İNCƏSƏNƏT  VƏ  ƏDƏBIYYAT ADAMI

(Esse)

Yaxşı yadımdadır, məktəb illərindən adını bilmədiyim bir nəfərlə həmişə küçədə təsadüfən rastlaşar, ona heyrətlə baxar və salamlaşardım. Sonradan onu teatrda aktyor və direktor kimi də görəndə incəsənət adamı olduğunu anladım və şəxsiyyətinə uşaq çılğınlığı ilə yanaşaraq pərəstiş etdim.  Böyük  istedad  sahibi olan bu şəxslə illər sonra yenə də rastlaşıb yaxından tanış olanda onun təkcə incəsənət deyil, həm də ədəbiyyat adamı olduğunu  dərk  etdim.  
Ağalar İdris oğlu Mehdiyev 1976-cı ildən Sumqayıt şəhərilə taleyini bağlayandan uzun və şərəfli yollar qət edibdir...  
74 il öncə martın 16-da dünyaya göz açdığı Masallı rayonunun Digah kəndində böyüyən, 16 yaşından bədii yaradıcılıqla və jurnalistika ilə məşğul olan kənd uşağının incəsənətə verə biləcəyi böyük töhfələri yaxınları və dostları ağlına belə gətirmirdi.  Məktəb illərində  yazdığı məqalələri və kiçik həcmli hekayələri o vaxt Masallıda çap  olunan  “Çağırış” və “Azərbaycan pioneri” qəzetlərində çap olunanda sevinci yerə-göyə sığmayan,  Masallı Rayonunun Mədəniyyət Evində Şakir Həsənov və Adil Səfərovun yaratdıqları Miniatür Teatrındakı çıxışlarından ruhlanan Ağalar İdrisoğlu orta təhsilini başa vurub ilk əmək fəaliyyətinə  başlayır. Masallı Rayon Texnika Birliyində dispetçer işləyir. Sonra Rusiyanın Kalinin vilayətində hərbi xidmətini bitirir və sonsuz arzularla Bakıya gəlir. İncəsənət aləminə və ədəbiyyata olan vurğunluq onu  Mirzəağa Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun qapısına qədər gətirir. Böyük  həvəslə sənədlərini  bu instituta verir və qəbul olunur.  1975-ci ildə  dram və kino aktyorluğu fakültəsini bitirərək təyinatla Şəki Dövlət Dram Teatrına göndərilir. 1976-cı ildə isə Hüseyn Ərəblinski adına Sumqayıt Dövlət Dram Teatrına dəvət alır.  1986-cı ildə isə  Moskvada Anatoli Vasilyeviç Lunaçarski adına Dövlət Teatr Sənəti İnstitutunun  rejissorluq fakültəsini bitirir. Gənc yaşlarından istedadı və bacarığı ilə çoxlarını valeh edən Ağalar İdrisoğlu teatrlarda  26 il rəhbər vəzifələrdə işləyir. Sumqayıt Gənclər Xalq Teatrının, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev adına Ağdam Dövlət Dram Teatrının, Hüseyn Ərəblinski adına Sumqayıt Dövlət Musiqili- Dram Teatrının, Azərbaycan-Dağıstan Beynəlmiləl Teatr Truppasının baş rejissoru, bədii rəhbəri və direktoru olur.  Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının katibi, idarə heyətinin üzvü və Sumqayıt bölgə şöbəsinin sədri vəzifələrində  çalışır. Harda çalışmasından asılı olmayaraq istər aktyor kimi, istər rejissor və yaxud dramaturq, ssenarist kimi yeni-yeni  uğurlara imza atır. Saya gəlməyən məqalələrin, müsahibələrin, publisist yazıların, esselərin, elegiyaların, pritçaların, oşerklərin, ressenziyaların, elmi, tarixi məqalələrin müəllifidir. On altı pyes, iyirmidən artıq teatrlaşdırılmış tamaşanın ssenarisi rəğbətlə qarşılanır, 150-dən artıq hekayəsi, 20-dən çox kitabı bu gün də oxucular tərəfindən maraqla oxunur. 
Ömrünun yarısını professional teatr sənətinə həsr edən Ağalar İdrisoğlu  səhnədə yaratdığı 40-dan artıq rolu və  quruluş verdiyi 140  tamaşası, dünya xalqlarının on pyesini dilimizə tərcüməsi və s. ilə incəsənət və mədəniyyət xəzinəsinin sərvətini artırır.  Ötən ilin sonlarında Qazax Dövlət Dram Teatrında uğurla  səhnəyə qoyulan “İnan mənə” pyesi hələ 1985-ci ildə Ümumittifaq Gənc Dramaturqlar Müsabiqəsinin qalibi olub. Onun 10-dan artıq topluda hekayələri, pyesləri, tərcümə etdiyi əsərləri yer alıbdır. Quruluş verdiyi Akif  Həsənoğlunun “Yanmış evin nağılı” tamaşası Osman  Mirzəyev adına mükafata və özünün yazdığı  “Şah İsmayıl” tamaşası “Qızıl Dərviş” mükafatına layiq görülüb.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin ,  Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının və Azərbaycan Jurnalistlər  Birliyinin üzvü olan Ağalar İdrisoğlunun çəkdiyi əziyyətləri hədər getməyib. Həmişə istedadlı adamlara diqqət və qayğı ilə yanaşan  möhtərəm  Prezident cənab İlham Əliyev onun  əməyinə yüksək qiymət verərək  2013-cü ildə  “Əməkdar İncəsənət  Xadimi” fəxri adı ilə mükafatlandırıb. 
Ömrünün 75-ci baharına qədəm qoyan Ağalar İdrisoğlunun müdrikliyi onun keçdiyi məşəqqətli, iztirablı, lakin maraqlı və mənalı ömür yolunun nümunələrini yaradıcılığa yeni qədəm qoyanlara ötürə bilməsindədir. Çağdaş ədəbiyyatımızın  ön sıralarında olan yazıçı-dramaturq, jurnalist-publisist, aktyor, rejissor, Əməkdar İncəsənət Xadimi Ağalar İdrisoğlu incəsənət sahəsində sayılıb-seçilən kamil şəxsiyyətlərdən biridir. Bu gün də usanmaq bilmədən yeniliklərə imza atan incəsənət və ədəbiyyat adamının tükənməz arzu və istəkləri  çoxdur. Ən böyük istəyi  incəsənətimizə,  ədəbiyyatımıza,  jurnalistikamıza  yeni  töhfələr verməkdir. Çap ərəfəsində olan Milli Teatrımıza  həsr  olunan “Milli rejissor sənətimiz, onun  problemləri, yaddan çıxan rejissorlar, teatr direktorları və aktyorları”, “Sərhədsiz dünyamız”,”Teatr  sənətinin  aşiqi”   adlı kitabları bu yöndə ən layiqli töhfələrdən biri olacaqdır. Eləcə də  hekayələrindən və povestlərindən ibarət  beş  cildlik  kitabları, dünya dahilərinin müdrik  kəlamlarından ibarət  “Sözdən yaranan  incilər” toplusu  çap olunsa böyük  oxucu  marağı qazanacaq.
Mən dəfələrlə Ağalar İdrisoğlundan  Nikolay Qoqolun  bu kəlamını eşitmişəm: “Yazıçının yalnız bir müəllimi var- oxucu”.
Əfsus ki,bu gün məmləkətimizdə kitab oxumağa  marağın az olduğuna görə  hər bir yazıçının doğrudan  da  müəllimi  olan  oxucuya  çox böyük ehtiyacı var. İncəsənət və ədəbiyyat adamlarının keçdiyi şərəfli həyat yolu çoxlarına örnək olan ömrün parlaq səhifələrində əbədi iz salır. Kərpic-kərpic yaradıcılıq  divarlarını hörərək onu qorumağa çalışan, mənəviyyatca zəngin olan Ağalar İdrisoğlunun ömür yolları uzandıqca uzanacaq və sonu görünməyən yollarla  əvəz  olunacaq. Mən buna çox  inanıram.

RƏNA  TƏBƏSSÜM
Azərbaycan  Jurnalistlər Birliyinin  üzvü