Südabə Sərvi: 

Bölgələrdə ana dilimizin vəziyyəti sözün əsl mənasında "ruscadır"

CİDDİ MƏSƏLƏ!!

Bölgələrdə ana dilimizin vəziyyəti sözün əsl mənasında "ruscadır".

Ziyalıları demirəm, amma rayonda olduğum 3 gün ərzində müşahidə etdim, öz tanıdıqlarım da daxil olmaqla rusca kəlmələr, hətta söz birləşmələri baş alıb gedir...

Bakıya gələrkən sürücünün yanındakına dediyi "vstreçi" , na meste" həll elədim, "doskonalnı", " vinovat"...kəlmələrini eşidirdim. Bunlar doğma ANA DİLİMİZƏ hörmətsizlik deyilmi?

Əcəba, Osmanlı türkcəsində bir söz işlədəndə bəziləri daş atıb başlarını tuturlar ki, ay aman, aparıcılar, ziyalılar dilimizdə yabançı sözlər işlədirlər...

Əsl yabançı sözlər bunlardır!

Və illərlə dilimizə sirayət edib, bu gün də var, həm də gənə kimi yapışıb qopmaq bilmir...

Telekanallarda və bölgələrdə bu barədə xüsusi maarifləndirmə işləri aparılmalı, məktəblərdə müəllimlər bu haqda dəfə-dəfə danışmalıdırlar!

SÖZARDI:

Müxbirlərin, telejurnalistlərin nəzərinə! Müsahibləriniz təcili yardım əvəzinə "skorı", yanğınsöndürən əvəzinə "pajarnı", artıq əvəzinə "uje" deyəndə sözlərini yarıda kəsin.

Əgər kəsmirsinizə, efirə bu cür gedirsə, demək, siz də dilimizə hörmət etmirsiniz.

* * *

Yaqut Memmedova

Mənə əziz olan Sudabə müəlliməm. Çox yaxsi bir mövzuya toxunmusunuz. Bu gun ki gənc nəsil də belə öyrənir. Valideynlər övladlarini televizorda ancaq turk cizgi filmlərinə yönəldirlər. Uzaqlarin dillərində bəzi sözlər ancaq turk dilinde deyilir. Mən bir müəllim kimi bunun tam əleyhinə demırem. Ancaq bizim öz dogma dilimizdə danişsalar yaxsi olardı. Bu ondan irəli gəlir ki, Azərbaycan dili kitabları bərbad vəziyyətdədir. Əvvəllər kitablarda yuksək səviyyədə çalışmalar, onun ardinca bir neçə sözün lügətini verərdilər. İndi elə sey yoxdu. Nə qədər bu məsləyə toxunaq da xeyri olmayib

Адиль Османов

"Vsyo", "temboli", "zato", "za çto", "davay", "pataloku", "nervilənmə", "paçti", "srazı"- yaddan çıxmasın.

P.S. Teleaparıcıların 80- 90 faizi, dilimizin ahəng qanununu, cümlə quruluşunu, şəkilçilərin yerli-yerində işlədilməsini bilmirlər. Ləhçə ilə danışırlar. Məsələn: " Eşitdik sızı xoş" (Əkbər), "ikisüvüzün də qaynanavız"(Tolik)

Məharət İsmayılov

Sizin fikirlərinizlə tam razıyam dəyərli Südabə xanım.Yabançı sözləri dilimizdə eşitməkdən qulağımız yağır olub.Ən pisi isə belə danışıqların efirə yol açmasıdır.Ədəbi dilimiz var və efirlərdə öz vətəndaşlarımız başda diktor və müxbirlər olmaqla ədəbi dilimizdən istifadə etməlidirlər.Nəinki bizə yabançı olan rus və digər dillərdən hətta efirlərdə qardaş Osmanlı ləhcəsi ilə də danışmaq dilimizə hörmətsizlikdir.Zaman gələr dünya türk alimlərimiz ümumi ünsiyyət dili olaraq danışıq dilini razılaşdırıb ərsəyə gətirərlər onda efirlərdə ümumi türk dilində müəyyən verilişlər vermək xeyirli olar.Dövlət dilimizin saflığını qorumaq hər bir Azərbaycan vətəndaşının müqəddəs borcudur.

Elbrus Xelilov

Salamlar Südabə xanım .

Siz mənim lap yaralı yerimə toxundunuz .

Kənd , rayon yerlərində yaşayıb özlərini bilən adam kimi göstərərək bir - iki kələmə rus sözlərini danışıqlarına daxil edənlər məni o qədər də narahat etmirlər . Məni narahat edənlər ekran qarşısında oturub ayrı - ayrı millətlərin sözlərindən istifadə edərək danışanlar və veriliş aparanlardır .

Mənim heç bir ali təhsilim yoxdur müəyyən məlum səbəbdən ali təhsil almadım . Bu baxımdan intellektual səviyyəm bir qədər təhsil alanlarınkından aşağıdır . Bu o demək deyildir ki mən dilimizdə başqa sözlər işlətməliyəm .

Bir bibim oğlu var idi 1966 - cı ildə əsgəri xidmətinə detmişdi . 1984 - cü ildə Azərbaycana gəldi . Danışığında bir dənə də rus kəlməsi işlətmirdi . Mən birdən qəsdən rus dilində sözlər və cümlələr deyirdim . Dedi ki. dayıoğlu rusiyada illərdir yaşayan mənəm ancaq bir kəlmə də rusca söz işlətmirəm burda . Nəyə görə o sözləri işlədirsən öz dilimizin gözəlliyini pozursan . Ayıb olsun sənə belə etmə öz dilimizin söz imkanları çoxdur fikrini mənə çatdırmaqda. öz dilimizdə işlət o sözləri .

Xəcalətimdən utanıb yerə girdim .

Fikrim tam aydındır sizə yəqin .Ziyalı təbəqəmiz dilimizin gözəlliyinə zərər yetirəndə mənim kimi təhsili orta məktəb səviyyəsində olanlar nə etsinlər .

Balıq başdan iylənir məncə belə deyilmi ? .

Nazim Ahmadov

Dilimizdə digər xalqların sözlərini işlətməkdən başqa, həm də dilimizin qrammatikasını da bilmirlər. Hətta, ali təhsillilər sosial şəbəkələrdə yazanda çoxsaylı səhvlər buraxırlar. Ən çox səhv "da" "də" şəkilçilərini düzgün işlədə bilməmələridir. Bu, biabırçılıqdır! Hörmətli həmvətənlər, dilimizə hörmətlə yanaşın, öz dilimizdə yazıb, öz dilimizdə danışın. Dil hər millətin kimliyini təyin edən əsas göstəricidir.

Terlan Musayeva

Niyə uşaqlarimizin türk dilində dil açmağini demirsiz? Uşaqlar və gənclər bir dənə də Azərbaycan kanalina baxmirlar. Türk kanallarinda seriyallara, verilişlərə ,musiqilərə baxir və dinləyirlər. Ona görə türk dilində daha çox sözlər işlədirlər.

Tahir Talıblı

Son vaxtlar, 4-5 yaşlı körpələri ağlada-ağlada,əllinnən tutub sürüyə-sürüyə rus dili müəlliminin yanına gətirənnər,bilirsiz nə qədərdi?!Blokdakı müəllim də etiraf eləyir ki,həddən artıq çoxalıb,rus meyillilər

Elnur Türksoy  · 

Olduqca dəyərli bir mövzuya toxunduğunuz üçün var olun. Elələrinə ustad Bəxtiyar Vahabzadənin misraları cavabımızdır, əlbəttə ki, anlasalar:

"...Ey öz doğma dilində danışmağı ar bilən

fasonlu ədabazlar,

Qəlbinizi oxşamır qoşmalar, telli sazlar.

Bunlar qoy mənim olsun,

Ancaq Vətən çörəyi,

Sizlərə qənim olsun!"

Feyruz Şivəxanov

Ən əvvəl efirlərdə Azərbaycan dövlət dilinin, ədəbi dilinin saflığının qorunmasına nəzarət gücləndirilməlidir. Təkcə danışıqda deyil hər yerdə yabançı sözlərdən ehtiyac olmadığı yerdə istifadə olunmamalıdır. Adicə firma, şirkət, restoran, market, köşk və s adlarına fikir verin, nə qədər mənası, məzmunu anlaşılmayan adlar qoyulur.

QEYD. Başlıqlar "Facebook" sosial şəbəkəsindəki başlıqla eynilik təşkil edir.