Qasım Qasımzadənin xatirələrindən...

...Səməd Vurğunun belə bir fikir söylədiyi yadımdadır... 1949-cu ilin noyabr, yaxud dekabr ayında onun maşını ilə H.Mehdi, B.Qasımzadə və mən Bakıdan Yevlaxa doğru yola düşdük. Şamaxıda Səmədlə adaş olan ovçu dostunun evində qonaq olduq. S.Vurğunun yol boyu danışdığı bütün söhbətləri kimi dostunun evində dedikləri də yadımdadır. Ədəbiyyatdan, musiqidən söz düşdü. Üzeyir Hacıbəyovun şəxsiyyəti barədə dedi ki, məncə, milli incəsənətimizdə belə sənətkar bir daha yetişə bilməz. Təkcə Üzeyir yox, Nizami, Füzuli, Şekspir, Tolstoy, Puşkin kimi sənətkarları da tarix yenidən yarada bilməz. Səbəbi budur ki, onların dövründə cəmiyyətin ümumi səviyyəsi müasir tərəqqi dövrünə nisbətən çox-çox aşağı olduğundan, yeraltı sular müxtəlif mənbələrdən bir yerə toplanıb oradan fontan vurduğu kimi, xalq təfəkkürü də beləcə müxtəlif mənbələrdən sızılıb, yığılıb həmin sənətkarların şəxsiyyətində birdən-birə qüvvətli fəvvarəyə çevrilmiş, üzə çıxmışdır. İyirminci əsrin ortalarında isə cəmiyyətin mədəni, bədii səviyyəsi kütləvi şəkildə yüksək olduğundan xalqın istedadı bir şəxsiyyətdə cəmlənmir, onun savadlı, elmli üzvləri arasında paylanır. Birinə çox, birinə az düşsə də, qeyri-adilik, fövqəladilik baş vermir. Buna görə də sənət aləmində tanıdığımız klassik dühalara bərabər şəxsiyyətlərin bir daha meydana çıxmağına güman yoxdur. Sonra o gülüb əlavə elədi ki, bu barədə məni nihilist hesab etməyin, onsuz da nihilistlərdən xoşunm gəlmir, bu mənim şəxsi mülahizəmdir. (Qasım Qasımzadə, Ədəbiyyatda millilik və beynəlmiləllik, Elm nəşriyyatı, Bakı, 1982, s.80-81)