Hümbət Quliyev: 

Gecə zəngi

(novella)

Şölə anası ilə ikiotaqlı evdə qalırdı. Anası tezdən durduğundan, tez də yatırdı. O, öz otağına daxil olanda, ilk olaraq divardakı saata baxdı, artıq gecə saat birə işləmişdi. Bu vaxt küçədən təcili yardım maşınının səsi eşidildi, küçədən keçən bir dəstə gənc ucadan güldülər. Şöləyə birdən elə gəldi ki, bütün bunlar: onun saata baxması, təcili yardımın səsi, gənclərin gülüşü artıq nə vaxtsa olmuş və o, təkrar olanları yaşayırdı. Bu halın “dejavu” adlandırıldığını da bilirdi. Bu fransız ifadəsini xoşlamışdı da: Nə vaxtsa olmuş hadisəni təkrar yaşamaq…

O, niyəsə ev telefonuna baxdı, onda elə təsəvvür yarandı ki, dejavunun tam olması üçün telefon zəngi də səslənməli idi. O, düşüncələrinin ardınca getmək istəyirdi ki, günlərlə səsi çıxmayan telefon zəng çaldı. Bu inanılmaz idi, amma qonşu otaqda yatan anasını düşünüb telefonun dəstəyini tez götürdü.

- Allo

- Bəli, buyurun, kimdir zəng edən?

- Xanım, ilk olaraq gec zəng etdiyimə görə çox üzr istəyirəm, mən sizə Amerikadan zəng edirəm, vaxt fərqini düzgün hesablaya bilməmişəm, elə indi anladım…

- Bağışlayın, siz kimsiniz və nə səbəbə bura zəng etmisiniz?

- Xanım, niyyətim yaxşıdır, amma məni dinləməyə səbirli olmanızı sizdən təvəqqe edirəm.

Mənim əslim Azərbaycandandır, keçən əsrin ortalarında alim valideynlərim bura elmi məzuniyyətə dəvət olunublar, sonra Sovet deyilən ölkə dağılıb, valideynlərim burada qalıblar, hal-hazırda Nyu- Jersidə yaşayırlar. Mən də onların yolu ilə getmişəm, Kaliforniyada yerləşən İnsan Beyninin Fiziologiyası İnstitutunun aparıcı əməkdaşıyam. Mənim müəllimim professor Xebbian böyük bir nəzəriyyənin əsasını qoyub. O sübut etdi ki, bir yerdə qıcıqlanan beyin neyronları arasında yeni əlaqələr yaranır. İnsan gələcəyi və ya hər hansısa arzusunu düşünəndə onun beynində yeni neyron əlaqələri yaranır və ən vacibi bu əlaqələr yeni reallıqlar yaradır. Beyin üçün fərqi yoxdur, siz hansısa hadisəni düşünmüsünüz və ya həmin hadisə reallıqda var. Məsələn siz limon haqda düşünsəniz beyniniz limonu təfəkkürünüzdə olduğu kimi yarada bilir, siz hətta beyninizdə virtual olan limonun turş dadını ağzınızda real hiss də edə bilirsiniz. Bu fenomendən vizualizasiya deyilən praktik istiqamət yarandı. İnsanlar istənilən arzuları ilə bağlı dəqiq yol xəritələri cızıb reallıqda çox şeylər əldə etdilər. Yol xəritəsində bütün xırdalıqlar, qarşıya çıxa bilən maneələr belə əks olunmalıdır. Prosesə nə qədər çox neyron cəlb edilsə, effekt o qədər güclü olur. Belə olduqda bütün beyin və beyinlə rezonans əlaqədə olan bütün kainat sizin arzunuzun reallaşması üçün çalışır.

- Siz bütün bunları mənə niyə danışırsınız?

- Mən azacıq da səbir etmənizi xahiş edirəm, fikrimin məğzinə çatıram.

Siz “ kəpənək effekti” deyilən fenomen haqda oxumusunuz yəqin ki. Kəpənək qanad çalanda əmələ gələn hava titrəməsi bütün kainatda, hətta həmən kəpənəkdən milyardlarla işıq ili məsafəsində həmən an titrəyiş yaradır. Bizim ağzımızdan çıxan istənilən söz bütün kainatda əks olunur, kainat mürəkkəbliyində olan, milyardlarla sinir çıxıntılarını bir- birilə birləşdirən beyin sinapslarımız buna reaksiya verir. İnsanın pis sözü, ya pis fikri onun özünü bədbəxt edə bilir və əksinə yaxşı sözü, yaxşı fikri onu xoşbəxt edə bilər. Biz öz beynimizlə çox ehtiyatla davranmalıyıq, çünki uğurumuzun da, uğursuzluğumuzun da kökü özümüzdədir.

Mən artıq çox illərdir ki, müəllimimin ideyalarının populyarlaşdırılması ilə məşğulam. Onlarla kitab yazmışam, kitablarım dünyanın altmışdan çox dilinə tərcümə olunub. Mən şəxsən özüm çox böyük maddi dəyərlər vizuallaşdırmışam. Atlantik okeanın sahilində böyük villam, çoxlu raritet maşınlarım, banklarda çoxrəqəmli hesablarım var.

- Və?

- Vaxtınızı aldığıma görə üzr istəyirəm, nəhayət əsas fikrim. Mən düşündüm ki, əgər maddi dəyərləri vizuallaşdıra bilirəmsə, arzuladığım insanı da vizuallaşdıra bilərəm. Altı ay qabaq mən evlənməyə qərar verdim, artıq 34 yaşım var. Evlənmək istədiyim xanım haqda dəqiq yol xəritəsi çəkdim. Əvvəla istədim ki, həmən xanım azərbaycanlı olsun, bu həm də mənim valideynlərimin arzusudur, yerli amerikalı xanımların ailə haqda düşüncələrini bəyənmirəm, mən hər iki valideynin olduğu ənənəvi ailəni arzulayıram.

Bu gün mən nəhayət kitabxanamda olan, yaddaşı belə olmayan telefondan fikrimə gələn telefon nömrələri yığıb sizə düşmüşəm.

Sizin 29 yaşınız var, siz bəstəboy, qara saçlı bir xanımsınız. Siz güləndə yanağınızda çökək yaranır. Bunu mən arzulamışam. Sizin çox parametrlərinizi sadalaya bilərəm və hamısı üst- üstə düşəcək.Dediklərim doğrudur?

- Bu, bunlar təsadüf də ola bilər. Siz mənim haqda necəsə məlumat toplamısınız?

- Xanım, inanın ki, yox. Mən xəyalımda sizinlə hər səhər okeana qaçmışam, sizinlə hər gün velosiped sürmüşəm. Mən sizin necə güldüyünüzü də eşitmişəm.

- Bütün bunlarla siz nə demək istəyirsiniz?

- Mən sizə evlilik təklif edirəm.

- Siz öz ağlınızdasınız?

Yaxşı, maddiyyatla bağlı nəsə düşünə bilərsiniz, amma mən canlı insanam, öz arzularım, öz istəklərim ola bilər.

Mənim seçimim də başqa ola bilər!

- Xanım, bizi kainat seçib. Biz bir-birimizin qismətiyik. Biz mütləq xoşbəxt olacağıq, bunun üçün mən əlimdən gələni edəcəyəm.

- Yox,məni inandıra bilmədiniz və mən telefonun dəstəyini yerinə qoyuram.

- Çox xahiş edirəm, bunu etməyin. Mən təkrar sizə düşməyə də bilərəm, mən təkrar sizi bu kainatda necə tapım? Mən sizi tapmışam və qəti itirmək istəmirəm.

Mən sizi anlayıram, telefonunuzu mənə verin, yenə danışaq, ünsiyyət quraq. İstəsəniz bizə valideynlərinizlə də qonaq gələ bilərsiniz, sizi qarşılamağa hər cür şəraitim var. Mənə şans verin, xahiş edirəm!

- Əgər nəzəriyyəniz düzdürsə, bir-birimizin qismətində varıqsa, siz məni yenə tapacaqsınız. Bunu deyib Şölə terefonun dəstəyini yerinə qoydu. Əvvəl dəstəkdən əlini çəkmədi. Öz qətiyyətinə təəccübləndi də, belə sərtlik ona xas deyildi. Qonşu otaqdan anasının səsi gəldi:- qızım, kim idi zəng edən?

- Heç ana, narahat olma, telefonu səhv salmışdılar…

Küçədən əl-ayaq yığışmışdı, sakitçilik idi. O, üz əzələlərini sıxıb sol şəhadət barmağını yanağında əmələ gələn çökəyə qoydu. Son dəfə telefona baxıb oturduğu əlil arabasını yatağı istiqamətində sürdü…

Hümbət Həsənoğlu