Sumqayıt hadisələrindən 37 il ötür

Bu gün Sumqayıt hadisələrinin 37-ci ildönümüdür.

1988-ci il fevralın 27-dən 28-nə keçən gecə Sumqayıtda baş vermiş iğtişaşlar nəticəsində 32 nəfər həlak olub: 26-sı erməni, 6-sı azərbaycanlı.

Sumqayıt hadisələrini erməni millətçiləri təşkil edirdi. Soyqırımların törədilməsində Sumqayıt sakinləri olan və Azərbaycan dilini mükəmməl bilən erməni təxribatçı dəstələrinin xüsusi rolu olmuşdur.

Bu hadisələr SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin ermənilərlə birgə hazırladığı ssenarinin tərkib hissəsi idi. Erməni, əvvəllər məhkum olunmuş Eduard Qriqoryan şəhərdəki qırğınların təşkilatçısı seçilib. Sumqayıt hadisələrinin təşkilində təqsirləndirilən azərbaycanlı Əhməd Əhmədov edam cəzasına məhkum edilsə də, şahidlərin ifadəsinə əsasən, qırğınların əsas təşkilatçısının E.Qriqoryan olduğu sübuta yetirilib.

Sumqayıt faciəsi zamanı yüzlərlə azərbaycanlı ailəsi öz həyatlarını təhlükəyə ataraq erməni qonşularını qəzəbli izdihamdan xilas ediblər. Keçmiş DTK sədri Vladimir Kryuçkov etiraf edib ki, hadisələri Moskva təşkil edib. DTK-nın himayə etdiyi dəstələr şəhərin müxtəlif yerlərində iğtişaşlar törədirlər. Məhz onlar erməni millətindən olan 26 nəfəri qətlə yetirmişlər.

General Kraevinin komandanlığı ilə şəhərə daxil olan ordu hissələri bunu kənardan seyr edərək yalnız fevralın 29-da müdaxilə etdilər. Nəticədə 6 azərbaycanlı tankın dibləri altında həlak olub, 400 nəfər yaralanıb, 200 ev talan edilib, 50 mədəni-məişət obyekti dağıdılıb.

Əsasən erməni terror fondlarının hesablarına pul köçürməkdən imtina edən ermənilər öldürülürdü. E.Qriqoryan şəxsən beş ermənini öldürüb, səkkiz erməni qadını zorlayıb. Lakin erməni təşkilatları amansız cinayətlər törədən E.Qriqoryanın cəzadan yayınmasına kömək edə bilib. O, 12 il həbs cəzasına məhkum edilsə də, cəmi bir neçə ildən sonra azadlığa çıxıb. A. Əhmədova Moskva məhkəməsi tərəfindən ölüm hökmü çıxarılıb. Hökm icra olundu.

Bundan başqa, 3000-ə yaxın günahsız Sumqayıt sakini iğtişaşlarda iştiraka görə həbs edilib. Onlardan 400 nəfər inzibati məsuliyyətə cəlb edilib, 94 nəfər barəsində cinayət işi başlanıb.

Ermənistan və erməni lobbi dairələrinin Sumqayıt hadisələrindən qəsdən Azərbaycana qarşı təbliğat və dezinformasiya məqsədləri üçün istifadə etmələrinə baxmayaraq, MR-in həyata keçirdiyi hadisələr, obyektiv və fakta əsaslanan araşdırma materialları göstərdi ki, bu iğtişaşlar erməni millətçiləri və onların havadarları tərəfindən öz məkrli niyyətlərinə nail olmaq üçün təşkil edilib və törədilib.