Bu gün akademik Zərifə xanım Əliyevanın anım günüdür

Aprelin 15-i görkəmli oftalmoloq alim, akademik Zərifə xanım Əliyevanın anım günüdür.

Zərifə Əziz qızı Əliyeva 1923-cü il aprelin 28-də Azərbaycan Respublikasının Naxçıvan Muxtar Respublikası Şərur rayonunun Şahtaxtı kəndində anadan olub.

1942-ci ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra 1947-ci ildə bitirdiyi Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun müalicə-profilaktika fakültəsinə daxil olmuş, Zərifə xanım daha sonra Moskvada Mərkəzi Tibb Elmlərini Təkmilləşdirmə İnstitutunun oftalmologiya ixtisası üzrə ixtisas kursunu bitirmişdir.

Elmi tədqiqatlara həvəs Zərifə xanımı Azərbaycan Elmi Tədqiqat Oftalmologiya İnstitutuna gətirib və orada həkim-ordinator kimi fəaliyyətə başlayıb. 1950-ci ildə aspiranturaya daxil olmuş, onu 1953-cü ildə bitirmiş, sonra 1957-ci ilə qədər Elmi-Tədqiqat Oftalmologiya İnstitutunda elmi işçi vəzifəsində çalışmışdır.

Həmin illərdə Azərbaycanda traxoma adlı göz xəstəliyi geniş yayılmışdı. İnfeksiyanın effektiv müalicəsi üsulları hazırlanmamışdı və bu xəstəliyə qarşı mübarizə təkcə oftalmologiya deyil, bütövlükdə respublikanın səhiyyəsi üçün də böyük əhəmiyyət kəsb edirdi. Zərifə xanım traxoma ilə mübarizə üzrə müalicə-profilaktik tədbirlərin təşkilində və həyata keçirilməsində fəal iştirak etmişdir.

Zərifə Əliyeva 1960-1967-ci illərdə Elmi-Tədqiqat Oftalmologiya İnstitutunda baş elmi işçi vəzifəsində çalışıb. 1963-cü ildə SSRİ Ali Attestasiya Komissiyası ona oftalmologiya ixtisası üzrə böyük elmi işçi adı verdi.

Zərifə xanım 1967-ci ildə Səhiyyə Nazirliyi yanında Azərbaycan Dövlət Tibb Elmlərini Təkmilləşdirmə İnstitutunun göz xəstəlikləri kafedrasına dosent vəzifəsinə dəvət olunur və bu instituta ömrünün son illərində bu instituta rəhbərlik etmiş atası, professor Əziz Məmməd Kərim oğlu Əliyevin adını daşıyır.

Zərifə xanım Əliyevanın doktorluq dissertasiyasının əsasını çoxillik müşahidələrin, klinik tədqiqatların və təcrübələrin nəticələri təşkil edib. Dünyanın ən nüfuzlu oftalmoloji mərkəzlərindən birində - Helmholtz adına Moskva Elmi-Tədqiqat Göz Xəstəlikləri İnstitutunda “Azərbaycanın bəzi kimya sənayesi müəssisələrinin işçilərinin görmə orqanının vəziyyəti” adlı dissertasiya müdafiə olunub.

Zərifə xanımın dissertasiya işi oftalmoloqlar tərəfindən yüksək qiymət və rəğbətlə qarşılanmış və peşəkar oftalmologiya sahəsində qabaqcıl işlərdən biri olmuşdur. 1977-ci ildə Zərifə Əliyevaya tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsi verilmişdir.

Doktorluq dissertasiyasını müdafiə etdikdən bir il sonra Zərifə Əliyeva A.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Tibb Elmlərini Təkmilləşdirmə İnstitutunun oftalmologiya kafedrasının professoru, 1983-cü ildə isə oftalmologiya kafedrasının müdiri seçilmişdir.

Böyük xidmətlərini və uzun illər elmi-tədqiqat işini qiymətləndirərək professor Zərifə xanım Əliyeva 1983-cü ildə Azərbaycan Respublikası Elmlər Akademiyasının akademiki seçilmişdir. 

Zərifə xanım Əliyeva “Azərbaycanın əməkdar elm xadimi” fəxri adına layiq görülüb.

Vaxtsız vəfat akademik Zərifə xanım Əliyevanın elmi axtarışlarını yarımçıq qoyub. 1985-ci il aprelin 15-də Moskvada vəfat edib.