insanları girov götürüb, işgəncələrə məruz qoyub, iki həftə sonra isə Xocalıda soyqırımı törədib. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan tərəfinin ağır silahları olsaydı, heç olmasa atəşə cavab verə bilərdilər.

Zərərçəkmiş Arif İbrahimov bildirib ki, qohumlarına məxsus digər 32 ev kimi Şuşada da evi tamamilə dağılıb.