Misir Mərdanov: 

On altı il nazir işlədi, "Jiquli" sürürdü - Sürücüsü də yox idi

Martın 30-u on altı il (1971-1987) Azərbaycan SSR-in Ali və Orta İxtisas Təhsili sisteminə bacarıqla rəhbərlik etmiş Əliyev Qurban Həsən oğlunun anım günüdür.

Yaxşı xatırlayıram, Təhsil naziri vəzifəsinə təyin olduğumdan bir il sonra Qurban Əliyev mənə zəng etdi ki, Sizinlə görüşmək istəyirəm. Onunla görüş zamanı dedi ki: “Mən nazir vəzifəsindən azad olduqdan sonra bu binaya gəlməmişəm. Gəldim ki, Sizə bəzi məsləhətlər verim. Söhbət zamanı dedi: Nazir işlədiyim dövrdə Heydər Əliyev mənə tapşırıq vermişdi ki, hər il avqust ayının ortalarında Moskvaya gedib SSRİ Ali və Orta İxtisas Təhsili naziri Yelyutinlə görüşüm. O, mənə söz verib ki, digər respublikalar üçün ölkənin başqa şəhərlərində təhsil almaq məqsədi ilə ayrılmış və boş qalan yerləri Azərbaycana versin. Beləliklə həmin illərdə biz 15 minə yaxın azərbaycanlı gənci keçmiş SSRİ-nin nüfuzlu ali məktəblərinə göndərə bildik”.

Onu da yaxşı xatırlayıram ki, 40 ilə yaxın müxtəlif rəhbər vəzifələrdə işləmiş Qurban Əliyev yaşlı vaxtında Bakının küçələrində jiquli avtomobilini özü idarə edirdi.

Qurban Həsən oğlu Əliyev 1921-ci il iyunun 22-də Rusiyanın Zabaykalye vilayətinin Çita şəhərində anadan olmuşdur. Atası Həsən kişi İrəvanda anasını təhqir etmiş rus əsgərini öldürdüyünə görə tutulub mühakimə edilərək, Uzaq Şərqə - Zabaykalye vilayətinin Çita şəhərinə sürgün edilmişdi. O, 1904-cü ildə elan olunmuş çar Manifestindən sonra azad olunur və bir müddət Zabaykalyedə yaşayır. Bu müddət ərzində Həsən böyük səylə çalışaraq geniş imkan sahibi olur və Çita şəhərinin nüfuzlu şəxslərindən biri kimi tanınır. Az sonra o, İrəvana qayıdaraq bəy nəslindən olan Göyçək Əliyeva (görkəmli dövlət xadimi Əziz Əliyevin bacısı) ilə evlənib və onu da özü ilə Çita şəhərinə aparmışdır. Sibirdə onların 13 övladı dünyaya göz açsa da, taleyin qismətindən yalnız üç uşağı (Qurban, Yusif və Məhərrəm) sağ qalmışdılar. Həsən kişi 1931-ci ildə ailəsi ilə Bakıya qayıtmışdır. Oğlu Məhərrəm bədbəxt hadisə nəticəsində həlak olmuş, Yusif İkinci Dünya Müharibəsində iştirak etmiş və Azərbaycanın müxtəlif rayonlarında həkim kimi fəaliyyət göstərmişdir.

On yaşlı Qurban Əliyev Bakıdakı 6 nömrəli məktəbdə təhsilini davam etdirmiş, 1941-ci ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra Nəriman Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutuna (İndiki Azərbaycan Tibb Universitetinə) daxil olmuşdur. 1946-cı ildə institutu bitirdikdən sonra Xızı rayonunda həkim kimi fəaliyyətə başlamışdır. Az sonra təşkilatçılıq bacarığı, idarəetmə qabiliyyəti nəzərə alınaraq həmkarlar təşkilatı sahəsində vəzifəyə irəli çəkilmiş, 1958-1961-ci illərdə Azərbaycan Səhiyyə İşçiləri Həmkarlar İttifaqı Komitəsinin sədri vəzifəsində çalışmıdır.

O, 1959-cu ildə namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək, tibb elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almış, Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun daxili xəstəliklər kafedrasında elmi pedaqoji fəaliyyət göstərmişdir.

Qurban Əliyev 1961-ci ildə 26 Bakı komissarı (indiki Səbail) rayon partiya komitəsinin birinci katibi seçilmiş, on il bu vəzifədə çalışmışdır.

O, 1971-ci ilin iyununda Azərbaycan SSR Ali və Orta İxtisas Təhsili naziri vəzifəsinə təyin edilmişdir. Onun nazir vəzifəsində işlədiyi illərdə (1971-1987) azərbaycanlı gəncələrin SSRİ-nin nüfuzlu ali təhsil müəssisələrinə göndərilməsi geniş vüsət almış, 15 mindən artıq mütəxəssis SSRİ-nin nüfuzlu ali məktələrində təhsil alıb vətənə qayıtmışdır. Bununla yanaşı həmin dövrdə hər il 50-60 nəfər azərbaycanlı gənc aspirantura (indiki doktorantura) təhsili almaq üçün SSRİ-nin nüfuzlu ali məktəblərinə və elmi mərkəzlərinə göndərilmişdir. Həmin dövrdə hər bir addımın Moskva ilə razılaşdırılması baxımından mövcud olan çətinliklərə baxmayaraq bir neçə təhsil müəssisəsi, o cümlədən Azərbaycna Texnologiya İnstitutu (indiki Gəncə Texnologiya Universiteti), Gəncə Avtomobil Texnikumu, Lənkəran və Naxçıvan musiqi məktəbləri, Bakı Maşınqayırma Texnikumu və Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutu (indiki Memarlıq və İnşaat Universiteti) fəaliyyətə başlamışdır.

1987-ci ildə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin ikinci katibi Mixail Konovalov milli kadrlara üstünlük verməsini bəhanə edərək onu millətçi adlandırmışdır. Bu haqsızlığa etiraz edən Qurban Əliyev: “Nə etmişəmsə, xalqım üçün, vətənim üçün etmişəm və bundan da peşman deyiləm” deyərək nazir vəzifəsindən çıxmaq üçün ərizəsini yazmışdır.

Qurban Həsən oğlu Əliyev hansı vəzifədə işləməsindən asılı olmayaraq həmişə milli təəssübkeşlik nümayiş etdirmiş, ciddi təzyiqlərə baxmayaraq bir vətəndaş kimi öz mövqeyini dəyişməmişdir.

O, on altı il ölkəmizin Ali və Orta İxtisas Təhsili naziri vəzifəsində işləyərək, təhsil sisteminin təkmilləşdirilməsin, təhsil müəssisələrinin maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsi, istiqamətində təqdirəlayiq xidmətlər göstərmiş, eyni zamanda Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun professoru kimi səmərəli fəaliyyətini davam etdirmişdir.

Qurban Əliyev respublikamızın ictimai-siyasi həyatında yaxından iştirak etmiş, altı çağırış Azərbaycan Ali Sovetinin deputatı seçilmiş, 1966-cı ildə respublikanın əməkdar həkimi adına layiq görülmüş, dövrün ən yüksək mükafatları - “Oktyabr inqilabı”, “Qırmızı Əmək Bayrağı”, “Şərəf nişanı”, “Xalqlar dostluğu” ordenləri və müxtəlif medallarla təltif edilmişdir.

Tanınmış ictimai xadim və pedaqoq, bacarıqlı elm və təhsil təşkilatçısı, vətənpərvər insan Qurban Əliyev Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü olmuşdur. O, 2008-ci ilin martın 30-da Bakı şəhərində vəfat etmiş və İkinci Fəxri Xiyabanda dəfn edilmişdir.

Allah rəhmət eləsin!

* * *

Agayev Farid

Misir müəllim bu müqəddəs gündə belə gözəl bir insanı yad etməklə bizləri duyğulandırdınız. sizə minnətdarıq və Bayramınızı təbrik edirik.

Qurban Qasanoviçin vaxtında ali təhsil almışam, Azidə işləyərkən dəfələrlə bizim instituta gələrdi, o vaxt rektörümüz olan akademik, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı İsmayıl İbrahimovla birlikdə bütüm məsələləri həll edər, tövsiyyələrini verərdi,birlikdə şəklimiz var. Xarici institutlara gedən tələbələr Azidə formalaşdırılır, indiki Heydər Əliev sarayında Milli öndərlə görüşdən sonra təyyarə ilə həmin şəhərlərə göndərilirdi.Onları müşayət edən işçilər 10 gün həmin şəhərlərdə qalır, tələbəıərin bütün problemlərini həll edərək, sonda Nazirə hesabat verilirdi.1980 -ci ildə təkcə Xarkov şəhərində olan 19 Universitetə qəbul olan 80 tələbəni mən aparmışam, İndi məşhur XİREA- nın beynəlxalq əlaqələr üzrə prorektoru Professor Murad Omərov həmin tələbələrdəndir.

Qurban müəllimin ruhu şad olsun!

Фамил Сафаров

Allah rəhmət eləsin. Vətənini, millətini sevən nurlu bir insan idi. 70-ci illərdə Ali Təhsil Naziri idi. Ukrayna universitetlərindən birində göndərişlə təhsil alırdım. Orada milli zəmində baş verən konfliktə görə Moskva məni geri, Azərbaycana göndərdi. Onun qəbuluna getdim. Katibəsi məsələ barədə məruzə etdikdə, həmən məni qəbul etdi. Çox böyük diqqət, qayğı ilə dinlədi və müvafiq ixtisas üzrə təhsilimi davam etdirmək üçün institut rektoruna yanımdaca zəng etdi. İşlərim qaydasına düşənədək hər şeyi öz nəzarətində saxladı.

Ruhuna sayğılar. Əsil rəhbər idi. İndikilərin qəbuluna düşmək belə müşkül işdir.

Мехсети Алиева

Qurban Əliyev çox insanların həyatında rol oynayıb, xeyirxah insan kimi yadda qalıb, o deyirdi:”Kadrları yetişdirmək lazımdır, hazır kadr axtarmaq yox”. Onlardan biridə mənəm, 5 il Təhsil Nazirliyində çalışdığım dövrdə dövlət qulluqçusu kimi formalaşdım, ona müraciət etmədən məni müfəttiş vəzifəsinə təyin etdi, o vaxtlar Təhsil Nazirliyinin Komsomol katibi olmaq üçün namizədliyimi irəli sürmüşdü və məndə çalışırdım göstərilən etimadı doğruldum, 5 ildə nazir tərəfindən iki dəfə Təşəkkürnamə ilə təltif olunmuşam. Qurban müəllim gözəl insan, insanpərvər, Vətəni ürəkdən sevən gözəl rəhbər olub, Allah rəhmət eləsin, yeri cənnət olsun, ruhu şad olsun!Amin!

Hasan Bayramov

Yeri gəlmişkən,akademik Hüseyn Əhmədovun APİ-də (indiki ADPU) Pedaqogika kafedrasının müdirliyinə süni maneələr yatadıldığını bilən kimi onların qulağını burmuşdur.Sonralar Hüseyn müəllim yarım əsrə yaxın həmin kafedranın müdiri oldu,yenə onun diqqəti sayəsində SSRİ Pedaqoji Elmlər Akademiyasına seçildi.Allah qəni-qəni rəhmət etsin hər ikisinə

QEYD. Başlıqlar "Facebook" sosial şəbəkəsindəki başlıqla eynilik təşkil edir.